Lezen is echt heel erg tof

Al sinds jaar en dag lijkt het maar niet te willen lukken: het implanteren van een boekenprogramma op de Nederlandse televisie. Alles en iedereen laat er analyses op los, grijpt terug naar vroeger of verwijst naar het buitenland maar er komt blijkbaar nooit iemand op het idee de hoofdpersoon zelf te vragen wat er nou steeds mis gaat. Want laten we wel wezen, boeken voelen zich niet thuis op de buis.

Boeken voelen zich prettig tussen soortgenoten op een plank waar ze een beetje tegen elkaar aan kunnen schurken. Boeken liggen graag op de vensterbank, op de grond naast de bank of opengeslagen naast het hoofdkussen. Er zijn boeken die graag reizen, maar ik ken nagenoeg geen boeken die er plezier aan beleven om open en bloot op een grote tafel onder hete studiolampen naast glaasjes water en bosjes bloemen te liggen. Voor een boek valt er geen eer te halen aan een boekenprogramma. Een boekenprogramma wekt valse verwachtingen. Een veel gehoorde klacht van boeken na een uitzending is ‘Ik had net zo goed niet hoeven komen.’ Wat boeken vaak dwars zit, is dat alle aandacht van de presentator naar de schrijver gaat. Het boek vormt vaak niet meer dan een aanleiding voor een gesprek dat binnen de kortste keren afdrijft. Ondanks dit alles wordt de komende tijd toch weer geprobeerd een aantal nieuwe boekenprogramma’s op de buis te lanceren.

Afgelopen zondag was de eerste aflevering van het nieuwe boekenprogramma van RTL 4 Kaft. Een programma dat gesponsord wordt door ECI (ECI en RTL4 zijn beiden onderdeel van het Bertelsmann- concern) en gepresenteerd wordt door Sylvana Simons. Boekblad, het vakblad van de boekenbranche, had een enquête laten uitvoeren waarin de lezer gevraagd werd wie de ideale presentator van een nieuw boekenprogramma zou zijn. De uitslag was allerminst verassend. Op nummer een stond Katja Schuurman, de enige echte Nederlandse cultuurpaus die het nog eens tot president zal schoppen. Op de tweede plaats stond Sylvana Simons die ook haar sporen in de kunst en cultuur ruimschoots verdiend heeft (TMF en noem maar op). Vooraf was zij al veelvuldig in het nieuws geweest bij landelijke dag- en weekbladen, waarin zij te kennen gaf dat het programma vooral niet zwaar wordt en dat ze ook echt de boeken die behandeld zouden worden ging lezen. Het afzweren van ‘gewicht’ is natuurlijk een reactie op Zeurkous met boeken waarin met een goed glas wijn gewichtig werd gedaan over boeken die nog niemand van de kijkers gelezen had. Sylvana hield zondag haar woord en fladderde vederlicht langs Carry Slee, het grote honden hobby boek en een verlicht muzikant die met maar één hand tweestemmig zong. Voor een boekenprogramma was het een openbaring. Niet om de hete brij heen draaien, maar meteen de koe bij de horens vatten: ‘Jij hebt toch een fuck jeugd gehad…’ begon Sylvana hoopvol omdat de arme jongen er zelf niet over begon. Nauwelijks had Sylvana een vraag gesteld of ze gaf zelf pijlsnel antwoord om via compleet originele en onnavolgbaar bruggetjes van onderwerp te verschieten. 

Kaft is een dappere poging gezien het ongekend snel van de buis verdwijnen van Groenteman met boeken door de VPRO vorig najaar. Groenteman met boeken kende nagenoeg dezelfde mix van primaire, secundaire en tertiaire literatuur en alles wat daar niet onder valt maar wel in druk is verschenen. Maar er is meer. Ook de AVRO wil een poging doen het publiek met een boekenprogramma te bereiken. De AVRO komt, let wel, vanaf 23 april met een humoristisch boekenprogramma. Henk Spaan gaat de zesdelige reeks Terug naar Oegstgeest presenteren. Een woordvoerder van de omroep zei maandag 24 februari dat het programma aan de hand van boeken bepaalde thema’s op een cabaretachtige manier presenteert.

Naast Spaan werken Diederik van Vleuten, Erik van Muiswinkel, Ricky Koole, Gerard Cox en Nelleke van der Krogt mee aan het programma. Volgens de woordvoerder staat nog niet precies vast wat er in het programma komt. ‘Het programma zal in ieder geval uit sketches, spelletjes zoals een quiz en opnames buiten de studio bestaan.’ Dat wordt lachen!

Zo zien we maar weer, Hilversums wegen zijn soms ondoorgrondelijk. Wie had ooit kunnen bedenken dat ten tijden van het kijkcijfer fetisjisme uitgerekend nieuwe boekenprogramma’s in stelling zouden worden gebracht. En wij, trouwe lezers, juichen natuurlijk iedere promotie van het onvolprezen boek toe. Als het aan ons ligt is er altijd plaats voor nog een boekenprogramma.

Lezen is echt heel erg tof.

Andreas Vonder

Recent

22 februari 2018

Boek van een ramp

19 februari 2018

Spiegels van de tijd

14 februari 2018

Gedenkteken in woorden

Literair Nederland - 10 jaar geleden

25 februari 2008

Indrukwekkend verhaal

Door Bernadet

De overgave is na De zwarte met het witte hart en Een schitterend gebrek de derde historische roman van Arthur Japin die een mengeling is van fictie en non-fictie. Het verhaal is gebaseerd op de geschiedenis van Cynthia Ann Parker (zij staat ook op de voorkant van het boek) Als kind groeide zij op bij de familie Parker die na een lange reis vol beproevingen een nieuw bestaan probeerden op te bouwen in Texas.

Lees meer