14 november 2005

Eenzaam spelen met Pompon,Paul Boon

Een goed jaar geleden bracht uitgeverij Meulenhoff | Manteau al de Fenomenale Feminateek van Louis Paul Boon uit – een selectie uit het meer dan 22.000 exemplaren tellende archief naaktfoto’s dat Boon tussen 1954 en 1979 bij elkaar had weten te verzamelen – verpakt in een houten kistje met een ‘Verboden onder de 16’-verbodsbordje erop geplakt (prijs: 24,95 euro). Nu komt dezelfde uitgeverij met het kleinood Eenzaam spelen met Pompon aanzetten, een nooit eerder uitgegeven kort verhaal van Boon. En opnieuw is het een luxueuze uitgave geworden: de uiterst korte tekst wordt uitgesmeerd over 132 stevige bladzijden, omhuld met een harde kaft en verweven met zesentwintig kleurafdrukken van het beeldend werk van kunstenaar Boon. Voor een kleine 20,00 euro verkrijgbaar ‘in de betere boekhandel’.
 
Toeval of niet, maar op 11 november jongstleden verscheen het eerste deel van het ontzagwekkende Verzameld werk van Louis Paul Boon, ‘Te oud voor kamperen?’ en andere verhalen (het vijfde boekdeel). Dat Verzameld werk zal 24 delen tellen en wordt gepubliceerd bij Uitgeverij De Arbeiderspers – in een goedkope paperbackeditie, want iedereen moet Boon kunnen lezen. De pogingen van Meulenhoff | Manteau om twee behoorlijk dure uitgaves net in deze periode aan de man te brengen, lijken voort te vloeien uit de onvermijdelijke aandacht die een complete uitgave van Boons publicaties zal voortbrengen. Om in de marge van dat vierentwintigdelige geweld ook een graantje mee te pikken? Wellicht. De tekst voor Eenzaam spelen met Pompon werd begin jaren negentig al bezorgd door Jeroen Olyslaegers en Martine Cuyt. ‘Om praktische redenen is het toen niet tot een uitgave gekomen’, meldt de verantwoording.

Eenzaam spelen met Pompon is gebaseerd op ‘een niet eerder uitgegeven typoscript dat Boon zelf de naam Eenzaam spelen met Pompon heeft genoemd’. Drie verschillende delen vormen één geheel: ‘Zondagsleven van Pomponneke’ dat eerder in Vooruit verscheen; ‘Memoires van een schoolmeester’ dat hij zelf niet durfde uitgeven omdat het ‘zo aandoenlijk mooi en echt waar’ was; en ‘Het verborgen sprookjesleven van Petite-Fleurke / Pomponneke’ dat oorspronkelijk ook deel uitmaakte van ‘Memoires van een schoolmeester’. De drie delen worden ook in de tekst zelf onderscheiden door verschillende kleuren, en afzonderlijk geduid.
 
Het verhaal volgt een meisje dat koste wat het kost wil uitgroeien tot filmster. Hetzelfde meisje dat tussen haar tiende en veertiende jaar een schoolmeester leert kennen die steeds meer gefascineerd raakt door haar persoon. En hetzelfde meisje dat in haar zelfontworpen sprookjeswereld vertoeft. Eenzaam spelen met Pompon is een charmant verhaal, af en toe hilarisch, pijnlijk, grimmig en vaak ontroerend. De drie perspectieven – van het meisje als filmster, van de schoolmeester, en van het meisje in haar sprookjeswereld – haken onberispelijk in elkaar. Omdat de toekomst voor de lezer voor het grijpen ligt, krijgen ook de twee andere delen een wat vreemde smaak. De eerst alleen maar lieflijk te noemen sprookjeswereld gaat steeds experimenteler vormen aannemen. De memoires van de schoolmeester gaan steeds vaker vertroebelen, zich hullen in een waas van feit en fictie, herinnering en werkelijkheid. De krachtige identiteit en wilskracht van Pomponneke of Petite-Fleurke laat veel van de kindertijd zien, een kindertijd die onherroepelijk zijn ongereptheid verliest en vertroebeling moet binnenlaten. Het verhaal Eenzaam spelen met Pompon is veel minder dan de ingevoegde afdrukken van Boons beeldend werk pornografisch, het houdt zich veeleer op in het erotische, het tegelijk ‘onbezoedelde’ en ‘wat nog bezoedeld wordt’. Dit alles geeft Eenzaam spelen met Pompon een zekere glans. Het is geen klein meesterwerk, geen postume schat, maar zeker lezenswaard.

Louis Paul Boon
Eenzaam spelen met Pompon
bezorgd door Jeroen Olyslaegers & Martine Cuyt
Amsterdam, Meulenhoff / Antwerpen: Manteau, 2005
ISBN 90-8542-040-7
143 blz.
prijs: € 19,95

Recent

11 augustus 2017

Zorgenkind of zondagskind

7 augustus 2017

Een kanjer

4 augustus 2017

Wondranden

Literair Nederland - 10 jaar geleden

27 augustus 2007

Iemand gaat op reis naar een prachtig land, Peru in dit geval, en schrijft een boek over deze reis. Op de flap staat: "Het neusje van Peru voert de lezer mee naar de Peruviaanse woestijn, het Triticameer, over de Andes naar het hart van het Incarijk, tot in de jungle nabij Iquitos."

Iemand gaat op reis naar een prachtig land, Peru in dit geval, en schrijft een boek over deze reis. Op de flap staat: "Het neusje van Peru voert de lezer mee naar de Peruviaanse woestijn, het Triticameer, over de Andes naar het hart van het Incarijk, tot in de jungle nabij Iquitos."

Dat klinkt toch goed nietwaar? Helaas, we worden wel meegenomen maar niet naar het bovengenoemde. Natuurlijk komen deze gebieden wel voor in het boek maar het frappante is dat ik heel veel over het reizen zelf heb gelezen maar weinig over het land.

Lees meer