25 september 2006

Vuile was

Dit redactioneel is een Surinaamse bijdrage aan een Nederlands initiatief. Doet dat er toe? Of is dat bij een niet aan plaats en tijdgebonden medium als internet volslagen onbelangrijk? Volgens mij speelt het wel degelijk een rol, omdat we nu juist vanuit Suriname proberen ons eigen geluid te laten horen; blijkbaar zijn onze vogeltjes toch net iets anders gebekt.

Waar de Nederlandse mus tsjiptsjilp zegt, scandeert onze grietjebie eindeloos zijn eigen naam. Met onze bijdragen willen we de Surinaamse literatuur bekendheid geven, we proberen de grenzen ervan af te bakenen (én te overschrijden natuurlijk!) maar ook de raakvlakken en overlappingen met andere delen van de wereldliteratuur in kaart te brengen: we zijn bevoorrechte mensen die heerlijk met één van de leukste cultuuruitingen ter wereld aan het stoeien zijn: de literatuur! En dat doen we ook nog vanuit één van de mooiste plekjes op deze aardbol. Wat wil je nog meer?

Eh, tja, hmmm … Toch zit er iets niet lekker. Elke keer wanneer er het afgelopen jaar iets leuks gebeurde in Suriname, met name op literair gebied, en er was sprake van overzeese samenwerking; dan ging het schuren en wrikken en knellen en botsen en ga zo maar door. Als trans-Atlantische medewerker aan deze website nam ik mij keer op keer voor hiervan verslag te doen, maar de moed zonk mij in de schoenen. En trouwens, volgens Surinaams gebruik hoor ik de vuile was niet buiten te hangen. 

Er was begin dit jaar een mooi literatuurfestival. ‘Werelden in ontmoeting’, en hoewel het geweldige dagen waren werd er achter de schermen emotioneel gediscussieerd over kolonialisme en vlogen de etiketten over tafel op een manier die het thema van het festival geen eer aandeed. Deze en gene van her en der voelden zich gepasseerd, raakte gebroulleerd of werd gefrustreerd, om uiteenlopende redenen, en waar het nou eigenlijk allemaal om ging? Simpelweg ego’s die gekwetst waren of zwaarwichtige vraagstukken die de mensheid en de menselijkheid betreffen: eigenlijk weet ik nog steeds niet waar het met de communicatie spaak liep. Enkele maanden later verscheen het eerste SuriBoek, een goedkope heruitgave van Annejet van Zijls Sonny Boy. Dit prachtige initiatief waarmee literatuur ook betaalbaar wordt voor het budget van de Surinaamse student wachtte een kil onthaal. Waarom geen werk van een Surinaamse schrijver gekozen? Ja, waarom niet? Nou ja, waarom wel? Publieke correpondenties op hoge poten volgden. Ook in die periode: Boekids in Suriname. Felle kritiek en wegblijvend publiek, geen constructieve debatten maar wandelgangengesis … Het verwijt over de goedgevulde portemonnee die vaak zo bepalend is voor waar het lekkers naar toe gaat en wie de roe krijgt: de befaamde zak van die kolonialistische Sinterklaas. En onlangs het laatste moeizame staaltje van literaire samenwerking: het Black Magic Woman Festival. Een buitenlandse gast die slechtvoorbereid was en de lokale schrijvers niet gelezen had, en vervolgens afgestraft werd met tirades en nu op haar beurt geen kans kreeg om het woord nog te voeren. Gepraat over ‘wij’ en ‘zij’; geleuter over wie er nu wel een zwarte vrouw is en wie niet; het immer terugkerend vraagstuk van hoe Surinaams je eigenlijk bent als je ‘daar’ woont?

Een oplossing is er niet 1-2-3 voorhanden. Geen gezamenlijke projecten meer? Jullie je ding daar doen, en wij in ons klein hoekje met ons eigen boekje? Of toch eens de vuile was buiten hangen, kijken of er een frisse wind doorheen gaat wapperen. Op het forum Tropisch Nederlands ga ik een nieuw item openen: Vuile was. Het is de bedoeling dat jullie daar je gal spuwen, je ei leggen, je mening geven. Hete hangijzers, oude wrevels: gooi het eruit, doe er er wat aan en reken er mee af. Tijd voor het maken van schoon schip!

Marieke Visser

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Geloven in een god die niet bestaat
Door Bernadet

Op de titel De Kunst van het Nietsdoen (2004) van Theo Fischer reageerden veel mensen met: ‘Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen.’ Daar ging het boek echter niet over. Het ging over Taoïsme; het niet steeds willen ingrijpen in de gebeurtenissen van je leven en de dingen naar je hand te willen zetten of bezweren.

Lees meer