Moedige recensenten gezocht

In de Volkskrant van 16 september schreef Edwin Krijgsman een recensie over het boek De vrouw voor wie Cesare Pavese zelfmoord pleegde van Arjen Mulder. Het stuk opent met: ‘In aanzet was het een sierlijke schijnbeweging: licht laten schijnen op werk en leven van een groot auteur door een biografie te schrijven over een van diens geliefden – alsof je uit afval dat een beeldhouwer achterlaat diens oeuvre probeert te reconstrueren’, en sluit 533 woorden later af met ‘Arjen Mulder toont zich in De vrouw voor wie Cesare Pavese zelfmoord pleegde een niet te stuiten babbelkous, ijverig maar verstoken van talent. De schijnbeweging kreeg een potsierlijke uitvoering.’ Het boek was ik net aan het lezen.

Als ik een recensie zie schiet ik onmiddellijk naar de laatste twee regels. Als daarin meteen duidelijk wordt wat we van het boek moeten vinden, dan is dat plezierig en helder. De ervaring leert echter dat wanneer zo’n duidelijke paukenslag gegeven is, de inhoud van de recensie meestal niet zo heel goed is. Die indruk heb ik van deze recensie ook gekregen. Het stuk geeft de indruk dat de recensent al heel snel het gevoel heeft gekregen dat het een hoop gedoe was en dat hij er zo snel mogelijk vanaf wou zijn. Het boek leek niet op iets wat het had moeten zijn, en dus – besloot de recensent ? was het mislukt. Ik ben geneigd te denken dat een goed recensent moet trachten uit te zoeken wat het boek doet, wat het zelf wil zijn, of tracht te zijn, en niet zozeer in welke mate het voldoet aan de wens van de lezers om iets herkenbaars of hanteerbaars te lezen.

Op Literair Nederland gaat de redactie binnenkort wekelijks ook een literaire non-fictietitel bespreken. Met als uitgangspunt dat je soms in een genre dat zich aan het ontwikkelen is bereid moet zijn je verwachtingen tijdens het lezen bij te stellen. We zullen Mulders boek ook gaan bespreken, en bij voorbaat niet de makkelijke weg kiezen door te zeggen dat zijn redacteur niet goed was. We zullen trachten te lezen zoals je naar documentaires van Werner Herzog kan kijken: de filmer lijkt zijn vooropgezette doel nooit te bereiken, maar als je bereid bent te kijken wat er dan wél bereikt wordt, dan mis je ongetwijfeld de voldoening van een folterende paukenslag: je ziet het onverwachte gebeuren, dat wat niet vooraangekondigd was, maar beter dan je had durven hopen.

De redactie is nog op zoek naar moedige recensenten die niet direct de deur dichtslaan. Meld je aan.

Menno Hartman

Recent

1 augustus 2018

Blokken op Blokken

Literair Nederland - 10 jaar geleden

03 oktober 2008

Niet overtuigend maar wel sterk in het laatste deel
Recensie door Menno Hartman

Coen Peppelenbos debuteerde onlangs met de roman Victorie, een roman in drie delen. In het eerste deel wordt Merijn – broer van de hoofdpersoon – gevolgd nadat bekend is geworden dat de hoofdpersoon, Victor, dood is.

Het tweede deel van de roman gaat over Sarah. We volgen er de gedachten van een leraar Engels, die in zijn huis dit meisje vasthoudt, het vriendinnetje van Merijn en waarin duidelijk wordt dat deze Ten Haaf, Merijn gedood heeft door een grote steen naar hem te gooien, nadat hij hem met een camera had gezien.

Lees meer