2 september 2008

Voorpublicatie Harry, de verbeterde versie

Vers van de pers: Harry, de verbeterde versie van Mark Sarvas. Een inktzwarte komedie over een man die besluit dat zijn oude persoonlijkheid niet langer voldoet. Hier op Literair Nederland, in samenwerking met andere websites, een voorpublicatie van de Nederlandse vertaling.

 

Harry, de verbeterde versie

Niettemin is dit zijn kans, het enige moment waarop hij haar iets kan vragen wat ze dan ook echt moet doen. Macht over vrouwen heeft hem altijd gefascineerd, ondanks ? of misschien juist door ? het ontbreken daarvan in zijn huwelijk. Hij heeft nooit een spoortje macht over Anna, zijn vrouw, gehad; daarvoor was ze veel te succesvol en zelfverzekerd. Het was zelfs een waanzinnige wending van het lot, dacht hij vaak, die ertoe had geleid dat ze hém had gekozen uit de aanbidders die als een zwarte zwerm mestkevers voor haar deur samendromden. En help ? hij voelt alweer zo’n omweg uit de realiteit aankomen, dus hij dwingt zich in het heden te blijven en te bedenken hoe hij alles uit dit ogenblik kan halen wat erin zit, hoe hij zijn kans kan grijpen en deze ene keer een mooie jonge vrouw kan laten doen wat hij wil.

            En hij verpest het weer, typisch Harry, hij landt plat op z’n buik ten overstaan van het voltallige Olympisch Comité: ‘Goh, dat valt niet mee. Wat zou jij me aanraden?’

            En het is gebeurd, daar gaat zijn macht, hij weet het moment niet naar zich toe te trekken, hoe hard zijn begeerte hem ook toeschreeuwt. Frunnik, frunnik, frunnik, geduldige glimlach, heel snelle blik naar haar, alsof oogcontact hem lichamelijk pijn doet.

            Molly is zowel gevleid als enigszins bevreemd door die vraag ? Café Retro trekt tenslotte zelden het soort klanten dat erbij stilstaat wat er voor ze wordt neergezet ? Jongedame, welk merk pindakaas gebruikt de chef? Ikzelf geef de voorkeur aan merk X of Ik hoop wel dat er echte Hershey-siroop in de bananasplit zit, lieve kind. Toch heeft zij, anders dan Harry, duidelijke opvattingen en een uitgesproken smaak en kost het haar geen moeite die te laten blijken, dus wijst ze zonder aarzelen haar eigen favoriete gerecht op de kaart aan.

            ‘De Monte Cristo. Beslist de Monte Cristo.’

            Een ramp. Gefrituurd én zoet. Ze had onmogelijk iets fouters kunnen uitkiezen, zelfs al had ze een catalogus gehad van al zijn voorkeuren en afkeren en met dodelijke, klinische precisie op de kern van zijn culinaire achilleshiel gemikt. (Nu wankelt Harry heel even op de rand van een grondige verkenning van diearry H constructie met de kern van die hiel en vraagt zich af of die eigenlijk wel kan, maar de grauwende, dreigende belofte van de Monte Cristo is te sterk om aan dagdromerij te kunnen toegeven.) Oneetbaar, ranzig, goor.

            ‘Goed, de Monte Cristo dus,’ zegt hij met iets waarvan hij hoopt dat het eruitziet als een hoffelijke glimlach, maar vreest dat het ook als een grimas van moordende constipatie kan worden opgevat.

            ‘Geweldig! En als u het niet lekker vindt, zeg het dan maar, dan krijgt u iets anders,’ biedt ze aan.

            ‘Het is vast verrukkelijk,’ zegt hij, en daarmee zet hij met grimmige overgave de bijl in zijn eigen reddingssloep.

            Ze knikt, glimlacht en wil al weggaan, maar draait zich dan om. ‘Heb ik u hier al eens eerder gezien?’

