13 september 2004

Dafnis en Chloe

Longos, Dafnis en Chloe, een opvoeding in Eros
ISBN 9026316837, Ambo Klassiek, 83 pagina’s

Als dank voor een jaar lang samen bergen verzetten kreeg ik van een collega de klassieker Dafnis en Chloe. Lichtelijk gegeneerd door de ondertitel schreef hij op het voorblad: ‘Niet dat ik denk dat je een opvoeding in Eros nodig hebt..’. Ik heb de lessen van Longos welwillend ter harte genomen.

‘Wie ziek is zal het genezen, wie treurt zal het troosten, voor wie de liefde heeft gekend zal het een herinnering zijn, voor wie hem niet kent, alvast een les. Want in ieder geval is niemand ooit aan Eros ontsnapt. En dat zal ook niet gebeuren, zolang schoonheid bestaat en ogen haar zien.’

Longos verteld in de inleiding hoe hij, terwijl hij aan het jagen is op het eiland Lesbos, een ongewoon mooi schilderij tegenkomt dat is opgedragen aan de god Eros. Gegrepen door de schoonheid besluit hij het schilderij in woorden om te zetten.
Hij verteld het verhaal van Dafnis en Chloe, door Eros voor elkaar voorbestemd. In de stad Mytilene, op het eiland Lesbos, wordt op een dag een kind gevonden, getooid in een koninklijk gewaad en gezoogd door een geit. Lamon, een herder, neemt het kind mee en noemt het Dafnis, naar de zoon van de god Hermes en een nimf, die het kind te vondeling legde.
Twee jaar later vindt een andere herder, Dryas, een meisje in een nimfengrot. Ze wordt gezoogd door een ooi uit zijn kudde en draagt eveneens een prachtig gewaad van gouddraad. Zij wordt Chloe genoemd, naar de bijnaam van de godin Demeter, symbool voor vruchtbaarheid en groei.

Dafnis en Chloe groeien samen op, hij als geitenhoeder, zij als schaapherderin. Langzamerhand ontdekken ze, heel onschuldig, elkaars schoonheid. Ze worden gegrepen door Eros, maar jong en onbekend met de liefde weten ze zich geen raad met de heftige gevoelens die dit teweeg brengt.
Centraal in het verhaal staat het sexuele spanningsveld. Elkaar beminnen, dat is het geneesmiddel voor de ziekte van Eros. Maar hoe moet dat? Dat verdient een les. Dafnis en Chloe maken een reeks avonturen mee aan de hand waarvan (ook voor u, lezer!) het onderscheid tussen de goede en de slechte Eros duidelijk wordt.

Het Griekse Goede Leven bestaat uit een heilige drieeenheid: Het Ware, Het Goede en Het Schone. De verleiding om toe te geven aan de dierlijke driften van het slechte Eros en daarmee schoonheid te verlagen tot een goedkoop afrodisiacum, dat is de grootste van alle beproevingen. De les die Daphnis en Chloe krijgen, en daarmee ik als lezer, is een les in het Goede Leven. Het Eros staat in dienst van de Schoonheid, niet in dienst van de drift.
Een opvoeding in Eros is een bijna sereen liefdesverhaal, een tijdloze les over de Schoonheid van de Liefde. 

Met dank aan Mark,
judith@literairnederland.nl

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

12 oktober 2017

Een antikrimi

11 oktober 2017

De stijl tekent de man

10 oktober 2017

Eindeloos gepieker

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 oktober 2007

Klein boek zonder enige allure
Door Frans

Waarom gaf de commissie – Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek – aan Geert Mak de opdracht om het boekenweekgeschenk 2007 te schrijven? Vermoedelijk vanwege zijn succes met de dikke pil ‘In Europa’. Zou Mak daarom als onderwerp voor zijn boek de Galatabrug, die Europa met Klein-Azië verbindt, gekozen hebben?

Lees meer