besproken door Martien Versteegh van Wijk, lid sinds 11 mei 2003

In Manisch dagboek laat Irun Scheifes schrijvers voorbij komen waar hij duidelijk bewondering voor heeft. Net als hij, zijn zij zoekende. Ze zijn de rode draad door het leven van Scheifes zelf. Hij heeft lak aan grenzen. Elk hoofdstuk is een losstaand literair essay (of is het toch meer een postmodernistisch verhaal?), waarvan sommige al gepubliceerd zijn, maar veel geweigerd zijn voor publicatie.
Soms is de stijl van de schrijver waar het hoofdstuk over gaat te herkennen in Scheifes' eigen tekst. 'Ik dank iedereen die in mij gesproken heeft, ook mijzelf en garandeer dat er geen woord van mijzelf bij is,' citeert Scheifes Bert Schierbeek. Om vervolgens op te merken: 'Het postmodernisme bestond toen ook al. […] Losse touwtjes, een hoop beweringen, ik verslind het boek desalniettemin. Omdat het niet lijkt op de voorgeprogrammeerde verhalen die dagelijks in onze hoofden worden gestampt. Deze schrijver raapt stofconcentraties van de vloer en gooit ze in onze richting. We wrijven in onze ogen.' Het zou even goed over zijn eigen boek kunnen gaan.
Hetzelfde geldt voor zijn beschrijving van het werk van Jo Otten: 'Het is zappen avant la lettre. Een stoet van beelden trekt aan de lezer voorbij. […] Snel, verwarrend, fragmentarisch, raar, onrustig en hijgend. […] Op de tekst krijg je geen vat, het zijn de beelden die je meenemen.' De namen van de schrijvers die voorbij komen blijven hangen, hoewel hij in feite niet veel over ze zegt. Maar hij creëert een beeld, waar een naam aan blijft hangen. Een vraagteken. Wie was Daniil Charms en wat schreef hij nog meer? Waar gaat De kersenpit van Joeri Oljesja over?
Maar het belangrijkste beeld is het beeld van Scheifes zelf. Een man op zoek. Naar wat? Naar liefde? Liefde genoeg, maar een vaste relatie blijkt niet tot de mogelijkheden te behoren. Zoals hij van hoofdstuk naar hoofdstuk vliegt, zo vliegt hij ook van de een naar de andere vrouw. En allemaal raken ze zwanger van hem. Hij creëert. Veel van zijn leven laat hij echter niet zien, juist omdat er geen lijn in het verhaal zit.
In Het Gastmaal slaat hij op hol. Het hoofdstuk is niet speciaal gewijd aan een schrijver. Er staan citaten boven van Azagthoth (de deathmetal gitarist?) en Euripides. Het werd nergens gepubliceerd, omdat het te ontoegankelijk was. Niet geheel onbegrijpelijk, want met het gebrek aan een schrijver (Euripides wordt niet meer genoemd in de tekst) waar hij zijn verhaal aan op kan hangen, lijkt de hele lijn verloren. Een onbegrijpelijk relaas, waarin hij in een kinderwagen kruipt en een wonderlijk feest viert met zijn pas geboren tweeling.

Manisch dagboek
Irun Scheifes
170 pagina's
uitg. In de Knipscheer, 2003

Manisch dagboek
ISBN: 9789062655533

Recent

25 mei 2018

Een broer uit duizenden – hilarische jeugdherinneringen

Over 'De seringenboom: herinneringen aan mijn broer' van Toon Tellegen
23 mei 2018

'Mijn leven is als een stille, donkere nacht, omgeven door duisternis'

Over 'De blinde uil' van Sadegh Hedayat
22 mei 2018

Het fenomenale is ver te zoeken

Over 'De fenomenale meerval en andere verhalen' van Alfred Birney
17 mei 2018

Misleidende verhalen

Over 'Roza' van Olivier Willemsen
16 mei 2018

Zoektocht naar kennis

Over 'De ommegang' van Jan van Aken