1 augustus 2004

J. W. F. Werumeus Buning

Johan Willem Frederik Buning werd op 4 mei 1891 geboren. Zijn ouderlijk huis stond in Velp, aan de Hoofdstraat A 193. De familie Buning kreeg kort na zijn geboorte het recht om de familienaam te veranderen in het beter bij hun status behorende Werumeus Buning. Na zijn eindexamen HBS ging Werumeus Buning in 1911 naar Amsterdam om te studeren voor het notariaat ?net als zijn vader. Dit mislukte, en J.W.F. besloot journalist te worden. Hij ging werken als redacteur bij De Telegraaf en later Elseviers weekblad. Naast kunst- en cultuurrecensies (ballet!) hield hij zich vooral bezig met het onderwerp waar zeven van de tien mensen hem nu nog van kennen: koken.
In zijn jonge jaren hield J.W.F. al van een goede maaltijd. Als student gaf hij voor zijn maaltijd een veelvoud van de 2 gulden en 50 cent uit die zijn moeder voldoende achtte. Op de vraag wat de aanleiding van zijn aandacht voor de kookkunst was, antwoordde hij: Mijn vrouw kan niet koken. J.W.F. was niet alleen een lekkerbek, hij hield ook hartstochtelijk van het ambacht van kok. ‘Een maaltijd klaarmaken is meer dan genieten van wat anderen op tafel zetten.’ De anderen waren het hier niet mee eens. Deze anti-culinairen waar Weremeus Buning – die ook dichter was – geregeld mee in aanraking kwam, waren hoofdzakelijk collega-dichters die meenden dat een man die een poëziebundel als In Memoriam (1928) schreef zich niet diende bezig te houden met dat keukenmeidengedoe: dat kon de waardigheid van de poëzie niet verdragen. Over zijn rol in de Tweede Wereldoorlog zijn de meningen ook nog steeds verdeeld. Zeker is dat hij lid was van de Kultuurkamer, de organisatie die door de Duitse bezetters in 1942 was opgericht en waar iedereen die iets wilde publiceren lid van moest zijn.

Daarvoor – in 1939 – verscheen voor het eerst een bundeling van zijn culinaria: 100 avonturen met een pollepel, nog steeds een van de schoonste Nederlandse kookboeken. Waarom?

Hier ligt de man, -zoo wordt verteld
Die knoflook heeft in eer hersteld
En in land, literatuur en huis
Weer aardsche geur gaf aan ‘t fornuis

(Bunings eigen grafdicht, hij stierf op 16 november 1958 aan de pleuritis)

Tot slot een recept voor alle fijnproevers en levenskunstenaars:

De geheimen van de fritten

Snijd de geschilde en gewassen aardappels aan staafjes van de vereiste maat en omvang, en zet deze niet te kort in koud water, dat zij melkachtig maken. Ververs het water tot het helder blijft, haal ze er daarna uit, laat ze uitlekken, en droog ze zeer zorgvuldig. Dit zeer zorgvuldige afdrogen met een doek is noodzakelijk en het eerste geheim van de fritterij.
Laat ze nu bij niet te grote hoeveelheden in de tamelijk hete frituur glijden, en schep ze eruit als ze mooi lichtgoudgeel zijn geworden. Laat ze uitlekken terwijl ge een tweede partijtje bewerkt, en ga zo voort. Laat ze enige tijd zo staan!
Laat nu het vuur onder de frituur feller branden, tot de lichtblauwe damp eraf slaat en doe de fritten er nogmaals in, korte tijd, tot ze nog goudachtiger zijn, en brosser. Deze tweede bewerking is het tweede geheim van de fritten. Doet ge het anders, dan blijven ze slap.
Laat nogmaals uitlekken, zout terdege, en serveer. Dit recept is afkomstig van de beste Antwerpse frittenkraam.

N.B. Zeg uw groenteboer dat ge aardappels wilt om fritten te maken. De ene aardappel is daar geschikter voor dan de andere.

uit: Buitenlandse gerechten voor fijnproevers

Voor degenen die ook zijn non-culinaire gedichten kunnen waarderen: http://www.tandemtour.net/poetisch/frameset.html

Naast kookboekdichter was J.W.F. Werumeus Buning overigens ook vertaler. Hij vertaalde onder meer werk van Shakespeare, Garcia Lorca, Melville, Hemingway en Dreiser. Zijn vertaling van Cervantes’ Don Quichote, waarbij C.F.A. van Dam de filoloog was en J.W.F. het kunstwerk ‘na dichtte’, geldt nog steeds als een van de meest getrouwe. (MN)

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

12 oktober 2017

Een antikrimi

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 oktober 2007

Klein boek zonder enige allure
Door Frans

Waarom gaf de commissie – Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek – aan Geert Mak de opdracht om het boekenweekgeschenk 2007 te schrijven? Vermoedelijk vanwege zijn succes met de dikke pil ‘In Europa’. Zou Mak daarom als onderwerp voor zijn boek de Galatabrug, die Europa met Klein-Azië verbindt, gekozen hebben?

Lees meer