William Shakespeare kan er helemaal niets aan doen

door Liliane Waanders

Losbandig. Die indruk kreeg de tiener Osama Bin Laden van de Britten tijdens zijn wekelijkse bezoeken aan het geboortehuis van William Shakespeare in Stratford-upon-Avon: ‘We went every Sunday to visit Shakespeare’s house. I was not impressed and I saw that they were a society different from ours and that they were a morally loose society.’ Deze woorden tekende Bin Laden vlak voor zijn dood op in een schriftje dat deel uitmaakt van de recent door de CIA vrijgegeven documenten die de Navy Seals tijdens de inval in het huis van Osama Bin Laden in Abbotabad aantroffen.
Weliswaar maakt de volwassen Bin Laden enig voorbehoud: ‘I got the impression that they were a loose people, and my age didn’t allow me to form a complete picture of life there’, maar dan nog…

Net als ik die ene keer dat ik het geboortehuis van Shakespeare bezocht – op 15 juli 1992: ik heb dan wel geen dagboek, maar ik kocht er een kaart met de tekst: ‘So I haven’t written much lately! So what? Neither has Shakespeare’, en heb het bonnetje bewaard – moet Osama Bin Laden zich gerealiseerd hebben dat hij bij het betreden van dat huis een flinke stap terug in de tijd deed. Als hij daar als veertienjarige niet bij stilstond, moet dat besef er toch geweest zijn op het moment dat hij het opschreef?
Misschien vond hij – ik laat in het midden welke Bin Laden: de veertienjarige of zijn volwassen versie – elke week op zondag gewoon te veel van het goede? Daar kan ik me wel iets bij voorstellen. Zelfs als je in Groot-Brittannië bent om de taal te leren, is elke zondag op de koffie bij een dode dichter een beetje overdreven.

Zonder dat de context van die paar regels uit het opschrijfboekje van Osama Bin Laden over de bezoeken die de jongen die hij was bracht aan het huis in Henley Street precies duidelijk is – of waarschijnlijk juist daarom – koppen sommige sensatiebeluste kranten dat de weerzin van Bin Laden tegen het westen begonnen is tijdens de bezoeken aan het huis van Shakespeare. Daarmee toch ook suggererend dat een man die inmiddels al vierhonderd jaar dood is – dat werd vorig jaar nog uitgebreid herdacht – medeverantwoordelijk kan zijn voor de radicalisering van Bin Laden en daardoor misschien ook wel een beetje schuldig is aan 9/11.
Hallo… Hoe vanzelfsprekend is het dat Bin Laden in 2011 nog precies wist wat hij in 1971 vond? Is er dan niemand op de gedachte gekomen om het geheugen en de bedoelingen van Bin Laden in twijfel te trekken?

Ik wil heus wel weten wat Bin Laden, die zelf van goeden huize kwam, zo decadent en losbandig vond aan Groot-Brittannië, maar misschien is dat allemaal toch te vergezocht. Misschien stond de Shakespeare-cultus hem gewoon tegen. Meer niet.
Ondertussen is William Shakespeare, die op een steenworp afstand van zijn geboortehuis begraven ligt, zich van geen kwaad bewust. Zijn hoofd over deze kwestie breken kan ook niet meer: honderdvijftig jaar geleden werd zijn schedel uit het graf geroofd. Zegt men.

 


Liliane Waanders komt wel eens ergens, ontmoet wel eens iemand en leest wel eens wat. Als dat met literatuur te maken heeft, schrijft ze er columns over.

Recent

19 februari 2018

Spiegels van de tijd

14 februari 2018

Gedenkteken in woorden

Literair Nederland - 10 jaar geleden

25 februari 2008

Indrukwekkend verhaal

Door Bernadet

De overgave is na De zwarte met het witte hart en Een schitterend gebrek de derde historische roman van Arthur Japin die een mengeling is van fictie en non-fictie. Het verhaal is gebaseerd op de geschiedenis van Cynthia Ann Parker (zij staat ook op de voorkant van het boek) Als kind groeide zij op bij de familie Parker die na een lange reis vol beproevingen een nieuw bestaan probeerden op te bouwen in Texas.

Lees meer