Het bearnaisesyndroom

Een ietwat merkwaardig boek van de week, wellicht. Sinds wanneer worden er op Literair Nederland kookboeken besproken?! Op deze site geen Jamie Olivers, Cas Spijkers, Gordon Ramseys, Libelles Seizoenenkookboek of Garen in de magnetron. Maar wel dit vreselijk leuke boek van Sylvia Witteman. Omdat er geen plaatjes in staan en omdat het leest als een ‘leesboek’. En dat er ook nog de meest ludieke, gewaagde of juist gewoon simpele recepten in staan is mooi meegenomen.

Ik werd attent gemaakt op dit boek tijdens een barbecue van Literair Nederland. Mike, voormalig redactielid, kwam aanlopen met een emmertje. Er zaten grote brokken vlees in, die ronddobberden in een laag water met azijn. Erg smakelijk zag het er op zich niet uit, maar Mike, fervent Ruslandliefhebber, vertelde hoe dat in Rusland op straat wordt klaargemaakt, en hoe smakelijk en mals het vlees wel degelijk is. En inderdaad, eenmaal aan een spies geregen en gegaard op de barbecue bleek het waanzinnig lekker en mals. Ik had meteen een heel romantisch idee van een oer-Russisch recept, door Mike persoonlijk losgepeuterd door zijn leuke contacten met authentieke Russen. Maar niets was minder waar: het sjasliekrecept kwam natuurlijk uit Het Bearnaisesyndroom. Alleen al dat recept rechtvaardigt het kopen van dit boek.

Maar los van alle leuke recepten is het toch vooral de manier waarop Sylvia Witteman schrijft waardoor dit ongewone kookboek een echte aanrader is en een plaatsje op deze site verdient. Ook voor diegenen die een bloedhekel aan koken hebben valt er veel te genieten. De columnachtige stukjes zijn doorspekt met geestige observaties, herkenbare situaties, en een ongegeneerde en ongecompliceerde visie op eten. Alles mag weer, van rundertong tot lamshersenen, van roomboter tot rauwe eieren. De Tefalpan moet de deur uit, met dieetmargarine wordt korte metten gemaakt, de bearnaisesaus vloeit rijkelijk.

Op de trap kwam ik de buurvrouw tegen met een gezicht dat een mengeling van afschuw en verbijstering uitdrukte. Wat was er gebeurd? Keukenvloer overstroomd, krioelende kakkerlakken achter het fornuis, kind uit het raam gevallen? Na enig diep ademhalen bracht ze uit: ‘Drie euro. Ik heb net drie euro betaald voor een komkommer.’ Wankelend trok ze de huisdeur achter zich dicht.
Eigen schuld, dan moet je maar geen komkommer eten in januari, dacht ik, en begaf me neuriënd met mijn zojuist aangeschafte zuurkool (één euro) naar het fornuis. Heerlijke zuurkool, uren gestoofd met geurig kippenvet. Dát eet je in januari. Dat kippenvet, de beroemde schmalz, maak je makkelijk zelf. Omdat iedereen zo graag droge, smaakloze kipfilet eet, houdt de poelier heel wat vette vellen over. Meestal kun je ze gratis meenemen.

En zo begint elk recept met een smakelijke inleiding, die afwisselend de huiselijke perikelen van de Wittemannen beschrijft, de typische gebruiken van de inwoners van Berlijn (waar ze een tijd met man en kinderen gestationeerd was), wetenswaardigheden over ‘gewoon’ zout en zeezout, of waarin haarfijn de vinger op de zere wond van de lezer wordt gelegd (waar het kookmislukkingen betreft).

De recepten die in dit boek zijn gebundeld verschenen eerder in de Volkskrant, onder de titel de ‘Volkskeuken’. Een heerlijk boek, met geweldige recepten. Zonder plaatjes.

Het bearnaisesyndroom. Koken met Sylvia Witteman.
Mets & Schilt
ISBN 90 5330 404 5
€ 19,95

ST

steun-ons

Jaarlijks publiceert Literair Nederland ruim vierhonderd boekrecensies en literaire berichten mede dankzij donaties van lezers. Uw hulp om boekrecensies, interviews, columns en essays in de toekomst te laten verschijnen is nodig. Klik voor een bijdrage. Onze dank is groot!

Recent

9 december 2019

Een ode aan de cyclus van het leven

Over 'Levenslust' van Joke van Leeuwen
5 december 2019

Duistere kanten van het menselijk bestaan

Over 'Een oude geschiedenis' van Jonathan Littell
4 december 2019

De donkerte onder het genot

Over 'Zwarte schuur' van Oek de Jong
3 december 2019

Spannende portretten van gewone mensen

Over 'Nederzettingen' van Sanneke van Hassel
2 december 2019

Taal moet swingen

Over 'Alle verhalen' van Jean Rhys