Tweede prijs Essaywedstrijd ‘Boek als reisgenoot’

Jeannette Jansen-Kim reist via de boeken van Hella S. Haasse en Nelleke Noordervliet naar het koloniale Indië. Zij beschrijft mooi hoe de boeken van Haasse en Noordervliet haar brengen bij het bekende onbekende.

Een gevoel dat voor meer lezers van deze schrijvers herkenbaar moet zijn.

De Heren en de brieven

Ik heb mijn Heren altijd bij me, ook de Brieven zijn binnen handbereik. Soms liggen ze naast me op het nachtkastje, soms staan ze in de boekenkast, maar meestal bevinden ze zich open en bloot in de woonkamer op het tafeltje naast de fauteuil.

Ik heb niet één favoriet boek maar twee, namelijk: Heren van de thee en Brieven van de thee geschreven door Hella S. Haasse en Nelleke Noordervliet. Het zijn de verhalen van de Hollandse families Kerkhoven, Van der Hucht en Holle die in het koloniale Indië thee verbouwen op afgelegen plantages. Meerdere malen heb ik deze boeken gelezen en telkens word ik meegezogen naar het verleden, naar het Indië van mijn voorouders.

Jakarta is mijn geboorteplaats maar ik heb geen herinneringen mee kunnen nemen omdat we enkele maanden na mijn geboorte naar Nederland vertrokken. Toch proef ik bij het lezen van deze boeken dezelfde sfeer die ook de verhalen van mijn ouders en grootouders kruiden.

Deze boeken hoeven geen reisgenoot te zijn en daar bedoel ik mee dat ik niet op vakantie hoef te gaan om mijn zintuigen aan te wenden en me te wanen op een hoog gelegen theeplantage op Java of het landgoed in Padang waar mijn moeder vandaan komt. Want ook thuis in Apeldoorn, in hartje winter, voor de vlammen van de open haard, ruik ik de melati in de tuin en de trassi die kokkie in de gerechten gebruikt. Ik hoor de roep van de tokeh en het geritsel van slangen en tjitjaks. Ik zie de vergezichten en de metershoge waringin die niet gekapt mag worden. Ik proef de rendang van mijn moeder en pluk de doerian uit de tuin.

De boeken prikkelen alle zintuigen en hebben het vermogen mij terug te brengen naar waar ik geboren ben, naar het land van mijn voorouders..

Als ik ‘heimwee’ krijg naar het bekende onbekende, als ik verhalen wil horen over vroeger naar waar ik vandaan kom, dan lees ik de ‘Heren’ of de ‘Brieven’, thuis op de bank.

Want deze boeken hoeven niet mee op reis. Deze boeken ZIJN een reis.

Recent

17 juli 2018

Legenden en leven

Literair Nederland - 10 jaar geleden

03 oktober 2008

Niet overtuigend maar wel sterk in het laatste deel
Recensie door Menno Hartman

Coen Peppelenbos debuteerde onlangs met de roman Victorie, een roman in drie delen. In het eerste deel wordt Merijn – broer van de hoofdpersoon – gevolgd nadat bekend is geworden dat de hoofdpersoon, Victor, dood is.

Het tweede deel van de roman gaat over Sarah. We volgen er de gedachten van een leraar Engels, die in zijn huis dit meisje vasthoudt, het vriendinnetje van Merijn en waarin duidelijk wordt dat deze Ten Haaf, Merijn gedood heeft door een grote steen naar hem te gooien, nadat hij hem met een camera had gezien.

Lees meer