13 maart 2006

Van Rijn,Emily Miano

2006: Het jaar waarin grote kunstenaars worden geëerd. Dit is het jaar van Mozart en Sjostakovitsj. Het boekenaanbod speelt hier uiteraard volop op in. Zeker in deze boekenweek worden lezers overspoeld met de zielenroerselen van bekende figuren in wiens leven muzikale grootheden een rol speelden, met brievenboeken, biografieën en biografische romans. Dit laatste genre spreekt mij over het algemeen niet zo aan. Liever lees ik ofwel volledige fictie, ofwel volledige non-fictie. Veel te verwarrend, een autobiografische roman: ga je erin geloven dat het echt zo is gebeurd en dat je veel feitenkennis opdoet, moet je jezelf continu voorhouden dat het tevens voor een groot gedeelte fictie is. Toch heb ik me er weer eens aan gewaagd. Daar de muziek deze week al zo veel aandacht krijgt, kies ik hier voor een bespreking van een roman die een andere grootheid eert wiens jaar het ook is: Rembrandt Van Rijn.  

In Van Rijn, de tweede roman van Sarah Emily Miano, staat de speurtocht van Pieter Blaeu, een jonge uitgeverszoon, naar de man achter de schilderijen centraal. Zijn zoektocht is vooral gebaseerd op de verhalen van mensen in Rembrandts omgeving. Blaeu zelf mag zich slechts een enkele maak verheugen in het gezelschap van zijn held.

Het beeld dat het gespit van Blaeu oplevert is even menselijk als tragisch. Rembrandt overleefde zijn grote liefdes en de meeste van zijn kinderen. De faam van de kunstenaar was in zijn latere leven tandende. Hij raakte in grote financiële problemen en hij moest een vernederend faillissement aanvragen. Blaeu moet zijn fantasieën over de volmaaktheid van de dichter loslaten en accepteren dat ook een genie als Rembrandt een mens van vlees en bloed is: koppig, intuïtief, levend op veel te grote voet, kwaadaardig, intelligent en onzeker.

De kracht van de roman schuilt niet zozeer in het verhaal, maar in de vorm waarin Miano het verhaal heeft gegoten. Ze gebruikt een collage van stijlen: dagboekfragmenten, gedichten, inventarislijsten, technische beschrijvingen over het maken van verf en toneeldialogen. Tevens is Van Rijn niet zozeer één verhaal, als wel een opeenstapeling van verhalen. Grote namen van de Gouden , zoals Spinoza, Thomas Browne en René Descartes, betreden het toneel. Het gevolg is dat Van Rijn tevens een mooie, zeer intelligente en goed gedocumenteerde tijdsschets is geworden.

Miano zelf zegt bevriend te zijn geraakt met Rembrandt uit haar roman. Ook ik ben een beetje gaan houden van deze man vol tegenstellingen en dat ik wel het laatste wat ik had verwacht toen ik aan de roman begon. 

Van Rijn
Vrt. door Sjaak de Jong en Marijke Versluys

Sarah Emily Miano
De Bezige Bij
ISBN 90 234 18697
€ 24,90

Recent

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren. In het nu leven, de weg gaan die klaarblijkelijk zo moet zijn. Bij dit boek reageren mensen hetzelfde "Dat is toch dat boek van die dominee die niet in God gelooft? Dat is toch die atheïst?." Opschudding alom.

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren.

Lees meer