10 november 2003

Hey Nostradamus!

Hey Nostradamus! De jongste roman van Douglas Coupland ? bij een groot publiek bekend door zijn in 19991 verschenen Generation X ? heeft als uitgangspunt het bloedbad dat twee leerlingen van Columbine High in 1999 aanrichtten onder hun mede-leerlingen. Inderdaad, hetzelfde Columbine als waar Bowling for Columbine van Michael Moore op is gebaseerd en hetzelfde Columbine waar al zo enorm veel over is geschreven. Aanvankelijk begon ik dan ook enigszins gereserveerd aan Hey Nostradamus!, bang om weer een verhaal te horen dat al uitvoerig door anderen is verteld en bang dat Coupland, wiens personages over het algemeen niet meer zijn dan uitvergrote karikaturen (wat overigens geen negatief waardeoordeel is; Coupland is er een meester in), het zware gegeven niet aan kon. 

Al na enkele bladzijden moest ik bekennen dat ik de kwaliteiten van Coupland ernstig had onderschat en dat ik mijn vooroordelen moest laten varen. Hoewel Columbine de basis is van roman, blijft Coupland er niet al te lang bij stil staan. Columbine is ‘slechts een gegeven’ dat nodig was om zijn hoofdpersonen bij elkaar te brengen en hoewel de verschrikkingen doorklinken in de levens van de hoofdpersonen, gaat Hey Nostradamus in zijn kern over iets heel anders: de maniakale bezetenheid van streng religieuzen met het hiernamaals en de strijd om je geloof te behouden als er te veel gebeurtenissen in je leven het bestaan van een God ondermijnen. Amerikaanse critici hebben het al opgemerkt: Coupland heeft nieuwe, meer filosofische inslag gevonden voor zijn romans. Alfred Hickling: ‘It is as if someone who usually slouches around in combat pants suddenly strides into the room wearing a suit’.

Hey Nostradamus! draait om vier personen, die ieder hun eigen verhaal vertellen. Cheryl, de eerste verteller, komt in 1988 om als drie van haar medescholieren als bezetenen gaan schieten in de kantine van haar school. Ze is dood, maar nog niet in de hemel als ze haar  korte levensverhaal en de gebeurtenissen op haar school verteld: ‘I can discuss the killings with the detachment I have from being in this new place. The world is pulling away from me, losing its capacity to hurt’.  

Jason, de man van Cheryl (ze zijn vlak voor Cheryls dood getrouwd: zij was zeer gelovig en het huwelijk was voor haar de enige mogelijkheid om sex te kunnen hebben) doet elf jaar later zijn verhaal. Zijn leven wordt gekleurd door het bloedbad, de reacties van de mensen om hem heen, de veroordelingen, de mediahype die losbarst na het drama en de moeite die hij heeft om een leven en relaties met anderen op te bouwen. 

De derde verteller in Hey Nostradamus! is Heather: de vrouw die een poging deed om van Jason te houden. Inderdaad: deed. Jason is, als Heather haar verhaal doet, al enkele maanden spoorloos verdwenen. Op indringende wijze, zonder zijn ironie en humor te verliezen en zonder ooit emotioneel te worden, weet Coupland de band die de twee hadden en de wanhoop van Heather na Jasons verdwijning te omschrijven.

Weer drie jaar later, in 2003, neemt Reg, de vader van Jason het woord en komen we bij het meest diepzinnige gedeelte van de roman. Reg is een religieuze fanaticus en heeft heel zijn leven God boven zijn familie gesteld en is door zijn geloof incapabel een liefdevolle omgang met zijn kinderen en iedereen om hem heen te onderhouden. De houding van Reg ten opzichte van mensen en het leven, zijn innerlijke strijd die hij moet voeren als de wereld om hem heen uiteenvalt en de scheuren die zijn voorheen rotsvast geloof erdoor oplopen zijn raak en zeer herkenbaar beschreven en vormen een mooie uitwerking van het centrale thema van de roman: de vraag in hoeverre mensen individuele keuzes kunnen maken en vrij kunnen handelen.

Douglas Coupland heeft met Hey Nostradamus! zijn kwaliteit als schrijver meer dan bewezen. Van een zwaar gegeven, dat bovendien over de gehele wereld al bekend is, heeft hij een indringende, kritische en ironische, maar ook humoristische roman geschreven die meer dan het lezen waard is. 

Hey Nostradumus! Bloomsbury Publishing (NY)|USA Edition|2003, ISBN 1582343586
He Nostradamus! Meulenhoff 2003, ISBN 9029073594

Noot: Het citaat van Alfred Hickling is afkomstig uit een recensie van Hey Nostradamus! te vinden op http://books.guardian.co.uk/reviews/generalfiction/0,6121,1040923,00.html.

AMvdP

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 oktober 2007

Klein boek zonder enige allure
Door Frans

Waarom gaf de commissie – Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek – aan Geert Mak de opdracht om het boekenweekgeschenk 2007 te schrijven? Vermoedelijk vanwege zijn succes met de dikke pil ‘In Europa’. Zou Mak daarom als onderwerp voor zijn boek de Galatabrug, die Europa met Klein-Azië verbindt, gekozen hebben?

Lees meer