28 januari 2013

Adam Seconde – Jacob Groot

Recensie door Rein Swart

Onbegrijpelijke dikdoenerij over een pornoverslaving 

Adam Seconde lezen is een enorme worsteling. Wat te schrijven over deze lyrische beschouwingen rond een Noord-Hollandse pornofiel, een aan porno verslaafd geraakte jongeman? Wat bezielt een schrijver om een kleine vierhonderd pagina’s lang, net als Adam boven Eva, boven dit onderwerp te blijven hangen, zonder tot een verlossend inzicht te komen? Moet dit tot kunststukje verheven worden?

Het lezen van dit boek doet sterk denken aan hermetische poëzie, waarbij het een hele kunst is de regels te decoderen, terwijl dat niet op de eerste plaats komt. Poëzie gaat meer nog over vervoering, klank, de charme van de raadselachtigheid. Als lezer van proza ben je al gauw op zoek naar betekenis, duidelijkheid, houvast, hoe zit het verhaal in elkaar?

Adam Seconde komt uit de Streek, het gebied tussen Hoorn en Medemblik. De kleigrond vormt een tegenstelling met het duingebied rond Egmond aan Zee, waar het verhaal zich afspeelt. In zijn jeugd was Adam al gefascineerd door seksualiteit. Als hij autonummers noteert langs de kant van de weg, hangt er opeens een wonderlijke geklede jonge vrouw boven hem.

‘Vlak onder de zoom van haar leren mini hangen gewichtjes aan haar lippen, flarden kille avondlucht boven het aanzwellende asfalt, ze buigt, drukt zich tegen de bank van de parkeerplaats, ritst het leer omhoog. Doet ze een plas? Kan je niet goed zien. Duwt ze een hand tussen haar benen tot de bewegingsloze stand ontstaat, met onzichtbare schokken?’

Adam jaagt dit soort ervaringen na en bekijkt harde pornobladen. Hij krijgt later een verhouding met Eva Première, die in het land van Maas en Waal woont. Zij vindt het moeilijk te accepteren dat Adam zich bezighoudt met internetporno en met andere vrouwen.

Je vraagt je af of de schrijver zich realiseert wat hij de lezer aandoet met zijn associaties, en zou hem willen voorhouden dat porno burgerlijk is, zoals bijvoorbeeld ook Tweede Kamerlid Myrthe Hilkens stelt, dat de koppeling tussen porno en  mystieke vereniging op een drogreden berust en dat het bij pornoverslaving om iets heel anders gaat dan bij tantrische seks. Adam Seconde zoekt alleen maar naar het gaatje. Dat kan hem niet groot genoeg zijn.

De verslaving neemt dermate ernstige vormen aan dat Adam gaat afkicken op een etage van de vroegere huisdokter Ron Tauber die samen met zijn vrouw Sandra inmiddels dik geld verdient aan producten uit de farmaceutische industrie en zich daarmee kan voorzien van verschillende huizen verspreid over Europa. Adam mag een aantal zomermaanden doorbrengen in hun appartement in Egmond aan Zee. De lezer vermoedt dat hij wraak wil nemen op de dokter en Sandra, vanwege de malversaties van Tauber maar daarvan blijkt in zo’n driehonderd pagina’s weinig. Pas op het eind keren we terug naar de beginscène die zich afspeelt op een zomerdag in 2006 waarin Adam vastgebonden boven zijn geliefde hangt, terwijl Sandra opgesloten zit in de badkamer. Ze heeft daarvoor nog de dokter vanuit Zwitserland opgeroepen om snel naar Nederland te komen omdat er iets niet helemaal goed gegaan is met de ontwenningskuur die Adam zou ondergaan.

In het lange gedeelte daartussenin wordt in cryptische beelden en paradoxale taal verslag gedaan van de versmelting tussen twee personen in de oersoep. Elementen als de zee, het heen en weer gaan van de golven, de uitstorting in de branding, het surfen, zowel op de golven als op internet voeren naar Anita Feller, een pornoster, die niet neukt maar alleen zichzelf bevredigt en daarmee Adam begeestert. De taal is extatisch, geëxalteerd, of misschien past hier gezwollen beter. Groot gebruikt vaak lange ingewikkelde zinnen, zoals over een dag dat Adam een bezoek brengt aan een seksbioscoop in Alkmaar. ‘Want het betrof zo’n dag dat hij om de een of andere reden, die geen uitleg behoeft, niet onmiddellijk van plan was de kaasstad, na haar te hebben betreden, te verlaten, omdat, maar dit wist hij niet zeker, het kon zijn dat hij de kaasstad had uitverkoren om hem dit te onthullen, en dat hij de melk had geproefd vanuit de trein die immers het veld tot de einder waar de zee stroomt openbaart, en toen gedacht had, vanuit de beslagen coupé gezien, dat de melk en de kaas vandaag niet noemenswaardig van elkaar verschilden.’

De tekst is doorspekt met buitenlandse en vooral Engelse termen, zoals in ‘Dit is de drive-in wereld, dit is coming home als going nowhere.’  Het is alsof een nieuwe Vinkenoog is opgestaan, bezwerend, maar dan meer op het seksuele dan op het spirituele vlak. ‘Kies leeftijd, ogen, taal, sterrenbeeld, sekse, maten, kies young, teeny, oma, dier, kies fucking, kies sucking, kies facial, kies fetisj, kies tijd, kies plaats, handeling, kies. Kies. Onkies.’

Opvallend is de bijbelse connotatie, die al begint met de namen Adam en Eva. Veel uitdrukkingen zijn ontleend aan de christelijke eredienst zoals Ere zij God, maar dan toegepast op seksuele diensten. Af en toe breekt de verteller in en treedt in dialoog met de hoofdpersoon, waarbij het onduidelijk blijft wie er aan het langste eind trekt.
‘Dit is het moment. Vertel het maar. Nee, vertelt u het maar.’

Verder zijn er flauwiteiten rond Ronnie Tober, Pipo de Clown met Potverdikkemedosie, meneer de Uil met Beste kijkbuiskinderen en het spelletje Wie van de drie. Als dit een thriller was geweest zou je het erop houden dat Eva de dader is geweest, die Sandra heeft opgesloten omdat ze geen concurrentie duldde en Jacob ophees om hem helemaal voor zichzelf te hebben. In deze wel erg lyrische beschouwingen gaat de plot ten onder aan onbegrijpelijike dikdoenerij.

 

Adam Seconde

Auteur: Jacob Groot
Verschenen bij: Uitgeverij De Harmonie
Aantal pagina’s: 320
Prijs: € 19,90

 

Adam Seconde
Jacob Groot
ISBN: 9789076168395

Meer van :

18 oktober 2017

‘Een luchtig sprookje’

Over 'Waterscheerling' van Rascha Peper
17 oktober 2017

Van poldercrimineel tot godfather in Frankrijk

Over 'Ondijk/Punt' van Barry Smit
16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

Over 'De Tanimbar-legende' van Aya Zikken

Recent

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

Over 'Het intieme vreemde' van Jente Jong
12 oktober 2017

Een antikrimi

Over 'De rechter en zijn beul' van Friedrich Dürrenmatt
11 oktober 2017

De stijl tekent de man

Over 'Mijn grote appartement' van Christian Oster
10 oktober 2017

Eindeloos gepieker

Over 'Parttime astronaut' van Renée van Marissing

Verwant