De Bastaard

‘Hij groeide kalm en vanzelfsprekend op in de schaduw van het witte landhuis, waarin niet alleen de freule en het kleine jongetje woonden, maar ook de fraai geklede man met het glanzend zwarte haar die af en toe bij hen langskwam. Het was in de tijd dat hij taalvaardiger werd en overal aan woorden dacht, dat hij zich begon af te vragen waarom zijn grootvader iedere keer als deze man kwam, purper kleurde tot aan zijn haarwortels, hem kruiperig begroette en dan haastig naar buiten verdween.’

De bastaard, de tweede novelle van een nog te voltooien trilogie van Manon Uphoff speelt zich net als het eerste deel De vanger af binnen de ruimte van één huis. Maar waar in De Vanger het huis symbool staat voor een veilige plek, staat het huis in De Bastaard symbool voor leven en het verval dat leven met zich meebrengt.

De novelle vertelt het verhaal van Arinde, een oude vrouw die wordt verzorgd door de bastaardzoon van haar man. In een subtiele, beeldende stijl, vol onderhuidse spanningen vertelt Uphoff het levensverhaal van Arinde: haar jeugd, huwelijk, de geboorte van de bastaardzoon van haar man (´de suiker van de bruidstaart moest nog op zijn lippen hebben gezeten, toen hij de bastaard verwekte´), de geboorte van haar eigen zoon en zijn dood, de strijd tussen de twee jongens, het in verval raken van haar huwelijk, haar huis en uiteindelijk haar eigen verval. 

HP/De Tijd schreef over De Bastaard: ´Een samenvatting, hoe kort ook, zou geen recht doen aan dit boek. De bastaard moet het geheel hebben van de manier van vertellen.’ En hier sluit ik me bij aan. Het minimum van woorden dat Uphoff nodig heeft om dit alles te vertellen is bewonderenswaardig. Geheel in tegenstelling tot haar personages, die de taal vaak niet goed beheersen en die zich slecht uit kunnen drukken omdat ze te veel in hun geest leven, hanteert Uphoff de taal op een kundige manier. Zoals gezegd heeft ze een minimum van woorden nodig, ze creëert een broeierige sfeer en door de scherp afgemeten dialogen weet ze gedurende het hele boek de spanning vast te houden. 

De bastaard is een kwalitatief zeer hoogstaande roman en getuigt van een groot vakmanschap. Ik kan geen kritiek op de novelle verzinnen en kijk uit naar het laatste deel. 

AMvdP

De website van de schrijfster: http://www.manonuphoff.nl/ 

 

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

18 juli 2008

Leven na een moord

Door Pauline van der Lans

Zoals de in het begin van de serie Desperate Housewives overleden Mary Alice Young met een alziende blik de gebeurtenissen in Wisteria Lane weergeeft, zo vertelt in Alice Sebolds roman De wijde Hemel de vermoorde tiener Susie Salmon hoe het haar achterblijvers vergaat.

Lees meer