2 mei 2005

Dani Bennoni

Naam: Geertje  Datum: 3-5-2005 13:21:00

Naam: Geertje  Datum: 3-5-2005 13:21:00

In boekhandels en bibliotheken vinden we het werk van Bart Moeyaert steeds onder de noemer ‘jeugdliteratuur’, een misverstand dat Moeyaert zelf graag rechtzet: “Ooit is mij het etiket jeugdboekenschrijver opgeplakt, en dat kleeft nog steeds aan me. Er wordt een grens getrokken, maar die bestaat helemaal niet”
Met ‘Dani Bennoni’ bewijst Moeyaert dat hij niet alleen voor kinderen schrijft. Het kleine boekje is ook goed te smaken door volwassenen, niet in het minst door de bijzondere schrijfstijl.

Het verhaal speelt zich af in de zomer van 1939. De oorlogsdreiging wordt steeds reëler, maar daar lijkt de kleine Bing zich op het eerste zicht relatief weinig van bewust te zijn. Zijn oudere broer is als soldaat vertrokken, maar Bing hecht het volste geloof aan (of beter uitgedrukt: de grootste hoop op) diens terugkeer. Dani Bennoni, de voetbalheld van Moon, staat bij Bing in het krijt en moet hem koste wat het koste leren voetballen zodat Moon bij zijn thuiskomst trots kan zijn op zijn jongere broertje. Samen met zijn beste vriend Lenny schrikt Bing niet terug van listen en intriges, wat zal uitmonden in een verbaal spel tussen Dani Bennoni en Martha, één van de meisjes die een oogje heeft op Dani.

Bing voert zelf een kleine oorlog tegen zijn angsten. De angst om zijn broer te verliezen en de angst om Dani Bennoni te verliezen, de held waar hij naar opkijkt. “Ik hou mijn ogen dicht en bid voor Dani Bennoni. Bijna zeg ik dat ik hem ga missen, maar het begin van die zin schrap ik direct uit mijn gedachten. Waarom zou ik Dani missen.”
De relatie tussen Dani en Bing is dan ook eerder dubieus: “onderdanig kijkt Bing naar Dani op als een grote broer en slaafs voert hij diens bevelen op. Iedere keer als Dani naar me knipoogt en daarmee het teken geeft dat ik straks met Lenny naar het clubhuis van Daring Club moet gaan en op hem moet wachten dan doe ik dat. Ik ben een hond.”

Dat Moeyaert de lezer graag opzadelt met onbeantwoorde vragen is al bekend, maar misschien dat hij in dit geval een tikje te ver gaat: “Ik moet op de bank tegenover het douchehok gaan zitten. Ik moet mijn broek op mijn schoenen laten hangen en naar Dani Bennoni kijken. Verder hoef ik niets te doen.” Wat is hier aan de hand? In de bibliotheek vinden we het boekje terug onder het thema homoseksualiteit, maar dit is toch nog iets anders… Moeyaert haalt even iets aan, maar gaat er later niet dieper op in, waardoor je als lezer het gevoel krijgt dat je je in een doodlopende straat bevindt en met een wrang gevoel achterblijft.
Hetzelfde geldt trouwens voor meerdere elementen. Op de achterflap kunnen we lezen dat het verhaal zich afspeelt in 1939. Omdat het voornamelijk vrouwen zijn die het verhaal bevolken kunnen we vermoeden dat de mannen naar het front zijn. Moon is alleszins vertrokken, maar waar naartoe is ook niet vanaf het begin duidelijk. Dani werkt in een schuur die voor de avond moet worden ingericht als een slaapzaal, een trein met de mannen en de uniformen zal vanavond aankomen. Stilaan ontvouwt het verhaal zich en hoe verder je leest hoe duidelijker de verhaallijn wordt, het vergt wel enige concentratie. Het is pas in de laatste hoofdstukken dat alle elementen in elkaar passen, en dan nog blijven er een aantal gaten open. In feite kan je meer lezen tussen de regels dan in de regels zelf.
Ik stel me daarbij de vraag of ‘Dani Bennoni’ geschikt is voor jonge lezers van twaalf jaar. Lange omschrijvingen van handelingen, het niet-expliciet vermelden van bepaalde elementen, het zijn toch een paar dingen waar we rekening mee moeten houden bij zeer jonge lezers. De kans is groot dat ze het boek als vervelend zullen ervaren, of dat ze moeite hebben om de niet-geëxpliciteerde elementen aan te vullen. Moeyaert heeft bewezen dat hij volwassenen kan boeien, maar geldt dat ook voor kinderen?

Natuurlijk heeft een boek als ‘Dani Bennoni’ ook sterke kanten die we zeker niet over het hoofd mogen zien. Wat ‘Dani Bennoni’ zo aantrekkelijk maakt is de filmische vertelstijl die we in al de boeken van Moeyaert tegenkomen, maar die in dit boekje wel erg nadrukkelijk aanwezig is. Uit de handelingen van de personages moeten we afleiden wat ze denken en wat ze voelen. Lichaamstaal en handelingen nemen een belangrijke plaats in. Sommige scènes lijken wel weggelopen uit een filmscript: “‘Dani en zijn vader’, zegt Martha. Ze trekt haar mondhoeken op. Haar bovenlip blijft aan haar tand plakken. Ze kijkt naar rechts, waar Lenny staat, ze kijkt naar links, waar ik sta, en knikt over haar schouder, naar Anneka en Theresa. Ze verdeelt het speeksel op haar mond en legt de woorden die ze gaat uitspreken klaar op haar tong.”

Zoals het verhaal vragen oproept zonder die te beantwoorden zo toont de mooie omslagillustratie van Pauline Hoogweg ons het lichaam van een jongen in voetbalkleren. Het gezicht krijgen we echter niet te zien.

Alles samen bekeken is dit misschien niet het sterkste werk van Moeyaert, het is wel een boeiend verhaal. De sfeer is weemoedig, maar tegelijkertijd ook hoopvol.

Dani Bennoni
ISBN: 9789045101453

1 reactie

  • Rianne schreef:

    Ik heb het boek gelezen (ben 15)
    En ik vind het echt verschrikkelijk xD
    ik moest er een leesverslag van maken
    nouw daar had ik een 1 voor xD
    Want daar had ik geen zin in
    en kan nergens een leesverslag van dat boek vinden
    dus ik had echt geen idee waar t over ging
    want de taal in het boek is echt niet te volgen

    Grtzz





 

Meer van :

20 oktober 2017

Soepel een licht vallende poëzie

Over 'Wax Hollandais' van Abdelkader Benali
18 oktober 2017

‘Een luchtig sprookje’

Over 'Waterscheerling' van Rascha Peper
17 oktober 2017

Van poldercrimineel tot godfather in Frankrijk

Over 'Ondijk/Punt' van Barry Smit

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

Over 'De Tanimbar-legende' van Aya Zikken
13 oktober 2017

Leven zonder moeder

Over 'Het intieme vreemde' van Jente Jong
12 oktober 2017

Een antikrimi

Over 'De rechter en zijn beul' van Friedrich Dürrenmatt
11 oktober 2017

De stijl tekent de man

Over 'Mijn grote appartement' van Christian Oster
10 oktober 2017

Eindeloos gepieker

Over 'Parttime astronaut' van Renée van Marissing

Verwant