Hans Hom – Het eind van het lied

Wijdlopige beschouwing over een mislukte liefdesrelatie

Recensie door Rein Swart

Een verloren liefde is een veelbesproken onderwerp in de literatuur. Dat zal nog wel zo blijven, want een roman biedt een ideale vorm om pijnlijke gevoelens te verwerken.

In Het eind van het lied, een titel die het verlies al in zich draagt, blikt Peter terug op de moeilijke verhouding die hij had met Asja. Hij leerde haar – brunet en pezig, noemt hij haar ergens – kennen via een vriend die een relatie had met haar jongere zus. Langzaamaan ontstond er een intieme band tussen Peter en Asja in het Sallandse buitenverblijf De Bosrank, dat de moeder van Asja na de dood van haar man kocht om in de weekenden met het gezin bijeen te zijn.

De verlegen Peter durfde alleen stil naar Asja te kijken, maar zij nam, dominant en ongeduldig als ze was, het initiatief om hem mee te vragen naar de disco. Omdat het laat werd nodigde ze hem uit bij haar in bed. Terwijl Asja snel met haar rug naar hem toe in slaap viel, bleef Peter de hele nacht wakker met zijn fantasieën over haar. Na verloop van tijd gaf Asja toe aan zijn verlangen, met de botte toevoeging dat hij niet de juiste man voor haar was. Toch kwamen ze niet los van elkaar. Ze kregen zelfs een kind, Marie, dat in haar puberteit enkele jaren bij Peter woonde en daarna uit hun leven verdween.

Voordat de verteller de dertig jaar durende verhouding minutieus fileert, beschrijft hij uitgebreid de natuur in een nazomerbos. Peter is inmiddels in een boshut getrokken, maar heeft nog wel de hond van Asja bij zich. Samen met de hond, die kenmerkend genoeg geen eigen naam heeft maar als ‘de hond van Asja’ door het leven gaat, zit hij op een plekje in het bos in de zon.
‘Er ging iets hallucinerends uit van die telkens optredende vertraging tussen zien en horen, alsof de tijd zelf, die nooit haperende motor, aan het sputteren was geslagen.’ Verontrusting is zijn gevoel. Daaromtrent zal hij de lezer tot vervelens toe inlichten.

De wijdlopige zinnen zonder enige dialoog kennen weinig afwisseling. De verteller herhaalt zichzelf vaak, tot het hallucinerende aan toe. Als het om de feiten gaat is hij echter minder scheutig. Net als de naamloze hond van Asja noemt hij geen plaatsnamen waar zich de verhouding afspeelt. Daarentegen typeert hij de perioden in de relatie tussen Peter en Asja met de kleuren grijs, groen en blauw, de laatste kleur vanwege hun blauwe nachten op de stadszolder. Wollig zijn zinnen in de nabeschouwing als: ‘Wel was dit leven gepaard gegaan met hoge golven van emotie, maar hij was geneigd de belangrijkheid daarvan achteraf geringer te achten dan toen hij er nog de speelbal van was.’ Helaas is ook de beeldspraak niet gelukkig gekozen zoals die van de voorspoedige koop van de boshut en een groene golf aan stoplichten.

Door de argumenterende en beschouwende stijl glijdt de inhoud langs de lezer heen. Een dik glas van mogelijke verklaringen maken het verhaal ondoorzichtig, zoals bijvoorbeeld in een citaat over de hoofddoek die Asja in de tuin van De Bosrank draagt:
‘… Asja had bovendien een hoofddoek op, niet elegant in tulbandvorm gedrapeerd als een diva of koket om haar hoofd gewikkeld als een fris oogstmeisje, überhaupt niet bevallig, maar boers onder haar kin vastgeknoopt, als een Poolse plattelandsvrouw.’
Vaker worden allerlei andere mogelijkheden genoemd, voordat de schrijver de juiste noemt. ‘Er was nog iets geweest wat hem een schok had gegeven, en dat was niet zozeer …., en ook niet het ongehoorde…- wat hem een echte schok bezorgde…’ Bij deze uitweidingen zijn de spaarzame delen waarin meer actie plaatsvindt zoals tijdens de kennismaking van Asja en Peter een verademing.

Aan het eind vernemen we in een droomachtig relaas Asja’s kant van het verhaal. Die is net zo weinig overtuigend als de vete eerder tussen de zussen over hun tuintjes in De Bosrank. Op het moment dat Asja Peter in zijn eentje aan tafel zag eten, wist ze dat het niet goed zat tussen hen, maar in plaats van te vertrekken nam ze een vlucht naar voren. Zelfs het kind maakte daar onderdeel van uit. Het motief om samen te blijven zou eruit bestaan dat Asja niet de kracht bezat haar eigen hoop uit te bannen. Dit soort onduidelijke beweegredenen slaan het fundament onder dit romandebuut weg. Hoewel de hallucinerende toon af en toe intrigeert, stelt de roman aan het eind (van het lied) teleur.

Het eind van het lied

Auteur: Hans Hom
Verschenen bij: uitgeverij Atlas Contact
Aantal pagina’s: 288
Prijs: € 21,95

Omslag Het eind van het lied  -  Hans Hom
Het eind van het lied
Hans Hom
ISBN: 9789025440398

Recent

22 oktober 2018

Etalage en aan de haak geslagen mannen

Over 'Klootzakjes' van Anne-Marieke Samson
19 oktober 2018

De man die wachtte

Over 'De belofte' van Friedrich Dürrenmatt
18 oktober 2018

Een strijdbare vrouw

Over 'Rebel' van Angelica Balabanoff
17 oktober 2018

Snippers vol belofte

Over 'Röntgenfotomodel' van Vicky Francken
16 oktober 2018

Een doolhof van gedachten

Over 'De rover' van Robert Walser

Verwant

Loodzware tocht

Over 'Missie: Mongolië' van Frederique Schut