28 november 2006

Verslag Wintertuinfestival vanuit Apeldoorn

Literair Nederland was erbij

Wat de programmering betreft was er voor elke leeftijd wel wat te beleven: van Eefje Wentelteefje poppentheater en kinderpoëzieworkshops tot een voorleessessie van Philip Freriks tot interviews met Kristien Hemmerechts en Thomas Rosenboom. Ook het multiculturele gehalte was in de gaten gehouden: Khalid Boudou (Het Schnitzelparadijs) ging in gesprek met een redacteur van het blad Passionate. Welk een verrassing dat Freriks wel degelijk zonder fouten en gestotter (uit eigen werk) voor kan lezen! Ok, beetje flauw om daar weer op terug te komen, maar de acteer- en declameertalenten van Freriks staan in schril contrast met zijn anchormanprestaties bij het Journaal. Hele stukken droeg hij voor uit het hoofd en op de soms wat rappe en aaneengeregen zinnen zaten we zo op die trein die vanuit Gare du Nord vertrok, of wiegden we met hem mee op jeugdherinneringen aan fietstochtjes op zondag. Toch raakte ik af en toe het spoor bijster, zo snel wisselde de herinneringen en vertellingen elkaar af.

Daarna voegde ik me bij de poëzieworkshop voor kinderen van vertaalbureau Kip, stiekem hopend nieuw talent te spotten. Een groepje van acht kinderen (zeven meisjes en één jongen) in de leeftijd van zes tot tien zat driftig te pennen om zinnen als ‘Vakantie is net als…’, ‘Een vriend is net als…’ en ‘Dromen is net als…’ af te maken. Er werd de kinderen gezegd om bij deze oefening op te schrijven waar ze aan moesten denken. De lucht zinderde van poëtische activiteit. In een voorleesrondje werden de resultaten gepresenteerd: Vakantie is net als Friesland, Een vriend is net als iemand waarmee [grammatica moet nog wat opgeschroefd worden] je roddelt, Een vriend is net als een trauwe hond [spelling is nog niet helemaal wat het wezen moet, maar ach, poëtische vrijheid van een kind moet je ook weer niet meteen de kop in drukken]. Mijn persoonlijke favorieten waren de oplossingen voor ‘dromen’: Dromen is net als beelden zien in je slaap en Dromen is net als fantasie [deze laatste kwam van die enige jongen]. Deze kinderen schreven duidelijk niet in een vacuüm waar Thomas Rosenboom het later op de dag over had. Omringd door aandachtvragende, etterende, rennende en jengelde (men noemt dit ook wel spelende) koters waren de bedeesde stemmetjes van onze toekomstige poëten moeilijk te verstaan.

Van de kinderkelder van de bibliotheek terug naar de hal in het museum: tijd voor Eefje Wentelteefje. Persoonlijk kan ik voorstellingen die zowel voor kinderen als voor volwassenen geschikt zijn erg waarderen en daar was dit een goed voorbeeld van, hoewel je wel over de top flauwe humor moet kunnen waarderen. Sommige (taal)grapjes zullen de jeugdigen onder ons hoogstwaarschijnlijk ontgaan zijn, maar zij kregen dan weer ruim de kans om te roepen vanuit de zaal en te participeren op het toneel waar Eefje Wentelteefje poppenspelers ‘Tjeerd’ en ‘Lidewij’ van het ‘Poppentejater de Eeuwig Bloeiende en Heerlijk Geurende Waterlelie ontving. De verhalen van Muisje Pierieliepiepielo (soort stokpoppetje) die een nieuwe auto had gekocht, maar door alle bomen in het bos er maar moeilijk mee kon rijden, en de film van Hondje Waffielieblaffielie die niet naar de voorstelling van zijn idool Penny de Wafel en haar showballet kon omdat hij daarvoor 100.000 euro zou moeten betalen liepen niet goed af. Wat ontnuchterend voor een kinderverhaal, maar een beetje zwarte humor mag ook wel keer… Bij het meditatief objektentejater met groentevisualisatie werd er wat rondgesjouwd met een peer en een banaan en een lap die over ‘Tjeerd’ heen gegooid werd. ‘Om de groente in jezelf te visualiseren.’ Wat dat nou precies voorstelde, vroegen de kinderen op de tribune. Tja, inderdaad. Toch heel vermakelijk. Spel: Jeroen de Leijer en Frans van der Meer.

