Divided Kingdom

Het Verenigd Koninkrijk is ziek. Alle evenwicht verloren, alle rede zoek.

Het was een gekwelde plaats geworden, geheel in beslag genomen door verwerving en roem, een plaats die werd bepaald door afgunst, ellende en hebzucht. De criminaliteit tierde welig: rechtbanken werden overspoeld, gevangenissen puilden uit. Huwelijken liepen zo snel en voorspelbaar uit in een echtscheiding, als puberteit overging in tienerzwangerschap. Elk deurgat, elke greppel, elke tunnel herbergde daklozen. Racisme was, als nooit tevoren, wijdverspreid en diepgeworteld. Geweld loerde achter elke hoek. Het waren niet langer alleen volwassenen die volwassenen vermoordden. Kinderen brachten kinderen om. Mensen speelden eigen rechter, nu de politie jammerlijk onderbemand was. Als je niet hield van iemands rijstijl, sloeg je z’n ruiten in met een krik. Als je buurt werd bewoond door een waarschijnlijke kinderverkrachter, lynchte je hem. Als je een inbreker over de vloer kreeg, schoot je hem dood. Decennialang, als het al geen eeuwen waren, had het land een ingewikkeld web van goede gedragingen en conventies als een sluier over zijn echte aard heen gesponnen. Nu had het eindelijk alle schijn afgeworpen, alle pogingen iets anders te zijn dan het was: noordelijk, egocentrisch, fundamenteel barbaars.

Maar de toestand valt te genezen. Het land wordt door de overheid intens hervormd: het verenigde koninkrijk wordt gevierendeeld en valt uiteen in de autonome staten Yellow Quarter, Green Quarter, Red Quarter en Blue Quarter. In navolging van Hippocrates, die ziekte beschouwde als het gevolg van een onevenwicht tussen de vier lichamelijke sappen, wordt de verdeling van het Britse volk gebaseerd op het overheersende humeur, en dus ook het uiteindelijke karakter, van elk individu. Mensen met een overwicht aan gele gal, worden gebrandmerkt als cholerisch, agressief en overdadig; melancholische mensen hadden een teveel aan zwarte gal en werden bestempeld als ziekelijk, somber en eenzelvig; flegmatische mensen bezaten te veel slijm, waren empathisch, maar neigden naar een traag en passief bestaan; de sanguinische types hadden een overwicht aan bloed en waren optimistische, goedgemutste mensen vol goede bedoelingen.

De grootste fout van het verleden ? de tijd voor de drastische hervormingen die bekend zullen staan als the Rearrangement ? bestond in de waanidee die van het gezin de hoeksteen van de samenleving maakte. Het gezin bracht mensen samen die ondanks hun genetische banden absoluut niets met elkaar gemeen hadden. Hun psychologische samenstelling maakte communicatie, omgang en waardering bijzonder moeilijk, met alle excessen van dien. De basis voor de verregaande maatregelen die leiden tot het Verdeelde Koninkrijk, the Divided Kingdom. Gezinnen worden uiteengerukt en opnieuw samengesteld en de grenzen tussen de verschillende staten worden ondoordringbaar gemaakt. Hoewel, personen die in hun gedrag niet voldoende overeenstemmen met het hun toebedeelde humeur, worden onherroepelijk heringedeeld.

Matthew Micklewright, het hoofdpersonage in Rupert Thomsons nieuweling Divided Kingdom, is zo’n kind van de Rearrangement. Op achtjarige leeftijd wordt hij weggehaald bij het gezin Micklewright, en komt hij, onder de naam Thomas, bij het sanguinische gezin Parry terecht, dat bestaat uit de wat rebelse dochter Marie en de eerder melancholische vader Victor. Op latere leeftijd wordt hij zelf ambtenaar ? hij aanvaardt de missie om zijn nieuwe gezin te beschermen van eventuele verplaatsingsmaatregelen ? en zal hijzelf beschikken over het lot van ‘misplaatste’ personen. In die functie neemt het contact met andere types toe en vervaagt zijn beeld van de ingestudeerde karaktergrenzen, en tegelijk ook zijn eigen begrensde psychologie. Het vooraf grondig bepaalde uitgangspunt van de roman maakt de afwikkeling niet minder onvoorspelbaar. Divided Kingdom is buitengewone fictie die als een complex gesponnen web over de onderliggende diepte van de werkelijkheid ligt.

Rupert Thomson vertelt een krachtig verbeeld verhaal, dat even schrikwekkend als fascinerend is. Overtuigend ook, in zijn kijk op de nieuwe wereld, door een spectaculair oog voor detail dat de afwikkeling van de plot op geen enkele manier in de weg staat, en eerder de betrokkenheid van de lezer stimuleert. Thomson schrijft uitdagend intelligent proza, minutieus gecomponeerd en prachtig in beeld gezet. Dit moet en dit zal worden vertaald ? Rupert Thomson behoort tot het De Bezige Bij-fonds ?, maar voorlopig dit voor de ongeduldigen:

Rupert Thomson, Divided Kingdom. Bloomsbury, London, 2005. ISBN 0 7475 7218 6

Eerder, naar het Nederlands vertaald, werk van Rupert Thomson:

De ontlading (vertaling van The book of revelation, De Bezige Bij, 2001)
Soft (vertaling van Soft, De Bezige Bij, 1998)
Met open ogen (vertaling van The insult, De Bezige Bij, 1996)
Lucht en vuur (vertaling van Air and fire, De Bezige Bij, 1993)
De vijf poorten van de hel (vertaling van The five gates of hell, De Bezige Bij, 1991)

Alleen in het Engels verkrijgbaar:

Dreams of leaving. Bloomsbury, London, 1987.

Recent

16 februari 2018

Een moeder die van voetbal houdt

Over 'Geen kunst' van Péter Esterházy
14 februari 2018

Gedenkteken in woorden

Over 'Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken' van Arjen Van Veelen
13 februari 2018

Rauwe en niets verhullende gedichten

Over 'Mammie' van Ronelda Kamfer
12 februari 2018

Failliet van het Nederlandse asielbeleid

Over 'Wat we weten' van Arthur Umbgrove
9 februari 2018

'Als een mierenhoop onder de sneeuw'

Over 'De zeven broers' van Aleksis Kivi