Welkom in het koninkrijk

Een man moet voor zijn werk naar Moskou. Het is eind 1990. Hij is journalist. Ten tijde van de putsch van 1991 krijgt hij er voor het eerst las van: jeuk. Benauwd als hij is voor elke gezondheidszorg die niet de zijne is, drinkt hij af en toe en borrel en probeert er mee te leven. Maar de jeuk gaat niet over. Uiteindelijk overgehaald door zijn constante krabdrang bezoekt hij na twee weken het immunologisch onderzoekscentrum aan de rand van de stad. En daar werkt ze, Olga, toevallig, omdat haar superieur de avond tevoren iets te diep in het glaasje had gekeken. De man wordt verliefd.
En raakt zijn jeuk kwijt.
Dan wordt hij teruggeroepen voor zijn werk. Olga besluit om mee te gaan. Een verblijfsvergunning is geen probleem. Ze zijn getrouwd, hebben genoeg geld en er is geen enkele sprake van een schijnhuwelijk. Maar Olga wil ook werken. Ze is allergiespecialist en staat te popelen om in de rechtstaat van haar man mensen te gaan behandelen. Er is haar verteld dat er werk zat is. Want wie in Nederland zit nu niet te springen om iemand die je van je jeuk af kan brengen?

Welkom in het koninkrijk: gevangen in de medisch-juridische bureaucratie heet het nieuwe boek van Hubert Smeets, oud verslaggever van NRC-Handelsblad en sinds 1 januari hoofdredacteur van de Groene Amsterdammer. Hij is de man van Olga P. ”Het is kinderachtig en asociaal. Hij weet het. Het is zinloos en tijdverspilling. Hij weet het. Maar er zit niets anders op. Hij weet niet beter. Hij heeft simpelweg te weinig fantasie voor echte fictie.”
En die fantasie heeft Smeets ook helemaal niet nodig. Zijn relaas ?gebaseerd op logboeken, correspondenties, wetenschappelijke studies en andere formele en informele stukken- is even bizar als ontnuchterend. Vanaf het eerste moment dat Olga P. nul op het rekest krijgt- omdat vier jaar opleiding in Rusland toch iets heel ‘anders’ is dan vier jaar hier- groeit bij Smeets weer de jeuk. Dit keer helpen de borrels niet. Jeuk wordt frustratie en frustratie wordt woede. Hij vuurt een schot hagel aan bezwaarschriften op bureaucratisch Nederland af en begint aan zijn reis die in totaal 11 jaar zal duren. Het voert hem dwars door quangoland langs schimmige figuren met namen als Kaasjager, Storm en Minderhoud die blijken te werken voor semi-overheidsorganisaties als het Concillium Allorgologicum of het NUFFIC. Ook ontmoet hij waarlijk blinde rechters en een minister die zegt dat haar handen gebonden zijn en vervolgens iets over Kafka mompelt.
Lees maar, er staat niet wat er staat.
Olga P. is na elf jaar nog steeds slechts een huisarts in opleiding. En Smeets? De eenmanscolonne is ongevaarlijk geworden; een kalende neet die zijn burgelijke illusies bij het grof vuil heeft gezet en nog steeds niet duidelijk aan zijn vrouw kan uitleggen wat nu het verschil is tussen de Russische overheid en de Nederlandse. (MN)

Recent

25 april 2018

Roman als gebeurtenis

Literair Nederland - 10 jaar geleden

10 juli 2008

Saramago lezen tegen de tijdgeest
Recensie door Menno Hartman

‘De Nederlandse musea bevinden zich in een identiteitscrisis. Ze lijken niet te weten waar hun eigenlijke taak ligt: bij kunst of bij entertainment.’ schreef Janneke Wesseling in het NRC-Handelsblad van zaterdag 30 oktober. Verscheidene musea kiezen niet meer voor tentoonstellingen die gewijd zijn aan een kunstenaar, maar laten zich door een kunstmarketingbureau adviseren overzichtstentoonstellingen te maken met titels als Bloemen van verlangen, vier eeuwen bloemen in de kunst.

Lees meer