A.F.Th. Van der Heijden

Adrianus Franciscus Theodorus (Adri) van der Heijden (Geldrop, 15 oktober 1951) is begonnen te publiceren onder de naam Patrizio Canaponi en publiceert nu onder zijn initialen A.F.Th. Van der Heijden wordt gezien als de belangrijkste vertegenwoordiger van de generatie schrijvers die na de Tweede Wereldoorlog opgroeide.

Persoonlijk

Adri van der Heijden wordt op 15 oktober 1951 geboren in Geldrop. Hij gaat psychologie studeren in Nijmegen, maar stapt al snel over naar filosofie. Die studie breekt hij voortijdig af om zich volledig aan het schrijven te kunnen wijden.

In 1978debuteert hij onder het pseudoniem Patrizio Canaponi met Een gondel in de Herengracht: lyrisch getoonzette verhalen waarvoor hij de Anton Wachter-prijs ontvangt.

In de jaren tachtig begint hij aan de ambitieuze cyclus De tandeloze tijd. Deze cyclus wordt wel de kern van zijn oeuvre genoemd en met Advocaat van de hanen, het vierde deel in de reeks, breekt hij door bij een breed publiek.

In De tandeloze tijd staat Albert Egberts (een alter ego van Van der Heijden zelf) centraal, maar er treden ook andere personen op de voorgrond. De tijdsbeleving in de cyclus is allesbehalve chronologisch en consistent, juist die tijdsbeleving is het centrale thema ervan. In deel I introduceert Van der Heijden het begrip ‘leven in de breedte.’ Leven ‘in de lengte’ valt niet te stoppen, dus moet het maar in de breedte worden gezocht. Door elk moment uit te spinnen, te verbreden, wordt gehoopt het leven waardevoller te maken.

In 2003 verscheen De movo tapes, de proloog op een nieuwe cyclus, genaamd Homo duplex.

Tussen zijn lijvige romans door, publiceert A.F.TH. ook nog veel autobiografisch werk, zoals brieven en dagboekfragmenten.

A.F.Th. van der Heijden woont in Amsterdam met zijn vrouw journaliste en schrijfster Mirjam Rotenstreich. Hun beider zoon Tonis (1988) werd op 23 mei 2010 op de fiets aangereden door een auto. Tonio overlijdt kort daarna in het AMC in het bijzijn van zijn ouders. Over dit verlies schreef Van der Heijden de roman Tonio. Een requiem dat verscheen op 26 mei 2011. Er werden in een jaar zo’n 100.000 exemplaren van verkocht en ontving verschillende literaire prijzen. In 2016 werd het boek verfilmd met Pierre Bokma in de rol van Adri, Rifka Lodeizen als Mirjam en Chris Peeters als Tonio.

Bijzonderheden

  • Regelmatig verwerkt Van der Heijden waargebeurde gebeurtenissen in zijn verhalen. In Advocaat van de hanen gebruikt hij de dood van de kraker Hans Kok in een politiecel als achtergrond en in Het schervengericht figureren de regisseur Roman Polanski en de moordenaar van diens vrouw, Charles Manson.
  • Van april tot juni 2008 is A.F.Th. van der Heijden gastschrijver aan de Technische Universiteit Delft.
  • Eind 2007/begin 2008 was Van der Heijden in een hevige polemiek verwikkeld met Arnon Grunberg. Beide schrijvers waren genomineerd voor de AKO-literatuurprijs en Grunberg viel in een open brief in Humo fel uit naar A.F.Th. en noemde diens novelle Mim ‘een typografische kwestie van een verwarde kabbalist’, die ‘geheel in de verte niets met literatuur te maken’ heeft. De twee vochten, in afzonderlijke optredens, hun ruzie verder uit in het televisieprogramma Pauw & Witteman. Tijdens de uitreiking van de prijs wilde Van der Heijden niet in één zaal met Grunberg de uitslag afwachten en volgde de prijsuitreiking vanuit een aparte kamer. Van der Heijden won uiteindelijke de prijs met zijn roman Het schervengericht en refereerde kort aan de ruzie door tegen het NOS-journaal te zeggen dat Grunberg naar hem toe was gekomen en hem een hand had gegeven. ‘Ik denk dat onze controverse niet heel diep gaat. Het was een polemiek en een spel.’

