Rode wijn en hagelslag

Voor mij was het een geruststelling te weten dat migraine al bestaat zolang de mensheid bestaat. Mensen als Ceasar, Kant, Freud en J.J. Voskuil werden gegeseld door migraine aanvallen. Frida Vogels had waarschijnlijk ook last van migraineuze aanvallen als ze in haar dagboek schreef dat ze die dag niets had kunnen doen: in bed gelegen met een gevoel van algehele malaise en misselijkheid.

Migraine kan zich als volgt openbaren: tegen het ochtendgloren wegzakken in een soort moeras waarna alles in een helder wit licht komt te staan. Op zich geen nare ervaring. Dan treden er duizelingen op (bed kiepert achterover) waar je misselijk van wordt. Even later trekt alle energie met een ongekende vaart naar het schedelpan op het gevaar af te barsten. Maar dat kan gelukkig niet, zegt Oliver Sacks in zijn boek Migraine (herziene druk 2008).

Het boek bevindt zich al jaren zwervend door mijn huis. Door er geregeld in te lezen weet ik dat migraine min of meer te reguleren is. Ik kreeg er op de meest ongepaste tijden last van en heb het nu zo geregeld dat als het dan toch moet gebeuren dat in het weekend is. Hoe precies weet ik niet, maar wel dat het boek me daartoe heeft geïnspireerd.

Ik pakte het er weer eens bij en bladerde er tussen de comateuze slaapjes wat doorheen. Het is een prachtig boek, ook wie geen migraine kent, moet dit lezen. Een bonte verzameling aan onderzoek, cases van verschillende neurologen uit alle tijden, er gaat een wereld voor je open. Zo blijkt dat de symptomen al in de tweede eeuw van onze tijd werden beschreven onder de naam heterocranie door de Griekse arts Aretaeus van Cappadocië:

En in bepaalde gevallen doet het hele hoofd pijn, en de pijn bevindt zich soms rechts en soms links, of op het voorhoofd of de fontanel; (…) Dit wordt heterocranie genoemd, een ziekte die in geen enkel opzicht onschuldig is (…). Het veroorzaakt onbetamelijke en vreselijke symptomen (…) misselijkheid; galspuwen; ineenstorting van de patient (…) en het leven wordt een last. (…) de duisternis verzacht hun kwaal; noch kunnen zij het makkelijk verdragen iets plezierigs te horen of te zien.

Duizenden jaren later is er niet veel veranderd aan de symptomen. Al lijken de omschrijvingen erger dan de kwaal in zijn geheel. Zoals met alles waar je tegen aan kijkt en niet zelf beleeft, lijkt het erger dan het is. Migraine is een Way of Living.

Wat ik nergens heb gelezen, is dat je de avond voorafgaand aan een aanval een onbetamelijke lust krijgt in dingen waar je normaal gesproken zeer matig in bent. Zoals brood met roomboter en pure hagelslag en dat dan schrokkend naar binnen werkt. Het liefst als er niemand in de buurt is. Al kauwend knaagt er in mijn achterhoofd dan het besef dat ik de volgende dag door hoofdpijnen geplaagd zal worden. Waarom stop ik er dan niet mee? Ik heb Mijn Lief wel eens gevraagd er wat van te zeggen als het weer zover is. Maar bij nader inzien is het beter niet te dicht bij me in de buurt te komen. Het kan zijn dat ik bokkig mijn schouders op trek en onbeheerst ga grommen en grauwen, als moet ik iemand van mijn rug werpen. Een vriendin vertelde me dat ze de avond tevoren onbetamelijk veel rode wijn drinkt en gedichten reclameert alsof het haar dagelijkse werk is.