J. W. F. Werumeus Buning 1891-1958, culinair dichter

Dichter, schrijver en vertaler Johan Willem Frederik Buning werd op 4 mei 1891 geboren aan de Hoofdstraat A 193 in Velp. De familie Buning kreeg kort na zijn geboorte het recht om de familienaam te veranderen in het beter bij hun status behorende Werumeus Buning. Na zijn eindexamen HBS 1911 ging Werumeus Buning naar Amsterdam om te studeren voor het notariaat net als zijn vader. Dit mislukte waarop hij besloot journalist te worden. Hij kwam als redacteur bij De Telegraaf en later bij Elseviers weekblad. Naast kunst- en cultuurrecensies (ballet) hield hij zich vooral bezig met het onderwerp waar de meeste mensen hem nu nog van kennen: koken.

In zijn jonge jaren hield Werumeus Buning al van een goede maaltijd. Als student gaf hij voor zijn maaltijd een veelvoud van de 2 gulden en 50 cent uit die zijn moeder voldoende achtte. Op de vraag wat de aanleiding van zijn aandacht voor de kookkunst was, antwoordde hij: Mijn vrouw kan niet koken. Hij was niet alleen een lekkerbek, hij hield ook hartstochtelijk van het koken zelf. ‘Een maaltijd klaarmaken is meer dan genieten van wat anderen op tafel zetten.’
Die anderen waren het daar niet mee eens. Deze anti-culinairen waar Weremeus Buning waren zijn collega-dichters die meenden dat een man die een poëziebundel als In Memoriam (1928) (over de dood van zijn geliefde) schreef zich niet diende bezig te houden met keukenmeidengedoe: dat kon de waardigheid van de poëzie niet verdragen.
Over zijn rol in de Tweede Wereldoorlog zijn de meningen verdeeld. Zeker is dat hij lid was van de Kultuurkamer, de organisatie die door de Duitse bezetter in 1942 was opgericht en waar iedereen die iets wilde publiceren lid van moest zijn. Het leverde hem na de oorlog een publiceerverbod van 1 jaar op.

Daarvoor – in 1939 – verscheen voor het eerst een bundeling van zijn culinaria: 100 avonturen met een pollepel, nog steeds een van de schoonste Nederlandse kookboeken. Waarom?

Hier ligt de man, -zoo wordt verteld
Die knoflook heeft in eer hersteld
En in land, literatuur en huis
Weer aardsche geur gaf aan ‘t fornuis

(J.W.F. Werumeus Bunings grafdicht)

Tot slot een recept voor alle fijnproevers en levenskunstenaars:

“De geheimen van de fritten
Snijd de geschilde en gewassen aardappels aan staafjes van de vereiste maat en omvang, en zet deze niet te kort in koud water, dat zij melkachtig maken. Ververs het water tot het helder blijft, haal ze er daarna uit, laat ze uitlekken, en droog ze zeer zorgvuldig. Dit zeer zorgvuldige afdrogen met een doek is noodzakelijk en het eerste geheim van de fritterij.
Laat ze nu bij niet te grote hoeveelheden in de tamelijk hete frituur glijden, en schep ze eruit als ze mooi lichtgoudgeel zijn geworden. Laat ze uitlekken terwijl ge een tweede partijtje bewerkt, en ga zo voort. Laat ze enige tijd zo staan!
Laat nu het vuur onder de frituur feller branden, tot de lichtblauwe damp eraf slaat en doe de fritten er nogmaals in, korte tijd, tot ze nog goudachtiger zijn, en brosser. Deze tweede bewerking is het tweede geheim van de fritten. Doet ge het anders, dan blijven ze slap.
Laat nogmaals uitlekken, zout terdege, en serveer. Dit recept is afkomstig van de beste Antwerpse frittenkraam.

N.B. Zeg uw groenteboer dat ge aardappels wilt om fritten te maken. De ene aardappel is daar geschikter voor dan de andere.”

uit: Buitenlandse gerechten voor fijnproevers

Naast kookboekdichter vertaalde J.W.F. Werumeus Buning onder meer werk van Shakespeare, Garcia Lorca, Melville, Hemingway en Dreiser. Zijn vertaling van Cervantes’ Don Quichote, waarbij C.F.A. van Dam de filoloog was en J.W.F. het kunstwerk ‘na dichtte’, geldt nog steeds als een van de meest getrouwe.

(MN)

 

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

18 juli 2008

Leven na een moord

Door Pauline van der Lans

Zoals de in het begin van de serie Desperate Housewives overleden Mary Alice Young met een alziende blik de gebeurtenissen in Wisteria Lane weergeeft, zo vertelt in Alice Sebolds roman De wijde Hemel de vermoorde tiener Susie Salmon hoe het haar achterblijvers vergaat.

Lees meer