In het staartje van het interview met Kristien Hemmerechts kon ik nog net haar verklaring horen waarom Vlamingen altijd het Groot Nederlands Dictee winnen: Belgen zijn volgzamer in het opvolgen van regeltjes, en het dictee is niets anders dan regeltjes uit je hoofd leren. Via regeltjes naar concentratie naar schrijfcursussen, waarbij het Hemmerechts is opgevallen hoe zeer jonge mensen op zichzelf gericht zijn. Aanstekelijk vertelt ze ter illustratie hoe ze haar studenten de opdracht gaf om een ontmoeting te beschrijven. Een afspraak die gemaakt zou zijn naar aanleiding van een date in een chatroom. Zonder uitzondering kwam in geen enkel verhaal de andere persoon opdagen en bleef de ik-persoon alleen achter. Opmerkelijk en verontrustend volgens Hemmerechts.

Tussendoor ga ik even naar het museumcafé en daar tref ik aan een tafeltje dichter Robin Gerritsen aan (www.dichterbijrobin.nl). Met vijf tekeningen voor zich draagt hij naar keuze bijpassende gedichten voor. De tekeningen zijn in een Fiep Westendorpachtige stijl bij de gedichten gemaakt door Djovrie (www.djovrie.com). De reden voor deze stijl van tekeningen wordt duidelijk als je de gedichten in Annie M.G. Schmidt-stijl hoort. De vergelijking gaat op wat betreft de vorm en de rijm van de gedichten. Inhoudelijk zijn die van Gerritsen luguber, en beschrijven de sneuheid van mensen in gitzwarte beelden. ‘Spaart u egels?’ bijvoorbeeld is een verwijzing naar de burgerlijke gewoonte van het zegel sparen en de klantenservice gerichte maatschappij. In dit gedicht echter heeft een vrouw genoeg egels gespaard en gedood om ze mee te kunnen geven aan de zegelman. Of wat te denken van de gezellige dagjes uit, de creatieve flauwe cursussen en de hijgerige thematische latenwemensenzoveelmogelijkaansmerendagen die in Gerritsens hoofd tot een heuse “creaknipterreur” verworden waarbij huisvrouwen elkaar met scharen te lijf gaan. Wat stijl betreft lijken de gedichten lieflijk, evenals het kindertekeningachtige uiterlijk van de illustraties. Maar wie goed kijkt en luistert ziet de duistere, treurige en sneue kant van de mens. Ik zou er wel een publicatie van willen zien. Ze zoeken nog een uitgever…

Ik sluit de dag af met een interview met Thomas Rosenboom, die met zijn droge antwoorden de lachers op zijn hand heeft, hoewel slechts vier mensen achter mij vaak hardop lachen en zich afvragen of zij de enigen zijn die het leuk vinden. Nee, maar ik loop daar niet zo mee te koop. Zijn belangrijkste uitspraken zijn te lezen in het stuk over Lezen &cetera van Pieter Steinz, elders op deze site (auteur van de week).

En als ik dan toch even de vrijheid mag nemen om net zo kritisch af te sluiten als ik begonnen ben: het tuttenbollengehalte met kort of halflang, maar voornamelijk grijs haar, was erg hoog. Ik begrijp dat de gemeente Apeldoorn graag iets nieuws uitprobeert voor het culturele imago van de stad, maar volgend jaar misschien toch in het meer bruisende Nijmegen? Met een misschien iets minder braaf programma? Ach, het was toch goed onder de mensen te zijn die zich in ieder geval met lezen bezig houden en het was een goede zondagmiddagbesteding.

 

 

Recent

11 augustus 2017

Zorgenkind of zondagskind

7 augustus 2017

Een kanjer

4 augustus 2017

Wondranden

Literair Nederland - 10 jaar geleden

27 augustus 2007

Iemand gaat op reis naar een prachtig land, Peru in dit geval, en schrijft een boek over deze reis. Op de flap staat: "Het neusje van Peru voert de lezer mee naar de Peruviaanse woestijn, het Triticameer, over de Andes naar het hart van het Incarijk, tot in de jungle nabij Iquitos."

Iemand gaat op reis naar een prachtig land, Peru in dit geval, en schrijft een boek over deze reis. Op de flap staat: "Het neusje van Peru voert de lezer mee naar de Peruviaanse woestijn, het Triticameer, over de Andes naar het hart van het Incarijk, tot in de jungle nabij Iquitos."

Dat klinkt toch goed nietwaar? Helaas, we worden wel meegenomen maar niet naar het bovengenoemde. Natuurlijk komen deze gebieden wel voor in het boek maar het frappante is dat ik heel veel over het reizen zelf heb gelezen maar weinig over het land.

Lees meer