15 juni 2015

Keurig gerangschikte boeken

Ik mag selecteren uit de collectie en laat de oudere literatuur staan

Boekenkastblog door Stefan Ruiters

Soms overlijdt er iemand die bij zijn of haar leven veel boeken heeft verzameld. Ik word wel eens gebeld door de nabestaanden: ‘Wilt u eens komen kijken?’ De boeken zijn vaak mooi gerangschikt in een kast in de woonkamer. De ene keer stap je de negentiende eeuw binnen – veel tapijt, donker hout, weinig licht, rommelig – de andere keer een contemporaine étage: minimalistisch, vol licht en ordentelijk. Terwijl de nabestaanden wat door het huis dolen van de overledene, monster ik de collectie.

Laatst was ik in Amsterdam Nieuw-Zuid, niet het deel van de nouveau riche, meer richting de snelweg. Appartementenblokken netjes achter elkaar, vermoedelijk gebouwd in de jaren zestig. Ik loop één van de appartementen binnen en bevind me onmiddellijk in een sfeer van rust en soberheid. Een burgerlijk interieur met een geborduurd kleedje op de eettafel, tapijt op de grond en donkerbruine boekenkasten. De kleuren wit, grijs, bruin en groen overheersen. De boekenplanken bestuderend, tref ik veel boeken over de Haagse School, het symbolisme, stillevens, De Gouden Eeuw. De alleenstaande dame die hier woonde, is rustig heengegaan. In een aantal boeken is haar ex-libris geplakt. Een gegraveerde afbeelding van een zeemeermin op een rots, met daaronder haar naam.

Uit de collectie spreekt een interesse voor literatuur, geschiedenis en kunst. Voornamelijk Nederlandse met een lichte hang naar spiritualiteit, naar geborgenheid in een eenzame wereld. Ik mag selecteren uit de collectie en laat de oudere literatuur staan, van de Tachtigers tot Menno ter Braak, de schrijvers die eind vorige eeuw wellicht nog een enkele lezer kende, maar nu, tja, wie leest ze nog? En dus: wie koopt ze nog? Wel trek ik met gretigheid de boeken over kunstenaars, voornamelijk de schilders uit de Haagse School, uit de kast. Die verkopen nog goed, hun werk wordt nog er nog tentoongesteld, op het moment in het Haags Gemeentemuseum en het Teylers in Haarlem. Jammer dat een oer-Hollandse schrijver  als Arthur van Schendel (1874-1946), die Holland neerpende in bijvoorbeeld De grauwe vogels zoals de impressionisten met succes de Hollandse luchten kwasten, niet meer gelezen wordt. Ik verkocht zijn Verzameld Werk in acht delen een jaar geleden geloof ik voor 10 euro!

In bijna elk boek heeft de dame die er nu niet meer is, een reepje textiel met patroon ingelegd als boekenlegger. Ik hoor haar denken: ‘Welk stukje textiel zal ik in mijn net aangeschafte Verzamelde gedichten van Gerrit Achterberg leggen?’ Het werd een zwart reepje met groene en gouden patronen. Wat een doordachte omgang met haar boeken was dat, ik word er op een prettige manier weemoedig van.

JOOT.NL

Recent

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

19 november 2007

Net niet spannend genoeg
Door Fatima Bajja

Het lijkt alsof Sylvia Houweling alles heeft wat haar hartje begeert. Ze is getrouwd met Eddie Kronenburg, heeft twee kinderen en woont in een prachtig huis in Amsterdam-Zuid. Toch is het allemaal niet zo mooi als het lijkt. Eddie werkt namelijk in de onderwereld, hij is verantwoordelijk voor het transport van drugs.

Lees meer