29 juli 2009

Bijlezen: Elvis Peeters – Wij

Louter effectbejag

De zomervakantie is bij uitstek geschikt om boeken die het afgelopen half jaar verschenen zijn, maar die op een stapeltje bleven liggen, alsnog te lezen. Wij van Elvis Peeters verscheen in maart en deed wat stof opwaaien.

Het rumoer rond een boek zet je soms aan tot het lezen ervan. Zo was het gewelddadige karakter van de roman Wij door de uitgever enigszins aangezet in de media. De schrijver Elvis Peeters en zijn vrouw Nicole Van Bael haalden er zelfs De Wereld Draait Door mee, maar dat was niet echt een geslaagd optreden te noemen.
Wij gaat over een groep jongens en meisjes, pubers, die van verveling niet weet wat ze moet doen. Zo vinden ze het leuk om verkeersongelukken te veroorzaken (direct aan het begin van de roman) en later om van alles in hun geslachtsorganen te laten stoppen. Dat loopt wel een keer uit op een onsmakelijke scène met een wesp. Bij weer een andere scène wordt er zelfs een meisje gedood als er wat onhandig een stuk ijs naar binnen geschoven wordt. Later verwordt de groep tot een aantal jongens die de meisjes laten hoereren.
Het nadeel van dit boek is dat het de lezer allemaal geen moer kan interesseren. Dat ligt aan twee romantechnische fouten. Ten eerste wordt het verhaal verteld vanuit een ietwat onduidelijk wij-vertelstandpunt, waar maar af en toe wordt overgeschakeld naar een ikfiguur. Dat heeft tot gevolg dat je je met niemand in het boek daadwerkelijk kunt identificeren. Het blijft een wat amorfe groep. Ten tweede hebben de schrijvers de ergste zaken voorin het boek gezet. Naarmate het boek vordert, kom je steeds meer terecht in het genre loverboy-jeugdromans waar de markt de laatste jaren mee wordt overspoeld.
Die amorfe, verveelde groep jongens en meisjes wil maar niet tot leven komen. Er zit gelukkig één intellectuele jongen bij die de hele tijd boeken leest van filosofen, maar behalve dat er hier en daar een naam gedropt wordt van een schrijver, gebeurt er weinig mee.
Het ergst van alles is dat je in vele stukken tekst niet de stem van een jongen of meisje hoort, maar de stem van een ouder schrijversechtpaar dat denkt te weten hoe jongeren denken. Neem nou eens de volgende passage:
‘Natuurlijk speelden wij vaak op computers, we hadden draagbare gamecomputers, we hadden onze telefoons, voor de geringste boodschap verstuurden wij berichten, de wereld was nooit ver weg, te allen tijde kon je een anker uitwerpen, aan de zijlijn gaan staan. We hadden ieder onze iPod, soms luisterden we urenlang naar muziek, ieder naar zijn eigen nummers, terwijl mijn hand op de borst van Femke lag en de hand van Femke op mijn pik. Want het werkelijke echte leven was toch het lichaam van de ander, dat hadden we allang door.’
Hier is denk ik de filosoof aan het woord. Aan wie legt hij eigenlijk uit dat er gamecomputers zijn die ook nog draagbaar zijn? Dat ze voor de geringste boodschappen berichten verstuurden? Zo denken oude mensen over pubers. Het valt nog mee dat er bij die telefoons niet staat dat ze ook draagbaar waren. Mobieltjes zeg maar, zonder snoer.
Misschien worden sommige lezers wat misselijk van bepaalde scènes in dit boek, ik had dat ook, zo’n smerige smaak in je mond omdat je zag dat hier niet de psychologie van een generatie wordt ontrafeld of een realistisch beeld gegeven van de huidige jeugd, maar dat dit louter een boek is dat op effectbejag uit is.

Coen Peppelenbos

Elvis Peeters: Wij. Podium, Amsterdam, 171 blz. €16,50

Recent

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

19 november 2007

Net niet spannend genoeg
Door Fatima Bajja

Het lijkt alsof Sylvia Houweling alles heeft wat haar hartje begeert. Ze is getrouwd met Eddie Kronenburg, heeft twee kinderen en woont in een prachtig huis in Amsterdam-Zuid. Toch is het allemaal niet zo mooi als het lijkt. Eddie werkt namelijk in de onderwereld, hij is verantwoordelijk voor het transport van drugs.

Lees meer