10 oktober 2005

Absurd Athlete

Vorige maand werd in Londen de Popescu Prize for European Poetry Translation uitgereikt. Eens per twee jaar gaat deze prijs naar een poëzievertaler die een bundel uit een niet-Engelstalig land in Europa naar het Engels heeft vertaald. Mooi natuurlijk al dat een vertaler gelauwerd wordt voor zijn of haar nobele, doorgaans niet erg goedbetaalde werk, maar tegelijk ook een prima gelegenheid om buitenlandse poëzie te leren kennen die in Nederland nog niet of nauwelijks vertaald is.

In sommige gevallen kun je je afvragen: waarom in godsnaam (nog) niet?

Voor de aardige bundel waarmee vertaler Christopher Pilling de Popescu Prize in de wacht sleepte (Love at the Full van de Franse dichter Lucien Becker), geldt dit naar mijn indruk niet meteen, noch voor de genomineerde bundels uit Rusland, Hongarije en Roemenië. Maar de bundel van de Griekse dichter Yannis Kondos, door David Connolly vertaald als Absurd Athlete, daar zou een oplettende, zich ook wel eens aan vertaalde poëzie wagende  Nederlandse uitgever diréct werk van moeten maken. Als ik me, het Grieks niet machtig, tenminste mag verlaten op Connolly’s vertalingen, zoals:

The forgotten raincoat

In the summer I remembered
my old raincoat.
Black linen fabric, now the sun
mercilessly fades it in the mind.
It had feelings, I suppose. Rinsed
by the twists of time, it thinks
it’s constantly raining. Car
headlights shine on it.
Like a ghost it returns: to theatres
cinemas and restaurants. It looks
for taxis in the night.
It continually returns to the back
of the closet and smokes
edgily. The hours, seasons
pass slowly, but it hopes
that fashion will change, that it’ll be worn again.
Ready for any surprise, it keeps
its shape, smells strongly,
and on its collar has dandruff
and a few white hairs.

Eenvoudige woorden, overzichtelijke syntaxis, dagelijkse onderwerpen: Kondos is geen dichter van het grote spektakel. Maar op onnadrukkelijke, elegante wijze weet hij zijn onderwerpen en personages op te laden, verdraait hij een schijnbaar voor de hand liggende observatie, maakt hij de dreiging vlak om de hoek of onder de oppervlakte zichtbaar. Zijn universum is opgetrokken uit stadse werkelijkheid, bevolkt door de dingen en mensen die daarin rondhangen, stilliggen of wegrennen. Alle betrokkenen in het werk van Kondos -de personages, de objecten, de dichter zelf en uiteindelijk ook de lezer- dwalen enigszins verwonderd rond, als voorbijgangers, zonder al te veel haast maar met het vage vermoeden continu bespied te worden. Of hij zich nu als wijze oude heer, als visagiste, als klok of als dichter vermomd, altijd bevindt zich tussen de voorbijgangers in de stad van Kondos, nauwelijks aanwijsbaar, de schaduw, de huurmoordenaar, de fiscus: 

The taxman

I lead a quiet life,
watch my diet,
take my pills, sleep early.
Lacklustre, I move between work
and home. All this and such like,
and the days race past. But, for the monthly accounts
I become strict, mean:
with words, the lighting.
I chase shadows, create characters,
stretch them to the edge of their endurance,
and mine too. I set them all
to music. The most incongruous kind.
I bring storms to an untroubled sky.
No one owes me anything.
Though, obedient to some
unknown chief accoutant, I hourly submit
the accounts clearly written
and always in deficit. Somewhere it seems
I owe something and with a steady hand
I record the fluctuations
in my soul.

Yannis Kondos (1943) is een van de belangrijkste vertegenwoordigers van een generatie dichters die begonnen te publiceren in het begin van de jaren zeventig. Hij debuteerde in 1970 en publiceerde sindsdien nog tien bundels, twee bloemlezingen uit eigen werk, een essaybundel en een kinderboek. In 1998 werd hem de Griekse Staatsprijs voor Poëzie overhandigd. Bij mijn weten zijn slechts een paar van zijn gedichten tot nu toe in het Nederlands te lezen geweest, in vertaling door Kees Klok en Stella Timonidou: in de tijdschriften Maatstaf (1999), De Tweede Ronde (1999) en Ballustrada (2001). Tijd voor méér, lijkt me, tijd eigenlijk voor een volwaardige bundel.

Yannis Kondos, Absurd Athlete
Arc Publications, Todmorden 2003. Visible Poets Series, no. 11.
Tweetalige uitgave, met Engelse vertaling door David Connolly en inleiding door David Constantine. Paperback, 112 pagina’s, ISBN 1-900072-76-9.

Via de website van Arc Publications kan Absurd Athlete eenvoudig worden besteld, momenteel zelfs met korting (6,95 GBP in plaats van 8,95 GBP):
www.arcpublications.co.uk/catalogue/view_product.php?product=241

Op Stanza, het internationale onderdeel van de Contrabas, zijn twee gedichten van Kondos in Nederlandse vertaling door Kees Klok en Stella Timonidou te vinden:
www.decontrabas.com/stanza/

Over de Popescu Prize for European Poetry Translation is meer te lezen op de website van de Poetry Society:
www.poetrysociety.org.uk/comp/popesc05.htm

Thomas Möhlmann

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Geloven in een god die niet bestaat
Door Bernadet

Op de titel De Kunst van het Nietsdoen (2004) van Theo Fischer reageerden veel mensen met: ‘Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen.’ Daar ging het boek echter niet over. Het ging over Taoïsme; het niet steeds willen ingrijpen in de gebeurtenissen van je leven en de dingen naar je hand te willen zetten of bezweren.

Lees meer