Werken

  • Een gondel in de Herengracht (1978verhalencyclus)
  • De draaideur (1979, roman)
  • De slag om de Blauwbrug. De tandeloze tijd. Proloog (1983, roman)
  • Vallende ouders. De tandeloze tijd 1 (1983, roman)
  • De gevarendriehoek. De tandeloze tijd 2 (1985, roman)
  • De sandwich. Een requiem (1986, roman)
  • Het leven uit een dag (1988, roman)
  • Dichters slaags (1988, novelle)
  • Advocaat van de Hanen. De tandeloze tijd 4 (1990, roman)
  • Weerborstels. De tandeloze tijd. Een intermezzo (1992, boekenweekgeschenk)
  • Asbestemming. Een requiem (1994, roman)
  • Het bankroet dat mijngoudmijn is (1995, verhalen)
  • Het Hof van Barmhartigheid. De tandeloze tijd 3. Eerste boek (1996, roman)
  • Onder het plaveisel het moeras. De tandeloze tijd 3. Tweede boek (1996, roman)
  • De gebroken pagaai (1997, novelle )
  • whamm. De democratisering van het talent (1997, schotschrift)
  • Voetstampwijnen en zijn tandknarswijnen (1998, met Jean-Paul Franssens, brieven)
  • Sabberita (1998, novelle)
  • Het onmogelijke boek. Een kleine monoloog van de auteur (1999, mini-essays)
  • Gevouwen woorden. Brieven over de grillen van het vak (2001)
  • De Movo tapes. Homo Duplex 0 (2003, roman)
  • Engelenplaque. Notities van alledag 1966-2003 (2003, privédomein deel 250)
  • Hier viel Van Gogh flauw. Frans dagboek (2004)
  • De gazellejongen. Het verzameld werk van Patrizio Canaponi (2004)
  • Drijfzand koloniseren (2006, roman)
  • Het schervengericht (2007, roman)
  • MIM (2007, novelle ter gelegenheid van Harry Mulisch‘ tachtigste verjaardag, geïnspireerd op diens De versierde mens; tevens onderdeel van Homo duplex)
  • Uitdorsten (2007, novelle)
  • Voetstampwijnen zijn tandknarswijnen (2008, requiem voor Jean-Paul Franssens)
  • Kruis en kraai (2008, de romankunst na James Joyce) (brief aan Anthony Mertens)
  • Gentse lente (2008, verhalen)
  • De liefdesbaby (2008, novelle)
  • De censuurpaus (2008, paroxismen, een opmaat) (artikelen uit Propria Cures)
  • Doodverf (2009, roman)
  • Tonio. Een requiemroman (2011, roman)
  • Uitverkoren – Verhandelingen over het pantonionisme (2012, ontbrekend hoofdstuk uit ‘Tonio’ + interviews) (Statenhofpers, oplage 191 ex.)
  • Woestijnvis (brief) (2012, Houtpers, oplage 122 ex.)
  • De helleveegDe tandeloze tijd, deel 5 (2013, roman)
  • Gedichten Gods of De vergrijpstuiver (2014, Kellendonklezing)
  • Kwijt in de tram (verhaal) (2014, De Carbolineum Pers, oplage 60 ex.)
  • Uitverkoren (2014, proza en interviews in de toonaard van het requiem Tonio)
  • De ochtendgave (één hoofdstuk) (2015, Stratenhofpers, oplage 90 ex.)
  • De ochtendgave (2015, historische roman gesitueerd in 1672, opdracht als novelle van de gemeente Nijmegen voor de herdenking van 330 jaar Vrede van Nijmegen in 2009)
  • Kwaadschiks – De tandeloze tijd, deel 6 (2016, roman)
  • Kastanje a/d Zee – De tandeloze tijd, deel 7 (2016, roman). Vooralsnog alleen bibliofiele editie
  • Mooi doodliggen (2018, roman, Querido)

Prijzen

 

Bron: Wikipedia

Recent

17 december 2018

Wellust van woorden

Literair Nederland - 10 jaar geleden

17 december 2008

De dagen van Lazarus - Alexander Hemon

Recensie door Karel Wasch

Alexander Hemon maakte een bliksemcarrière als schrijver. Hij kwam vanuit Bosnië aan in Chicago met niet veel meer kennis van het Engels, dan wat toeristenzinnen, maar ging aan het schrijven. Zijn boeken Nowhere Man en Questions of Bruno werden bejubeld en hij werd zelfs met Nabokov vergeleken. Een groot idool van hem.

Peter Abelsen vertaalde voor Meulenhoff zijn derde roman De dagen van Lazarus.

Lees meer