6 december 2004

Michael Slory

Michaël Slory (1935) geldt als een van de belangrijkste dichters die de Surinaamse creolen voortbrachten. Hij schreef een groot deel van zijn oeuvre in het Sranan, maar bouwde ook aan een reeks bundels in het Nederlands en het Spaans. In 1961 maakte hij zijn debuut met Sarka/Bittere strijd, in de jaren die volgden, en vooral in de jaren ’70 volgden de bundels elkaar in hoog tempo op. Slory zet in zijn poëzie de geschiedenis en het leven van de creolen met een karakteristieke eigen toon neer, maar oriënteerde zich van jongs af ook sterk internationaal. Zijn poëzie draagt van die brede oriëntatie duidelijk de sporen, bijvoorbeeld met bundels sonnetten en kwatrijnen. Slory is de meest bekroonde schrijver van Suriname en ontving voor zijn schitterende liefdeslyriek in de bundel Efu na Kodyo, Efu na Amba… (Of het nou Kodyo is of Amba…) de Surinaamse Staatsprijs voor Literatuur. Bij gelegenheid van zijn vijfenzestigste verjaardag verscheen de bundel In de straten en in de bladeren die algemeen wordt beschouwd als een van zijn beste en die behoort tot de absolute top van de Surinaamse poëzie in de Nederlandse taal. Dit alles neemt echter niet weg dat Slory zijn gedichten zelf, op straat, aan de man brengt.

Aan 8 december

Al mijn vrienden
die ik verloren heb
en die ik nooit weer
terugvinden zal
dan in mijn hart.

Steen, doe je ook zeer?
Kijk maar naar de farao’s
en hun inscripties,
zwarte bladzijde
in het licht van de vergetelheid!

Maar geheimzinnigheid,
jij bent de bron
der onvindbaarheid.

Ik ben als de man
die loopt
en drinkt
en niet weet
dat hij die koos
voor vrijheid en democratie
moest sterven.

Een mooie dood.
Voor mij.

Stilte…

Nu is mijn bloem (o, rode fajalobi!)
de ruimte die ik heb.

(uit: En nu voorgoed voor vriendschap. Paramaribo, 1996)

Filmmaker John Albert Jansen maakte in 1996 een documentaire over Michaël Slory die hij een aantal maanden gevolgd heeft. De beelden, die overigens op het internet te zien zijn (http://www.jurafilm.nl/),  wekken een zekere deernis op met de dichter, maar ook bewondering voor zijn niet-aflatende streven. De nationalistische vrienden met wie hij vóór de onafhankelijkheid naar Suriname terugkeerde om het land vooruit te helpen, zitten allang weer in Nederland of hebben zich teruggetrokken in comfortabele posities.

Slory vertelt het eigen verhaal, loopt door Paramaribo om bundeltjes aan de man te brengen, geeft gastles aan een kweekschool, reciteert poëzie, kookt een potje in zijn keuken. Zoals een gedicht laat de filmer de beelden en woorden voor zich spreken. ‘Wat motiveert u gedichten te schrijven, terwijl andere collega’s van u hogerop komen en u maar boeken loopt te verkopen?’ wil een leerlinge weten. De dichter is onverstoorbaar. Volgens Slory moet een land schrijvers hebben ‘om zich bewust te zijn dat we ook iets kunnen, dat we ook onze eigen taal, onze eigen denkers hebben.’ Schrijven is ‘een steentje in het geheel’ dat geen land kan ontberen.

Werken:
Brieven aan de guerrilla (1968)
Brieven aan Ho Tsji Minh (1969)
Fraga mi wortoe (1970)
Bonifoto (1971)
Lobisingi (1972)
Vietnam (1972)
Memre den dé (1973)
Kownubri de na en onigodo (1979)
Pikin aksi e fala bigi bon (1980)
Konten konten fu esrede nanga fu tamara (1981)
Den préki-wroko fu wan kamoru (1982)
Efu na Kodyo, Efu na Amba, Efu na Romeo, Efu na Julia, Amir … , nanga … (1985)
A no tru, san mi e si drape? A no tru? (1986)
Nanga kandra na anu , Na lo wegwe na Egipti , [e.a.] (198X)
Een andere weg (1991)
Aan het kindje Jezus in zijn kribbe … (1995)
En nu voorgoed voor vriendschap (1996)
Wan njun dé broko (19XX)
In de straten en in de bladeren (2000)
Wi e pusu a konfri go na fesi (ca. 1975)
Fri-kontren-sma (ca.1970)
Mi kondre sani (ca.1970)
A no mena, a no boboi, ma … (ca.1975)

Bronnen:
http://www.suriname.nu/
nrc.nl (18 november 1996)
Suriname als vrouw bemind door Hans Buddingh
dbnl

 

 

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 oktober 2007

Klein boek zonder enige allure
Door Frans

Waarom gaf de commissie – Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek – aan Geert Mak de opdracht om het boekenweekgeschenk 2007 te schrijven? Vermoedelijk vanwege zijn succes met de dikke pil ‘In Europa’. Zou Mak daarom als onderwerp voor zijn boek de Galatabrug, die Europa met Klein-Azië verbindt, gekozen hebben?

Lees meer