De pijp van Harry

Door Coen Peppelenbos

Er zijn van die dagen dat je opeens achter belangwekkend oud nieuws komt. Waarschijnlijk weet iedereen het al en heeft het al in alle kranten gestaan, maar jij leest er over heen. En dan, terwijl je oude kranten en tijdschriften zit door te nemen en de interessante stukken eruit knipt, zie je het plotseling staan. Een interview in VARA/TV Magazine met Harry Mulisch in de rubriek Stijlboek, waarin bekende Nederlanders vertellen over hun kledij en bling bling. Daar staat achteloos op het einde van het interview het schokkende nieuws: Harry Mulisch is gestopt met pijproken.

‘Het is nog niet eerder opgevallen, dus ik maak het nu wereldkundig. Sinds een jaar of twee rook ik niet meer. En ik wilde niet eens stoppen!’ Maar ineens vond Mulisch het smerig en was het roken voorbij. ‘Al met al een zorgelijke ontwikkeling, de pijp was uw belangrijkste stijlkenmerk,’ probeert Gijs Groenteman die voor deze primeur zorgde. ‘Daarom heb ik het ook strikt geheim gehouden. Maar ja, u heeft mij doorzien.’ Einde interview.
Ik zou niet eens willen spreken van een stijlkenmerk. Ik zou zeggen: Harry Mulisch met pijp was een icoon. Harry Mulisch zonder pijp is als Simon Vestdijk zonder stofzuiger, als Willem Frederik Hermans zonder hoestbui, als Gerard Reve zonder Mariabeeldje, als Willem Brakman zonder nieuw boek, als Nicci zonder French, als Brom zonder snor.
Wie herinnert zich niet dat prachtige interview van Theun de Winter met Mulisch (herdrukt in De mythische formule) over de kunst van het pijproken. We komen te weten wanneer hij een pijp rookt, hoeveel pijpen hij heeft, welke tabak je het beste kunt mixen en hoe je een pijp het beste in de mond neemt. ‘Je hebt trouwens veel schrijvers die pijpen roken. Toch ben ik onder mijn groep, mijn coterie, de enige. Ik heb het er wel ’s met Hugo Claus over gehad en die zei toen: als ik dat doe, ga ik op Stijn Streuvels lijken! En hij is er bang voor om op Stijn Streuvels te gaan lijken, dus rookt-ie geen pijp. Maar je ziet om de haverklap foto’s van schrijvers met een pijp in hun mond.’
De vraag is nu natuurlijk of Harry Mulisch nog wel schrijft. Wanneer is zijn laatste boek uitgekomen. Misschien vindt de mens Harry Mulisch pijproken ineens smerig, maar kan de schrijver Harry Mulisch wel zonder?

 

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

01 maart 2009

Vinkenoog Verzameld

Dat Simon Vinkenoog (1928) de tachtig is gepasseerd is maar moeilijk voor te stellen. Hij treedt overal op, danst en swingt, dicht en zingt en lijkt nog immer alom aanwezig. Dat uitgeverij Nijgh &Van Ditmar nu met zijn verzamelde gedichten komt lijkt een eerbetoon aan deze performer/dichter.

Vinkenoog organiseerde Poëzie in Carré in 1966, een inmiddels legendarische bijeenkomst met een keur aan dichters, die na een copieuze maaltijd optraden in het stampvolle theater.

Lees meer