18 juni 2003

Leven en werk van Theun de Vries in Letterkundig Museum 28 juni 2003 t/m 7 september 2003

Via Leeuwarden komt het gezin in 1920 in Apeldoorn terecht waar De Vries het gymnasium bezoekt. Uit deze periode dateren zijn vroegst bekende pennenvruchten, gepubliceerd in Jong Nederland in de jaren 1921-’22. Hij verlaat het gymnasium vroegtijdig, volgt een bibliotheekopleiding in Hilversum en Utrecht en gaat vervolgens werken in de openbare leeszaal van Sneek. De Vries ontvangt de Dom-prijs voor zijn poëziebundel Westersche nachten (1930) en in 1931 verschijnt Rembrandt, dat bekroond wordt met de Mei-prijs. Dit is het eerste boek van de Vries dat het leven van een kunstenaar als thema heeft. Er zullen nog vele kunstenaarsromans volgen, waaronder Het motet voor de kardinaal (1960) over Josquin de Prés, Ziet, een mens! (1963) over Vincent van Gogh, De vrouweneter (1976) over Guy de Maupassant, Baron (1987) over Molière en het recentelijk verschenen De wilde vrouwen van Pella (1999) over Euripides.

Mede onder invloed van de opkomst van het nazisme in Duitsland wordt De Vries in 1936 lid van de CPN. In datzelfde jaar verschijnt zijn eerste sociaal-realistische roman, Stiefmoeder aarde, later gevolgd door, onder andere, de trilogie 1848 (1948-1954). Hij vestigt zich in Amsterdam, waar hij nog steeds woonachtig is, en wordt redacteur van het partijblad De Tribune, later Het Volksdagblad.

Tijdens de oorlog is De Vries actief in het verzet en zit hij gevangen in Kamp Amersfoort. Een aantal belangrijke boeken van De Vries zijn gesitueerd in de oorlog, waaronder de clandestien verschenen novelle WA-man (1944), in 1945 bekroond met de Staatsprijs voor Verzetsliteratuur, Het meisje met het rode haar (1956) en Februari (1962).

Van 1949 tot 1968 is De Vries hoofdbestuurslid van de CPN en voorzitter van de Vereniging Nederland-USSR. In die hoedanigheid brengt hij verschillende bezoeken aan onder andere de USSR en de DDR, waar hij schrijvers als Anna Seghers, Henrich Böll en Bertolt Brecht ontmoet.

Gedesillusioneerd in de USSR en de partijpolitiek, breekt hij in 1971 met de CPN, zonder zijn communistische idealen te verliezen.

In 1962 wordt het oeuvre van De Vries bekroond met de P.C. Hooft-prijs. Erkenning voor zijn wetenschappelijke verdiensten op het gebied van de geschiedbeoefening, met boeken als Oldenbarneveldt (1937), Rutger Jan Schimmelpenninck en Spinoza als staatkundig denker, krijgt hij in 1979 door een eredoctoraat van de Rijksuniversiteit Groningen. Drie jaar later verschijnt zijn meest omvangrijke historische werk, Ketters (1982).

Aan de hand van manuscripten, foto’s, schilderijen, eerste drukken, brieven en andere documenten geeft de expositie een beeld van een schrijver die met recht een (literair) getuige van de twintigste eeuw kan worden genoemd. Niet alleen hebben twee wereldoorlogen en (de opkomst van) nazisme en communisme het leven en werk van De Vries diepgaand beïnvloed, hij is ook een van de weinigen die nog uit eigen herinnering kan vertellen over zijn ontmoetingen en vriendschappen met schrijvers als P.C. Boutens, Dirk Coster, H. Marsman, J.C. Bloem, M.Nijhoff en S. Vestdijk.

 

Bij de tentoonstelling verschijnen twee publicaties:

Vervolg je weg en laat de lui maar dazen! Leven en werk van Theun de Vries (Schrijversprentenboek 49), met een biografische schets door Muriël Steegstra en een bibliografie door Dick Zandbergen en artikelen van August Hans den Boef, Jan T. Bremer, Elsbeth Etty, Sjoerd van Faassen, Peter Swanborn, Evert van Uitert en Hans van de Waarsenburg. Redactie: Daan Cartens en Muriël Steegstra.

‘Een friesche Forsythe-saga’. De briefwisseling tussen Theun de Vries en uitgeverij Van Loghum Slaterus rond Stiefmoeder aarde en de overige delen uit de Wiarda-cyclus (1934-1955) (Achter het Boek, deel 38). Sjoerd van Faassen en Maaike Kramer (ed.).

Bron Letterkundig Museum ? le

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 oktober 2007

Klein boek zonder enige allure
Door Frans

Waarom gaf de commissie – Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek – aan Geert Mak de opdracht om het boekenweekgeschenk 2007 te schrijven? Vermoedelijk vanwege zijn succes met de dikke pil ‘In Europa’. Zou Mak daarom als onderwerp voor zijn boek de Galatabrug, die Europa met Klein-Azië verbindt, gekozen hebben?

Lees meer