Acht dodelijke schoten

In razernij schiet een kleine boer vier politieagenten neer die hem komen arresteren wegens dronkenschap. Op dit waargebeurde verhaal uit 1969 is de Finse film Eight Deadly Shots (Kahdeksan surmanluotia) gebaseerd. De film laat zien wat er aan deze tragische gebeurtenis voorafging. De titel wekt de indruk dat het om een misdaadverhaal gaat, maar dat is niet zo. Eight Deadly Shots is een portret van het barre leven van Finse keuterboeren in de jaren zestig van de vorige eeuw. Dus geen spannende intriges, maar de ontberingen, het keiharde werk en de bureaucratische frustraties van het boerenleven. En veel illegaal gestookte alcohol, die even troost biedt maar vooral verwoestend uitpakt. Het motto van de film is: ‘Drank was de wortel van al het kwaad in onze familie.’

Regisseur Mikko Niskanen (1929-1990) leerde het vak op de filmschool van Moskou. Hij was regisseur, scenarioschrijver, producent en acteur. Hij kreeg de opdracht een ​​televisiefilm van 80 minuten te maken, maar daarin is hij niet helemaal geslaagd. Het werd 5 uur en 16 minuten en dat is geen minuut te lang. We zien landelijke taferelen, vervallen boerenschuren, door paarden getrokken sleeën, handkarren, sneeuwscooters, graafmachines, bijlen en kettingzagen. Maar ook dansavondjes, een bruiloft, optredende bandjes zoals we die kennen uit de films van Aki Kaurismäki, gezuip en gezang in de kroeg of rond een vuurtje op het land.

Boer Pasi, gespeeld door Niskanen zelf (hij kende het harde boerenleven uit eigen ervaring), kan met zijn paard en vier koeien nauwelijks zijn gezin onderhouden. Hij werkt bij als houthakker of sleuvengraver, maar kan ook dan zijn rekeningen en belastingaanslagen nog niet betalen. Af en toe drijven zijn dronken geweldsuitbarstingen zijn vrouw ertoe om met de kinderen naar het huis van een buurman te vluchten. Keer op keer belooft Pasi beterschap. En als het toch weer mis gaat, smeekt hij zijn vrouw alsjeblieft niet de politie erbij te halen.

Martin Scorcese nam de film op in zijn World Cinema Project. Het IFFR, waar de film in 2012 te zien was, noemde Eight Deadly Shots  ‘een rauw, grimmig, compromisloos, onverbiddelijk, genadeloos en troosteloos meesterwerk’. Daar mag het woord ‘poëtisch’ wat mij betreft nog aan worden toegevoegd. De film werd in vier delen uitgezonden op televisie. Voor de bioscoop werd een ingekorte versie van 145 minuten gemaakt. De integrale versie is op dvd te koop bij subtitledfilms.ecrater.co.uk. 

 

 


Hans Heesen, Filmhuisdirecteur, docent Filmacademie Amsterdam, schrijver van Naar Zutphen en Een naderend begin van iets nieuws (Uitg. IJzer), schrijft maandelijks een filmcolumn.

Om Literair Nederland draaiende te houden, zijn wij afhankelijk van vrijwillige bijdragen. U kunt ons steunen via de rode knop. Waarvoor onze hartelijke dank!

Meer van Hans Heesen: