Rapport over blinden

Blinden? Dat zijn toch mysterieuze, innerlijk goede mensen die veel ware gedachtes hebben en in ieder geval niet afgeleid worden door de visuele buitenwereld?  Niet in 'Rapport over blinden', een boek-in-een-boek van Ernesto Sábato. Het Rapport is een neergepend verslag van 148 bladzijdes en beschrijft de helletocht van Fernando in de wereld der blinden, ‘mensen die de maatschappij Visueel Gehandicapten noemt: deels uit ordinaire sentimentaliteit; maar tevens, bijna zeker, uit dezelfde vrees die vele religieuze sekten ertoe brengt, nooit de Godheid rechtstreeks te noemen.’

Wantrouwend gelovig van jongs af aan, ziet Fernando er op een dag één lopen. Hij besluit hem te volgen maar raakt hem helaas kwijt op weg naar de metro, uiteraard, want blinden leven ondergronds, net als koudbloedige dieren. Fernando heeft een ingang nodig. Zijn onderzoek tot dusver vertelde hem dat het een blinde moet zijn die vlak na zijn geboorte nog wél het licht in zijn ogen geschenen kreeg. Dat zijn namelijk de ideale boodschappers, die leven nog wel in twee werelden, alhoewel ze zich al steeds meer op dat hellend vlak van overtuigingen bevinden, recht in de armen van de zieners. Een oude vriend van hem uit de sloppenwijkkroegen van Buenos Aires is lasser en krijgt een ongeluk. Blind. Langzaam, maar zeker.

Dankzij deze proefpersoon kan Fernando pas waarlijk afdalen in de voor de mensen zo onbekende onderwereld, waar hij altijd op zijn hoede moet zijn, zonder het geringste afwijkende geluid te maken. Wat volgt is een onnavolgbare en niet na te vertellen ? wel na te lezen ? dooltocht door tientallen deuren, buitenwijken, moerassen en verschroeide landschappen. Fernando slaapt niet, maar loopt, gaat, beweegt zich in een steeds verder wegtrekkend visioen om tenslotte ? na over de halve planeet gezworven te hebben ? oog in oog te staan met een zwarte vrouw met paarse ogen.         

Aan het einde van zijn unieke rapport schrijft hij: ‘Sluwheid, het verlangen om te leven, wanhoop hebben me ertoe gebracht honderden ontsnappingen te bedenken, honderden manieren om mijn noodlot te ontlopen. Maar wie ontkomt er aan zijn eigen noodlot?’

'Rapport over blinden' in Over helden en graven, Ernesto Sábato, Meulenhoff 1978, vertaald door Ton Ceelen en Maarten Steenmeijer

 

Mike Naafs

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

18 juli 2008

Leven na een moord

Door Pauline van der Lans

Zoals de in het begin van de serie Desperate Housewives overleden Mary Alice Young met een alziende blik de gebeurtenissen in Wisteria Lane weergeeft, zo vertelt in Alice Sebolds roman De wijde Hemel de vermoorde tiener Susie Salmon hoe het haar achterblijvers vergaat.

Lees meer