28 augustus 2006

Elke dag is zondag,Barney Agerbeek

De dichter Barney Agerbeek ( 1948) verdiende zijn sporen al ruimschoots als dichter van de onvergetelijke bundel “Opzij van mensen” uit 2003. Deze bundel was snel uitverkocht en zou een tweede druk verdienen. De pers was uiterst lovend over dit debuut en terecht. “Eindelijk een dichter met een eigen geluid en geen epigoon” jubelde een recensent. Sotto voce observeerde Agerbeek ogenschijnlijk ingewikkelde thema’s en wist ze met een krachtige stem te verwoorden. Ook werkte Agerbeek mee aan publicaties op het gebied van glas en keramiek. Nu ligt dan zijn tweede bundel voor, met  illustraties van de bekende kunstenaar Chris de Bueger. Om met dit laatste te beginnen. Het is altijd gevaarlijk om gedichten van beelden te voorzien. Moeten de verzen niet voor zichzelf spreken? De gouaches van De Bueger zijn echter abstract en voegen in dit geval een dimensie toe. De fraai door Jan van Waarden vormgegeven bundel is een lust voor het oog.

De gedichten zijn veelal heldere observaties. Agerbeek onthoudt zich van gezwollen taal en onnodig hermetisch gedoe. In simpele begrijpelijke taal formuleert hij zoals in het gedicht Samen, geschreven tot troost van een vrouw, waarvan de echtgenoot plotseling overleed:

In de nacht ben je
aanwezig, zijn wij
herenigd, samen sprekend
over alledaagse dingen.(..)

Of zoals in het liefdesgedicht En plotseling beweeg je:

(..)Ook nu ik half ontwaak
groeit jouw contour recht voor me.
vage schouders en loshangend haar.

En plotseling beweeg je.

De Indonesische ‘roots’ van de dichter komen duidelijk naar voren in een gedicht als Nooit nerimo, altijd greng, waarin nerimo staat voor ‘het lot laten beschikken’ en greng voor ‘krachtig nastreven.’ De dichter vraagt zich af waar dat streven goed voor is en of het niet goed zou zijn af en toe het lot te laten beslissen. Is dat niet een gedachte , waar iedereen in zijn leven wel eens mee te maken krijgt? Ook in het gedicht Een koud vermogen kijkt de dichter naar een koopman, die in Rotterdam – de stad waar Agerbeek een gedeelte van zijn jeugd woonde – langs de kade slentert en herinneringen heeft aan de tijd dat hij in een bedrijf de baas was. Hoe zwaar valt het hem nu immers om als een ontheemde langs de kranen en kades te moeten zwerven, terwijl zijn status niets meer voorstelt. Agerbeek toont compassie met deze figuur en troost hem bijna, door hem in zijn waarde te laten. (..)Toon mededogen/ met een vale rover/drager van een koud vermogen. En in het gedicht Het leven komt hem toe schijnt de dichter terug te blikken op een leven vol strijd en gewin, hij vergelijkt zichzelf met een jager, maar nu is hij tot rust gekomen en zijn er andere minder materiële  waarden. 

(..) De tijd heeft eindeloos genomen en gegeven
aan wat veelal voorbij ging als een vluchtig streven (..)

In dit kader is het interessant te weten dat Agerbeek vroeger bankdirecteur was, maar zich nu veel meer richt op kunst en literatuur. In het titelgedicht Elke dag is zondag  wordt duidelijk gemaakt dat voor een gelovige de zondag wel een speciale betekenis heeft:

Elke zondag naar de kerk
en elke dag is zondag
Morgen is het leven als vandaag.

Het gedicht wordt gevolgd door een beeld over de moeder, gelovig maar ook:

Zij bidt en wordt aanbeden.

Erg fraai is het vers waarin Agerbeek zijn innerlijk voor ons uitstalt n.a..v. een wandeling :

Wandelingen

Waar stap voor stap het perspectief aanwezig is,
na elke stap een andere horizon,
telkens talloos talrijk.

Waar water stroomt is eeuwigheid.
Loomheid heerst, waar landschap rust.

Hier rust het leven,
streelt het groen de einder.
Veraf klimt het uitspansel
tot boven het hoofd.

Het groene hart klopt vredig
en mijn hart ook weer
voor-als-nog tijdloos.
 
De gedichten Tijd  en De weg naar een ligplaats, vormen andere hoogtepunten in deze bundel. Agerbeek was te gast in het programma Levende dichters almanak  van de VPRO. Wie luisterde, kon bemerken hoe mooi en serieus hij kan voordragen, want zijn gedichten komen tot ons vanuit een rijk gevoel en het knappe is: zonder sentimentele uitglijders. Hij beschikt over een gelukkige dosis zelfbespiegeling. Het is te hopen dat we spoedig meer mogen vernemen van deze begenadigde dichter!

Men leze!

Barney Agerbeek

Elke dag is zondag

Nymfaeum Pers,Leerdam.

Karel Wasch

Meer van :

17 augustus 2017

Gedichten die op afstand blijven maar ook weten te ontroeren

Over 'De wereld onleesbaar' van Jeroen van Kan
11 augustus 2017

Zorgenkind of zondagskind

Over 'Herinneringen in aluminiumfolie' van Jamal Ouariachi
9 augustus 2017

Wachten op Godot aan de Moldau

Over 'Een afgedane zaak' van Patrik Ouredník

Recent

7 augustus 2017

Een kanjer

Over 'De tandeloze tijd 6 : Kwaadschiks' van A.F.Th. van der Heijden
4 augustus 2017

Wondranden

Over 'Een tuin in de winter' van Anna Enquist
2 augustus 2017

Jannie Regnerus gebruikt geen woord te veel

Over 'Nachtschrijver' van Jannie Regnerus
31 juli 2017

Het gitzwarte leven

Over 'Noordwaarts' van Naomi Rebekka Boekwijt
28 juli 2017

Het lot van een niet-joodse jood

Over 'Buster Kafka' van Martin Schouten

Verwant