            Nou nee, niet hier. Hij is al vaak langs het restaurant gelopen, heeft voor het raam stilgestaan, wanhopig naar binnen gekeken en Molly haar ronde zien lopen. Een keer heeft hij zelfs al zijn moed bijeengeraapt en is hij naar binnen gegaan, maar in haar afdeling gaan zitten

vereiste een grotere moed dan het standaardmodel waarmee Harry is toegerust, dus nam hij plaats in de wijk van Lucille, een strenge, te dikke dame. Hij was langzaam verlept in Lucilles lange, sombere schaduw terwijl hij reikhalzend naar Molly keek, die in haar gedeelte van de zaak levendig af en aan wiegde.

            Haar vraag blijft in de lucht hangen. Harry herinnert zich de wijze raad van een mede-coassistent tijdens hun coschappen: als je dan toch moet liegen, blijf dan zo dicht mogelijk bij de waarheid. Dat maakt het makkelijker ? zo hoef je minder te onthouden. Het feit dat de coassistent in kwestie een paar jaar later wegens fraude en nalatigheid is veroordeeld vermindert Harry’s enthousiasme voor zijn advies nauwelijks en hij knikt vaag.

            ‘Ik ben hier wel ’s een enkel keertje geweest. Maar ik ben geen vaste klant of zo.’ ’t Kan ermee door, maar nét.

            ‘Jammer,’ zegt Molly met een vleugje speelsheid. Harry’s gezicht moet zich snel aanpassen aan de hevige blos die naar zijn wangen schiet, en zij rekent snel dat de vijftien procent al naar achttien is versprongen en onstuitbaar naar de twintig oprukt. Harry concentreert zich, beantwoordt de service en scoort, volgens hemzelf, een punt:

            ‘Nou, als die Monte Cristo inderdaad is zoals jij zegt, zou ik hier best vaste klant kunnen worden.’

            Zijn gruwelijke tactische fout is hem meteen duidelijk ? hij heeft zichzelf zojuist veroordeeld tot een heel leven van Monte Cristo’s, keer op keer terugkomen en altijd in de zekerheid alleen dát te kunnen bestellen. Want is dat juist niet een van de grote voordelen van het vaste-klant-zijn ? dat je ‘het gewone recept’ krijgt? Ahh, daar is Charlie, maak het gewone recept maar, Frida… Fijn je weer te zien, Alex. Het gewone recept maar? Enzovoort. Jawel, een enkele keer kom je wel weg met Vanavond niet, Eddie, ik ben in een avontuurlijke bui ? doe maar een cheeseburger, maar na een tijdje herneemt het heelal zijn normale loop en zal het verschijnen van Harry in de deuropening terstond het brood in de paneer en de jam uit de ijskast toveren. Maar hij let goed op dat hij de schaduw van de nederlaag geen kans geeft zich over zijn gezicht te verspreiden ? niet dat hij zo bijzonder filosofisch is over het uitzinnig lot, maar hij is te ijdel om het moment dat hij als zijn beste tot dan toe beschouwt, zijn geliktste zin van die dag, onderuit te halen met iets wat ook maar uit de verte op besluiteloosheid zou kunnen lijken. Daarom negeert hij wederom zorgvuldig de zojuist zelfgemaakte brokken.

            ‘Uitstekend,’ zegt Molly met een grijns. ‘Ik zal de keuken laten weten dat er veel op het spel staat.’

 

Copyright Nederlandse vertaling © 2008 Gerda Baardman, Wim Scherpenisse en J.M. Meulenhoff bv, Amsterdam

 

Wat voorafging lees je op www.ezzulia.nl. Het vervolg lees je op www.8weekly.nl.

 

Mark Sarvas is de oprichter van het populaire litblog The Elegant Variation, dat door de Guardian, Forbes en Entertainment Weekly is uitgeroepen tot een van de beste blogs ter wereld. Sarvas is scriptschrijver, recensent voor The New York Times Book Review en publiceerde eerder in diverse literaire tijdschriften. Hij woont in Hollywood.

 

 

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren. In het nu leven, de weg gaan die klaarblijkelijk zo moet zijn. Bij dit boek reageren mensen hetzelfde "Dat is toch dat boek van die dominee die niet in God gelooft? Dat is toch die atheïst?." Opschudding alom.

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren.

Lees meer