31 december 2007

Maestro,Toby Faber

Vijf violen en het genie Stradivarius

Antonio Stradivarius bouwde meer dan duizend muziekinstrumenten waarvan er ongeveer nog zeshonderd bestaan. Waarom zijn deze instrumenten zo uniek, waarom speurt men nog steeds naar het geheim van deze violen en cello's? Is het de houtsoort die gebruikt is, of de lak, of is het een bepaalde plaatsing van de klankgaten, de welving van het hout?

De schrijver probeert daar achter te komen en neemt ons mee op reis met vijf violen en één cello, De Messias, de Viotti, de Khevenhüller, de Paganini, de Lipinski en de Davidov, vanaf de werkplaats tot nu. Het zijn niet de zes beroemdste instrumenten, maar ze zijn wel door miljoenen mensen beluisterd en sommige violen en de cello zijn door beroemdheden bespeeld.

Allereerst worden de violen 'voorgesteld' en wordt verteld waar ze zich nu bevinden. Daarna wordt over het leven van Stradivarius verteld en de reis die bovengenoemde instrumenten hebben afgelegd.

Stradivarius werd in 1644 waarschijnlijk buiten het plaatsje Cremona geboren, maar woonde zijn verdere leven wel in Cremona, Italie. Vermoed wordt dat hij opgeleid is door een andere grote vioolbouwer Nicolò Amati. Maar het kan zijn dat hij aanvankelijk houtbewerker was bij Francesco Pescaroli, een ambachtsman in houtsnij- en inlegwerk. Op zijn 36e had Antonio, voor zover bekend, achttien violen gebouwd. Deze waren nog niet zo geniaal als zijn latere instrumenten. In 1680maakte hij de viool die later bekend werd als de Paganini. Uitgebreid wordt de opbouw van de viool beschreven.

In 1684 overlijdt Amati en vanaf die tijd begint de bloeiperiode van Stradivarius. De instrumenten uit Cremona hadden al een goede naam maar nu krijgt Stradivarius zélf ook bekendheid. Hij krijgt koninklijke opdrachten o.a. van Jacobus II van Engeland. Tot aan het eind van zijn lange leven, hij werd 92, is hij een bevlogen vioolbouwer gebleven. Zijn twee zoons die door hem opgeleid waren en het werk voort zouden zetten overlijden niet lang daarna. Het is het einde van het Stradivarius tijdperk.

Wat volgt is de reis die de genoemde instrumenten afgelegd hebben. Wie ze bespeeld hebben, wie eigenaar zijn geweest, enzovoort. Deze verhalen zijn gedetailleerd en amusant.

Ook de handelaren worden besproken en de rol die zij speelden, onder andere tijdens de oorlogen en het opschroeven van de prijs. Veel 'Strads' bevinden zich nu in Amerika. De verhalen zijn fascinerend om te lezen. Mij sprak het verhaal over de viool 'De messias' het meest aan. Het schijnt een prachtig instrument te zijn, de lak nog helemaal in takt maar… hij is nauwelijks bespeeld. De viool is voornamelijk in bezit geweest van verzamelaars. De enkelingen die erop gespeeld hebben zeggen dat er een prachtig geluid in zit maar, doordat hij zo weinig gebruikt is, nog niet op 'klank' is, en dat voor een viool van bijna driehonderd jaar oud!

De schrijfstijl niet echt geweldig maar de bevlogenheid en het enthousiasme van Faber maakt veel goed. Aan alles is te merken dat hij met enorm veel plezier aan dit boek gewerkt heeft. Soms zijn de zinnen wel erg lang en zijn niet alle fouten gecorrigeerd, maar de inhoud blijft prettig leesbaar.

Je hoeft geen kenner te zijn van violen of muziek om dit boek te kunnen lezen. Alles wordt duidelijk verteld en toegelicht. Prettig boek.

Paperback | 310 Pagina's | De Bezige Bij 2005 ISBN10: 9023410297 | ISBN13: 9789023410294 Vertaald door Ronald Kuil

© Bernadet

december 2007

Maestro,Toby Faber
ISBN: 9789023410294

Meer van :

19 september 2017

Nieuw leven beschreven

Over 'Het groeit! Het leeft!' van Marjolijn van Heemstra
18 september 2017

Dichter van de werkelijkheid

Over 'Ovale dakraam' van Pierre Reverdy
15 september 2017

Een wonderlijk leerdicht 

Over 'Syfilis, of de Franse ziekte' van Girolamo Fracastoro

Recent

14 september 2017

Daar waar granaten fluiten

Over 'Wraak' van Andelko Vuletic
12 september 2017

Belcampo revisited

Over 'Verrassing' van Etgar Keret
11 september 2017

Fraai verzorgde biografie over een moeilijk mens

Over 'Willem Kloos 1859-1938' van Peter Janzen ; Frans Oerlemans
7 september 2017

Goed geschreven geschiedenis met individueel geluid

Over 'Bitterdagen' van Peter Lenssen

Verwant