19 Zoekresultaten voor: Huub Bartman

2 januari 2017

Winterrubriek 2016 - Huub Bartman

Nergens een afslag
Zo’n kleine tien jaar geleden heb ik samen met mijn zoon een rondreis gemaakt door Turkije. Een prachtig land waar de geschiedenis als het ware voor het oprapen ligt, vaak verscholen in talloze kleine, wat verborgen archeologische sites. Aan het eind van onze trip reden we met ons minibusje over de snelweg van Ankara naar Istanboel.

Lees meer
15 juli 2015

Huub Bartman

Huub Bartman is historicus en jarenlang als docent verbonden geweest aan het Bertrand Russell College in Krommenie. Hij interesseert zich voor de twintigste-eeuwse Europese geschiedenis. Hij volgt het werk van Orlando Figes over Rusland. Speciale liefde koestert hij voor het werk van Dostojevski, Tsjechov en Nabokov, de Poolse schrijver Mysliwski en de Portugees Eça de Queiroz. Recensies van Huub Bartman.

Lees meer
27 november 2014
 – Lijstjes

Leestips voor de decembermaand - Huub Bartman

Favoriete boeken van de afgelopen tijd

1. Land, land! ……, door Sandor Márai, uitgeverij Wereldbibliotheek
2. 
De gouden vlieger en Anna, door Dezsö Kosztolányi, uitgeverij Van Gennep

Onlangs heb ik een bezoek gebracht aan Boedapest, een parel aan de Donau waar ik nog nooit geweest was. Om een beetje in de sfeer te komen heb ik, op advies van een goede vriend, het boek van Sándor Márai gelezen, Land, land!…..

Lees meer
4 september 2013
 – Recensies

Recensie door Huub Bartman

Recensie door Huub Bartman

De Gordiaanse knoop

‘En wie zich dit alles niet kan voorstellen, die moet zich tenminste proberen voor te stellen wat Auschwitz betekent. En wat dit tot nu toe en voor eeuwig voor ons betekent. En waarom iedere voorzitter van de Europese Commissie sinds de oprichting van de Commissie zijn ambtsaanvaarding begint met een reis naar Auschwitz.’ (blz. 115)

De bekende Oostenrijkse schrijver Robert Menasse vatte enige tijd geleden het plan op een roman te schrijven die zich in Brussel zou moeten afspelen met als hoofdpersoon een ambtenaar van de Europese Commissie.

Lees meer
28 juli 2020
 – Column

Nieuw besef

Het thuisblijven tijdens de corona pandemie maakte veel nostalgische gevoelens los naar tv-programma's van vroeger. De keuze van presentator Charles Groenhuijsen van Op1 viel op een scène uit Pipo de Clown, waarin zigeuner Felicio figureert en de indiaan Klukkluk. Glimlachend constateert hij dat er hier sprake is van nogal wat vooroordelen, van stereotypen. Nu is bekend dat wij niet zonder stereotypen kunnen. Stereotypering is een van de selectiecriteria waarmee wij ons staande houden in het leven. Wij zijn niet in staat alle informatie die elk moment tot ons komt telkens weer op hun merites te beoordelen. Denk alleen maar aan Candide, dat prachtige satirische kleinood van Voltaire op het positivisme in zijn tijd. De onbevangenheid waarmee Candide alle beren op zijn weg tegemoet treedt, is komisch en uiteindelijk voor hem persoonlijk ook desastreus.

Lees meer
18 juni 2020
 – Column

Standbeelden

Geen standbeeld staat op dit moment nog veilig op zijn sokkel. Burgemeesters geven opdracht aan hun ambtenaren alle standbeeelden in hun gemeente te inventariseren en te onderzoeken in hoeverre de afgebeelde persoon naar huidige maatstaven nog deugt. Colston is in zee gedumpt, Columbus neergehaald, voor Peter Stuyvesant wordt gevreest, JP Coen's dagen zijn geteld en Winston Churchill is voorlopig ingepakt. Hoewel we ons ervoor moeten hoeden hen allemaal over één kam te scheren, hebben de beeldenstormers goede redenen voor hun acties. De met een standbeeld geëerde mannen hebben zich in het verleden bezig gehouden met slavenhandel, discriminatie of racisme, zaken die wij tegenwoordig verwerpen. Of deze beeldenstorm een goed antwoord hierop is, is de vraag. In de tijd dat deze mensen leefden, werd er anders gedacht. Bovendien zijn veel van die beelden pas veel later neergezet. 

Lees meer
20 mei 2020
 – Column

Verstilling

Met een cadeautje op weg naar zijn vrouw fietst Oek de Jong over de Dam. Hij stopt even om het straatbeeld in zich op te nemen. Niemand te zien. Leeg. Hij moet denken aan zijn oom Ad Windig, die Amsterdam tijdens de hongerwinter in foto's heeft vastgelegd. Oorlog, vervreemding en verstilling zijn begrippen die voor altijd verbonden zullen blijven aan deze coronacrisis.

We zijn in oorlog met het virus en gaan deze crisis eensgezind bestrijden. We sluiten de grenzen. 'Koopt eigen waar, dan helpen wij elkaar', klinkt de leus der solidairen. In Bergamo zoeken ze het maar uit. Wel vreselijk natuurlijk, maar helaas. Hadden zij hun zaakjes maar beter op orde moeten hebben, net als wij. Onze overheid heeft diepe zakken. Er wordt driftiger gevlagd dan ooit, al is het niet met de Europese. De mensen in de verpleging op de ic's zijn onze frontsoldaten, onze helden.

