26 december 2005

Koudvuur,Manon Uphoff

Koudvuur was voor mij het eerste boek dat ik las van Manon Uphoff. Het is een erg apart boek, het is geen roman maar het bestaat uit 4 verhalen getiteld Sneeuw, Wol, Melk en Glas. Toch is er wel een onderling verband. In de verhalen volgen we het meisje Ninon.
In het eerste verhaal 'Sneeuw' is zij een jaar of zes en kind nummer elf van een gezin bestaande uit 13 kinderen. Haar ouders hadden beiden kinderen uit een eerder huwelijk. Haar stiefbroers en -zussen kent ze nauwelijks vanwege het enorme leeftijdsverschil. Ninon is geboren nadat 'Kaj-in de hemel' door een verkeersongeluk is omgekomen. De geboorte van Ninon is voor het gezin een nieuw begin na een zware, moeilijke tijd. Na Ninon volgen nog broertje Sasja en zusje Lime. Er is nog een broertje Ferdinand, hij is minder begaafd.
De moeder is een stuurse, zwaar rokende, ontevreden vrouw. De vader is een zachtaardige man, gek op zijn kinderen. Hij doet ze in bad, doet spelletjes, kookt voor ze en geniet enorm van zijn kinderen.
De vader is nog steeds verliefd op zijn tweede vrouw maar zij minder op hem. Ze klaagt veel over 'de ellende die ze heeft moeten doorstaan'.
Schitterend worden de spelletjes verteld die de vader met zijn kinderen doet, je ziet ze gillend de trap op rennen vol van de griezel-spanning en de vader erachteraan rennen om ze 'te pakken'.
Het tweede verhaal 'Wol' gaat voornamelijk over halfzus Toddie, een kind uit het eerdere huwelijk van de moeder. Een heerlijk verhaal. Toddie vindt alles best, Sasja en Ninon komen graag bij haar. Toddie is in alles makkelijk, in haar financiën maar ook met mannen, ze is absoluut niet afkerig van seks. Dit zorgt keer op keer voor (soms hilarische) problemen. Ninon vangt deurwaarders op en schrijft brieven om Leon, de zoveelste vriend van Toddie ,vrij te krijgen als hij opgepakt is voor 'vreemde praktijken' . Later blijkt dat die vriend er ook heel vreemde seksuele praktijken op na houdt. Toddie leert nergens wat van en blijft met heel aparte mannen omgaan.
In verhaal drie, 'Melk', komt Ninons schrijftalent steeds meer naar voren. Ze schrijft gedichten en de moeder is erg trots op haar dochter. Maar moeder moet opgenomen worden vanwege haar longen en Sasja en Ninon houden thuis de boel draaiende. Ninon, inmiddels dertien, leert de mannen kennen en ontdekt de macht die ze op hen kan uitoefenen. Ze krijgt een vriend waarmee ze experimenteert hoever ze kan gaan tot hij genoeg van haar krijgt. Ninon begint met (bizarre) verhalen te schrijven.
In het laatste verhaal 'Glas' is Ninon 20 jaar, de vader en de moeder beginnen af te takelen en de moeder wordt steeds dwarser en nukkiger tegen de vader, ze dreigt dat ze uit het raam zal springen wat de vader laconiek zijn schouders doet ophalen. Maar als de vader uiteindelijk overlijdt komt haar verliefdheid op vader naar boven.
Al deze verhalen worden in een soort filmstijl verteld. Het lijkt afstandelijk maar door de goede schrijfstijl van Uphoff word je onmiddellijk meegetrokken in het wel en wee van deze familie. Doordat de verhalen steeds over dezelfde familie gaan en vanuit dezelfde persoon verteld worden blijf je geboeid. Ze vertelt steeds in het 'heden'. Geen flashbacks maar fragmenten en gebeurtenissen die zich op dat moment voordoen. Ninon is de toeschouwer en vertelt over de vader en de moeder. Het schrijven is erg belangrijk voor haar om zo het familieverhaal in het juiste perspectief te kunnen plaatsen. Samen met haar broertje Sasja en zusje Lime waren ze een gezin binnen een gezin. Ze hadden hun eigen wereld binnen dit gezin gecreëerd, een eiland, dankzij het schrijven weet Ninon van dit eiland af te komen.
Het boek heeft een autobiografisch karakter. Uphoff komt zelf ook uit een gezin van 13 kinderen en woonde net als Ninon in een stad (Utrecht) die zich langzamerhand uitbreidde. Ik vond het een bijzonder boek, dat je na het lezen nog even bezighoudt. Een aanrader!

Manon Uphoff, Koudvuur. De Bezige Bij. 175 bladzijden, ISBN 9023417356

Bernadet

Recent

19 september 2017

Nieuw leven beschreven

18 september 2017

Dichter van de werkelijkheid

16 september 2017

Een week lang feest

15 september 2017

Een wonderlijk leerdicht 

14 september 2017

Daar waar granaten fluiten

Literair Nederland - 10 jaar geleden

24 september 2007

"Toen ik jou voor het eerst zag, kwam je voorbijfietsen op een bakfiets waarin je spullen vervoerde. Het was laat in het jaar 1952, in de winter. Ik stond voor het raam van mijn ouderlijk huis in de Wilhelminastraat, waar mijn ouders een hotel-pension dreven, naar buiten te kijken. De Wilhelminastraat heette alweer een jaar of zeven zo. Als jong kind groeide ik op met de Schouwburgstraat, omdat in de oorlog namen van de koninklijke familie waren geschrapt door de Duitse bezetter. Soms reed je wel drie keer per dag op die bakfiets langs. Ik vond je koddig en stoer met je houtje-touwtjejas aan en je mutsje op. Je was toen al een apart type. Ik was vijftien jaar en had wat je noemt een voorspellende blik. Ik herinner mij dat ik, nadat je weer langs was gekomen, mijn moeder vertelde dat wij zouden trouwen en een kind zouden krijgen. Mijn moeder was het gewend dat ik zulke dingen zei. Ik had vaker van die voorspellingen, soms ook over de dood. Dat vond ze eng."

"Toen ik jou voor het eerst zag, kwam je voorbijfietsen op een bakfiets waarin je spullen vervoerde. Het was laat in het jaar 1952, in de winter. Ik stond voor het raam van mijn ouderlijk huis in de Wilhelminastraat, waar mijn ouders een hotel-pension dreven, naar buiten te kijken. De Wilhelminastraat heette alweer een jaar of zeven zo. Als jong kind groeide ik op met de Schouwburgstraat, omdat in de oorlog namen van de koninklijke familie waren geschrapt door de Duitse bezetter.

Lees meer