28 februari 2012

Mischa's spel (en de ondergang van de familie Hillesum) – Jan Willem Regenhardt

Gesignaleerd door de redactie:

De vondst van twee verloren gewaande composities was aanleiding deze biografie te schrijven die vertelt over de ondergang van het wonderkind Mischa (de jongere broer van Etty Hillesum) en zijn familie tijden de tweede wereldoorlog.  

Mischa Hillesum (1920-1943) was een geliefd wonderkind met een engelengezicht. Hij gold als het grootste pianotalent dat Nederland in tijden had voortgebracht. Maar balancerend op de dunne lijn tussen genialiteit en krankzinnigheid leefde hij in een geweldig spanningsveld, en al op jonge leeftijd belandde hij in een psychiatrische inrichting. Daar betoverde hij, tussen de elektroshocks door, medepatienten en medisch personeel met zijn spel.

Tijdens de bezetting schitterde hij – als Joodse musicus verbannen uit het openbare leven – op illegale Zwarte Avonden, maar zijn zuster Etty herkende de tragiek achter de schittering. Zij noteerde in haar beroemde dagboek: ‘Wat doet het er allemaal toe, jouw briljante spel, het verrukte, ook wel zeer sensatiebeluste publiek, zolang er die lijdenstrek is om je vertrokken zwakke mond.’

Willem Andriessen, directeur van het Amsterdams Conservatorium, die hoopte Mischa Hillesum te kunnen behouden voor onze cultuur, stuurde een aanbevelingsbrief naar de bezetter. De grote dirigent Willem Mengelberg deed hetzelfde. Maar Mischa weigerde een uitzonderingspositie en verkoos solidair te zijn met zijn ouders. In september van 1943 werd het hele gezin, inclusief Mischa, weggevoerd om later in de kampen in het oosten te worden vermoord.

Via de werdegang van dit wonderkind – zijn geniale composities, zijn hartstochten en zijn wonderlijke streken, maar ook zijn destructieve escapades en psychoses – belicht Mischa’s spel ook de andere Hillesums, die ieder op hun eigen, begaafde wijze hun leven betekenis gaven.

JanWillem Regenhardt is historicus en publiceerde onder meer de biografie van de verzetsman en kunstenaar Eduard Veterman. Hij werkte mee aan de totstandkoming van de nagelaten geschriften van Etty Hillesum.

Luister hier naar de composities van Mischa Hillesum, uitgevoerd door Marianne Boer.

 

Mischa’s spel (met unieke CD)

Jan Willem regenhardt (met een voorwoord van componist Leo Samama)
Blz: 224
Prijs: 19,95
Verschenen bij Uitgeverij Balans

 

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

12 oktober 2017

Een antikrimi

11 oktober 2017

De stijl tekent de man

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 oktober 2007

Klein boek zonder enige allure
Door Frans

Waarom gaf de commissie – Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek – aan Geert Mak de opdracht om het boekenweekgeschenk 2007 te schrijven? Vermoedelijk vanwege zijn succes met de dikke pil ‘In Europa’. Zou Mak daarom als onderwerp voor zijn boek de Galatabrug, die Europa met Klein-Azië verbindt, gekozen hebben?

Lees meer