Lees meer
15 april 2020
 – Column

Gouden tijd 

'Het coronavirus slaat hard toe', 'Intensivisten in de frontlinie van de strijd tegen het coronavirus', 'Sluipmoordenaar steekt opnieuw de kop op'. Deze koppen in de media zijn als even zovele uitdrukkingen van angst. Maar ook zit er spanning en avontuur in. Elke dag opent het journaal met de feiten: hoeveel  doden vandaag, hoeveel doden totaal, hoeveel nieuwe IC-opnames. De getallen worden gevisualiseerd in grafieken en staafdiagrammen. Schijnbaar onweerlegbare bewijzen van ons vermogen de natuur onze wil op te leggen. Maar de cijfers kloppen niet. En dat niet alleen, we weten dat ze systematisch veel te laag zijn, dus nepnieuws.

En toch blijven ze dit nieuws presenteren, want meten is weten. Ons geloof in statistieken is absoluut. Journalisten vragen elke dag opnieuw om harde uitspraken, wanneer is het omslagpunt, wanneer is het vaccin klaar, wanneer mogen we uit quarantaine en kan het gewone leven weer beginnen.

Lees meer
4 maart 2020
 – Column

Maskerade

Carnaval heeft mij nooit kunnen bekoren. Tijdens zo'n feest komen er allerlei onderbuikgevoelens boven die soms beter verborgen kunnen blijven. Zo werd tijdens het carnaval in Aalst antisemitisme verpakt als immaterieel nationaal cultureel erfgoed. Toch kan ik Herman Pleij's pleidooi voor het carnaval, juist vanwege die functie van uitlaatklep, ondersteunen. Het kan bestuurders een spiegel voorhouden waarbij ze gevoelens van ongenoegen kunnen waarnemen om daaruit voortkomende ongeremde uitbarstingen te voorkomen. Essentieel voor carnavalsfeesten is het gebruik van maskers dat het gezicht verbergt om de drager anoniem te maken. Als de Duitse schilder Felix Nussbaum, op de vlucht voor de nazi's in eigen land, in 1935 aankomt in Oostende, de stad van zijn grote voorbeeld James Ensor, stort hij zich in het carnaval.

Ensor en Nussbaum gebruikten beiden sterk geladen beelden met maskers, skeletten.

Lees meer
28 januari 2020
 – Column

Schoonheid

De onlangs verschenen film For Sama, gaat over de verschrikkingen tijdens de bombardementen op de Syrische stad Aleppo. Hamza werkt als noodarts terwijl zijn zwangere vrouw Waad al-Kateab, door dit inferno ronddwaalt en honderden uren film schiet. Op basis daarvan maakte ze een documentaire, een videobrief voor haar dan nog ongeboren dochtertje Sama, voor als zij groot is. Het doet denken aan een andere documentaire die ik onlangs zag, The Cave, over een ziekenhuis tijdens de bombardementen op Aleppo. Indrukwekkend, en wat een heldenmoed. Na afloop was het nog lang muisstil in de bioscoop. Bij de uitgang zag je mensen met roodomrande ogen. Ook bij mij drongen de tranen om een uitweg. 

Wat voert mij toch naar dit soort films? Wat dwingt mij daartoe? Het maakt emoties los; woede, ontroering, gevoelens van machteloosheid, van beklemdheid, maar ook een beleving van schoonheid. Schoonheid, hoezo schoonheid?

Lees meer
18 december 2019
 – Column

Een standbeeld

In zijn pas verschenen boek Over normaliteit en andere afwijkingen, gaat de Gentse hoogleraar psychodiagnostiek Paul Verhaeghe in op mensen die afwijken van het gevestigde beeld van normaliteit. Iedere samenleving creëert zijn eigen beeld van de ideale mens. In onze tijd is dat een succesvol, ondernemend initiatiefrijk individu. Als je daarvan afwijkt ben je abnormaal. Er zijn twee soorten mensen die daarvan afwijken, aan de ene kant de losers en aan de andere kant degenen die veel te sterk aan dat beeld voldoen. Verhaeghe noemt als voorbeeld van deze laatste categorie president Trump. Als Hillary Clinton hem, tijdens de verkiezingen van 2016 toevoegt dat niemand ooit een belastingaangifte van hem heeft gezien behalve toen hij een casinovergunning wilde aanvragen, laat hij iedereen verbijsterd achter door te zeggen dat dat laat zien hoe slim hij is. Schaamteloos en immoreel, zeker, maar dat zo iemand gekozen wordt tot president, zegt veel over onze maatschappij: ik, in plaats van solidariteit.

Lees meer
8 november 2019
 – Column

De laatste kinderen

Tijdens een rondreis door herfstachtig Schotland stuit ik in een boekwinkel op een bijzonder kinderboek, Child of St Kilda. Het door Beth Waters sfeervol getekende boek bevat het verhaal van Norman John Gillies, een van de laatste kinderen van St.Kilda, een kleine groep ruige, Schotse eilandjes ten westen van de Buiten-Hebriden. De eilandengroep is al zeker 4000 jaar bewoond. Om te overleven hebben de mensen altijd strijd moeten leveren met de natuur. Dit is wonderwel gelukt en leverde een bijzonder soort samenleving op, waarin onderlinge saamhorigheid cruciaal was om te overleven. Geld bestond niet. Ook de natuur heeft zich op een bijzondere wijze ontwikkelt.
Door de transportrevolutie in de 19e eeuw wordt het voor buitenstaanders eenvoudiger om St.Kilda te bereiken. De mare over deze bijzondere eilandengroep verspreidt zich snel en prikkelt de nieuwsgierigheid. De bezoekersaantallen nemen toe. Dit heeft desastreuze gevolgen.

Lees meer