26 januari 2004

Het visconcert

Een wijs man heeft ooit gezegd dat behalve het verlies van een moeder er niets gezonder is voor een kind dan het verlies van zijn vader. En hoewel het niet bij mij zou opkomen zo’n uitspraak volledig te onderschrijven, ben ik toch de laatste die hem categorisch afwijst. Zelf zou ik zo’n stelling zonder wrok tegenover de wereld uitdragen, of liever, zonder de pijn die in de klank van die woorden besloten ligt.
Maar wat je ook van deze gedachtegang mag vinden, het lag nu eenmaal op mijn weg dat ik het hier op aarde zonder ouders moest stellen. Ik wil niet zeggen dat dat mijn geluk was, zoiets zou te boud gesteld zijn. Maar ik kan het geen ongeluk noemen, tenminste niet wat mijzelf betrof, omdat ik een opa en oma ervoor terugkreeg.

Nadat Alfgrímur als baby door zijn moeder is verlaten, wordt hij opgevoed door twee oude mensen ? die hij gemakshalve zijn opa en oma noemt. Hun uit turf opgetrokken boerderijtje: Brekkukot, is voor de jongen de volmaakte wereld. Alles staat daar vast. Hij groeit op in een omgeving waar ‘gratis pension was voor iedereen die onderdak wou hebben’ en waar de geur van stokvis, turf en walvisvet zich vermengt met die van spruitend gras, varens, paard en koe. Zijn ‘grootouders’ leven in armoede, zijn nederig en staan altijd klaar om anderen te helpen.

Als Alfgrímur naar school gaat, ontdekt hij dat er ook een andere werkelijkheid bestaat. In eerste instantie laat de nieuwe wereld hem koud. Hij droomt ervan visser te worden zoals zijn opa. Maar geleidelijk aan komt er een nieuwe droom voor in de plaats: hij wil zingen zoals zijn grote voorbeeld Gardar Holm. Alfgrim is niet uit op roem, zijn doel is enkel ‘de zuivere toon’ te halen. Zingend de wereld in te trekken ? weg van dat achterlijke leven op Brekkukot.

Maar Gardar, die ook wel 'de zingende vis' wordt genoemd, is niet de internationale grootheid die hij pretendeert te zijn. De drang om zijn talent te ontwikkelen en te zoeken naar de zuivere toon heeft hij verkocht voor gemakzucht en geld. Geconfronteerd met die waarheid moet Alfgrímur het evenwicht zien te vinden tussen de nieuwe wereld en die van zijn jeugd. 

Het visconcert
Halldór Laxness
Oorspronkelijke titel: Brekkukotsannáll
Vertaald uit het Ijslands door Marcel Otten
Gebonden, 318 pagina's
Verschenen: januari 2004
Uitgeverij De Geus
Prijs Euro 22.50

 

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Geloven in een god die niet bestaat
Door Bernadet

Op de titel De kunst van het niets doen reageerden veel mensen met: ‘Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen.’ Daar ging het boek echter niet over. Het ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met leven.

Lees meer