23 juli 2012

Zomerrubriek – Martin Lok

Hoe mooi kan je sterven 

Welk boek heb je onlangs gelezen en zou je iedereen aanraden?
Victor Hugo’s Klokkenluider van de Notre-Dame. Iedereen kent dit wel, maar naar ik vermoed vooral in de zoetgevooisde Disney of musical variant. Terwijl het boek zo mooi is. Ik heb kortgeleden de nieuwe Nederlandse vertaling van Willem Oorthuizen verslonden (Athenaeum, 2011). Wat een literaire compositie! Victor Hugo bouwt zijn sage over zijn beauty and the beast in kleine stapjes op. Hij vervlecht daarbij de wederwaardigheden van Quasimodo, de jonge zigeunerin Esmeralda, haar moeder, de op macht beluste diaken Frollo en de ijdele en knappe Phoebus in één verwarde kluwen en dirigeert deze naar een gezamenlijke climax. Een literaire parel van bijzondere schoonheid. Vooral de laatste pagina’s maakten grote indruk op mij. Een rauw einde, waarin Hugo ons laat zien wat ware, onbaatzuchtige liefde behelst.

Welk boek heb je puur op basis van de titel gekocht?
In 1997 werd mijn oog getroffen door een titel die mij onmiddellijk aansprak: Denk morgen op het slagveld aan mij, geschreven door Javier Marías. Ik pakte het op en las de eerste regels. ‘Geen mens staat er ooit bij stil dat het kan gebeuren dat hij plotseling een dode vrouw in zijn armen houdt en dat hij het gezicht van haar, van wie hij zich de naam herinnert, niet meer zal zien.’ Ik was verkocht, kocht het boek, en had het een paar dagen later uit. Het was mijn eerste kennismaking met Marías, maar er zouden meerdere romans van hem volgen. Momenteel geniet ik van zijn laatste boek, De Verliefden. Marías was enkele weken geleden ook in Den Haag, voor een interview over dit laatste boek. Zijn visie op schrijven nam me nog meer voor hem in. Hij verandert de essentie van zijn verhalen nooit, ook niet als hij er gaandeweg achterkomt dat een persoon die op pagina 20 getrouwd is bijvoorbeeld op pagina 400 beter single zou kunnen zijn. ‘Zo is het leven immers ook  niet’ stelde Marías. Geweldig.

Welke dichtbundel ligt er op je nachtkastje (en zou eigenlijk in het Nederlands moeten worden vertaald)?
Maandenlang lag er een dichtbundel van Michelangelo Buonarroti op mijn nachtkastje. Een tweetalige uitgave (Italiaans-Engels, vertaling James S. Saslow). Ik heb alle gedichten gelezen als onderdeel van mijn voorbereiding voor een Master-thesis over Michelangelo’s werkwijze als beeldhouwer. Verschillende van zijn gedichten bevatten daar prachtige aanwijzingen voor, maar om die te ontdekken moet je ze wel allemaal lezen. Er zitten ook allerlei andere pareltjes in. ‘Per sempre a morte, e prima a voi fu’ dato sol per un’ora’. In mijn wat gebrekkige vertaling: ‘Ik ben jou eerst een uur gegeven, en toen voor altijd aan de dood.’ Een prachtig epitaaf dat een goede Nederlandse vertaling verdient. Frans van Dooren vertaalde in 1986 reeds de meest bekende sonnetten van Michelangelo. Het is wachten op diegene die het aandurft alles te vertalen.

Heb je iets anders te melden dat je graag wilt delen met Literair minnend Nederland?
Ik mijmer nog even voort over de dood. Die doet altijd pijn, maar kan ook mooi zijn, zeker in de literatuur. Alleen hierover zou je volgens mij een rubriek kunnen vullen. Twee literaire sterfscènes maakten op mij grote indruk: de dood van vorst Andrej in Oorlog en Vrede (Lev Tolstoj) en de zelfmoord van Joseph in John Steinbeck’s To a God Unknown. De eerste dood is zoals we de dood het liefste zien: thuis, omringd door geliefden en familie. Vorst Andrej was in afwachting van ‘dat dreigende, eeuwige, onbekende en verre waarvan hij nu de aanwezigheid tijdens zijn leven voortdurend had gevoeld’. Zijn dood was vredig en rustig. Joseph’s zelfgekozen dood is geheel anders en een barmhartige daad in een onbarmhartige natuur. Met zijn eigen bloed redt hij het leven van een olijfboom, en daarmee het leven, van de droogte. Joseph snijdt zijn polsen door om het verdorde land te bevloeien. ‘Then a lancing pain shot through the heart of the world. “I am the land,” he said, “and I am the rain. The grass will grow out of me in a little while.”’ Hoe mooi kan je sterven.

Martin Lok (1965) werkt in het dagelijkse leven aan het internationale natuurbeleid en studeerde Kunstgeschiedenis.  Vooral Nederlandse, Italiaanse, Russische, Franse en Spaanse schrijvers spreken hem aan. Recensies van Martin Lok.

Wilt u zelf een bijdrage leveren aan deze rubriek? Klik dan hier.

Klik hier voor de bijdrage van Menno Hartman.
Klik hier voor de bijdrage van Karel Wasch
Klik hier voor de bijdrage van Albert Hogeweij
Klik hier voor de bijdrage van Margriet de Koning Gans
Klik hier voor de bijdrage van Eeke Riegen
Klik hier voor de bijdrage van Carolien Lohmeijer
Klik hier voor de bijdrage van Sunny Jansen
Klik hier voor de bijdrage van Lisette Huibers
Klik hier voor de bijdrage van Marleen van de Pol
Klik hier voor de bijdrage van Jaap Jansen
Klik hier voor de bijdrage van Wil van Basten-Malipaard
Klik hier voor de bijdrage van Machiel Jansen
Klik hier voor de bijdrage van Marleen Nagtegaal
Klik hier voor de bijdrage van Olivier Rieter
Klik hier voor de bijdrage van Geesje Nijland
Klik hier voor de bijdrage van Joost van der Vleuten

 

 

 

Recent

11 augustus 2017

Zorgenkind of zondagskind

7 augustus 2017

Een kanjer

4 augustus 2017

Wondranden

Literair Nederland - 10 jaar geleden

27 augustus 2007

Iemand gaat op reis naar een prachtig land, Peru in dit geval, en schrijft een boek over deze reis. Op de flap staat: "Het neusje van Peru voert de lezer mee naar de Peruviaanse woestijn, het Triticameer, over de Andes naar het hart van het Incarijk, tot in de jungle nabij Iquitos."

Iemand gaat op reis naar een prachtig land, Peru in dit geval, en schrijft een boek over deze reis. Op de flap staat: "Het neusje van Peru voert de lezer mee naar de Peruviaanse woestijn, het Triticameer, over de Andes naar het hart van het Incarijk, tot in de jungle nabij Iquitos."

Dat klinkt toch goed nietwaar? Helaas, we worden wel meegenomen maar niet naar het bovengenoemde. Natuurlijk komen deze gebieden wel voor in het boek maar het frappante is dat ik heel veel over het reizen zelf heb gelezen maar weinig over het land.

Lees meer