26 mei 2003

Geluk is te koop

Wat op de berg tot mij kwam van Tupak Soiree, stopt je streven naar geluk en geeft je, voor de rest van je leven, een intens en onafgebroken gevoel van tevredenheid. Het is hét boek, dat alle andere boeken, zelfs al het materialistische, overbodig maakt. Wat op de berg tot mij kwam is in onze werkelijkheid een fictief boek. Maar in geluk® van Will Ferguson bestaat het weer wel, een boek in een boek dat alle Amerikanen volmaakt tevreden maakt met hun leven. geluk® beschrijft op een ironische, van maatschappijkritiek doordrenkte toon de opkomst en ondergang van het meest complete zelfhulpboek ter wereld.

Het blijkt dat massaal geluk niet goed is voor deze wereld: de economie stort in (want wie maakt zich nog druk om kleding, cd’s, meubels en dergelijke als hij volmaakt tevreden is?) en de mensheid lijkt af te stevenen op haar ondergang (want wat is het nut van filosofie, religie, kunst, en literatuur als dit alles verenigd wordt in een boek?). Hoewel lichter en minder ontluisterend geschreven, doet geluk® denken aan het werk van Michel Houellebecq, voornamelijk door de kritische blik op de huidige maatschappij.

Een boek dat alle andere overbodig maakt ? het lijkt me verschrikkelijk. Geen beschrijvingen meer van intens geluk, euforie, verdriet, depressies, dronkenschap en al het andere dat het leven zo moeilijk, leuk, makkelijk, maar vooral interessant maakt. Wat me nog erger lijkt: iedereen heeft hetzelfde gevoel bij dat ene sublieme boek. Hoe vaak heb ik niet het idee dat een boek speciaal voor mij is geschreven, omdat het over mij lijkt te gaan, of omdat hetover een kwestie gaat dat juist mij op dat moment bezighoudt?

In geluk® loop het ? gelukkig! ? slecht af met het ideale boek: zoals gezegd, de wereld wordt er niet leuker op als iedereen de godganse dag maar loopt te grijnzen en intens tevreden is. We hebben toch ongeluk, ontberingen en geestelijk malaise nodig om ook het meest intense geluk te kunnen ervaren. Madame Bovary, Eline Vere, Werther: ze zouden nooit ‘bestaan’ hebben in een wereld zonder ellende en ongenoegen.

Ik hoop van harte dat het ideale boek nooit geschreven wordt. Dat ik er naar kan blijven zoeken en zo nu en dan een boek kan ontdekken dat dicht in de buurt komt. Voorlopig houden wij je hier, op Literair Nederland, op de hoogte van al die boeken die er voor ons toe doen. Mochten we onverhoopt een meesterwerk over het hoofd zien (of ‘gewoon’ een boek dat voor jou hét boek is), laat het ons weten. Want dat is toch eigenlijk het leukste van de literatuur, dat je telkens weer denkt: beter dan dit kan het niet worden ? en dat je toch iedere keer weer opnieuw verrast wordt!

Anne-Marie van der Poel

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

Literair Nederland - 10 jaar geleden

29 oktober 2007

Roman met cartoonachtige taferelen
Door Rabin Gangadin

De opvatting dat de zintuiglijke waarneembare wereld de enige werkelijkheid is, is tegenwoordig niet meer vol te houden. In die andere dimensie van werkelijkheid speelt niet alleen de nieuwe natuurkunde, maar ook de religieuze ervaring een belangrijke rol.
De ervaring van mensen die contact zouden hebben gehad met een werkelijkheid die uitstijgt boven de alledaagse werkelijkheid, betreft een waarneming van het transcendente, a.h.w.

Lees meer