14 april 2003

Kameraad scheermes

Ik ben Jonathan Finkel. Ik ben verzonnen door de schrijver en romanfiguur Rogi Wieg. Ik, als personage, ben bedacht door hem. Maar veel van wat Wieg mij wil laten meemaken in deze roman, heeft hijzelf beleefd.

De autobiografische gebeurtenissen en gemoedstoestanden die Rogi Wieg in Kameraad scheermes beschrijft, zijn soms zo intens dat de auteur het woord over moet geven aan Jonathan Finkel, een fictief personage. Wieg en Finkel zijn allebei ziek: ze lijden aan een zogenaamde major depression. Nu is een depressie geen nieuw verschijnsel in de literatuur, maar wat opvalt in Kameraad scheermes is de eerlijkheid en de intensiteit waarmee Wieg zijn ziekte beschrijft.

Jonathan Finkel, een bekend schilder en tevens het alter ego van Rogi Wieg, vermoordt na een langdurige depressie, twee zelfmoordpogingen en talloze opnames (inclusief elektroshocktherapie) zijn ex-vrouw. Vanuit de gevangenis beschrijft hij zijn geschiedenis, tot Rogi Wieg het woord overneemt en er een machtstrijd ontstaat tussen de beide mannen.

De tweede roman van Rogi Wieg is geen literair meesterwerk; het plot is enigszins slap en de kwalificatie ‘thriller’, die Kameraad scheermes op de blurb krijgt toebedeeld, is mijns inziens onverdiend.

Wieg geeft zelf in het Tweede Nawoord aan dat het hem ook niet te doen is om het construeren van een goed opgebouwde roman met mooie zinnen. Bij hem draait het schrijven ‘om door middel van literaire middelen het] werkelijk leven ? vanuit mijn gezichtspunt ? met zijn blinde vlekken en verborgen mogelijkheden in kaart te brengen.’

Hierin is hij uitstekend geslaagd. Wieg weet op een zeer directe wijze zijn depressie te beschrijven. Zijn verhaal gaat bij vlagen door merg en been. De lezer krijgt inzicht in een man die lijdt aan het leven. Enerzijds wordt de depressie zeer rationeel omschreven: Wieg geeft vrij droge beschrijvingen van wat er (voorzover het bekend is) mis is met zijn hersenen en technische beschrijvingen van de werking van medicijnen. Anderzijds is hij zeer eerlijk en persoonlijk:

Het schrijven van Kameraad scheermes was een lijdensweg. Het werken aan de roman heeft mijn herwonnen en zorgvuldig opgebouwde herstel op sommige plaatsten haast verwoest. Het boek zoog het bloed uit mijn aders (mijn vader heeft me gewaarschuwd!).

Buiten de intensiteit van een depressie geeft de roman bovendien een ontluisterend beeld van de gezondheidszorg in Nederland.Verkeerde diagnosen en verkeerde medicatie lijken meer regel dan uitzondering. Kameraad scheermes is een rauw en indrukwekkend boek.

ROGI WIEG (1962) is dichter, schrijver, poëziecriticus, tekenaar en muzikant. Eerder verschenen bij de Arbeiderspers de roman De overval, het jaarboek Liefde is een zwaar beroep (privé-domein) en de dichtbundel Het boek der beminnelijkheid. Zijn roman Kameraad scheermes verscheen op 14 januari 2003.

AmvdP

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

12 oktober 2017

Een antikrimi

11 oktober 2017

De stijl tekent de man

10 oktober 2017

Eindeloos gepieker

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 oktober 2007

Klein boek zonder enige allure
Door Frans

Waarom gaf de commissie – Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek – aan Geert Mak de opdracht om het boekenweekgeschenk 2007 te schrijven? Vermoedelijk vanwege zijn succes met de dikke pil ‘In Europa’. Zou Mak daarom als onderwerp voor zijn boek de Galatabrug, die Europa met Klein-Azië verbindt, gekozen hebben?

Lees meer