23 januari 2012

Kortverhaal zomereditie in review

Recensie door Ingrid van der Graaf

 

Ook de redactie van Kortverhaal is op zoek naar een opiniërend weekblad dat het literaire tijdschrift zou willen overnemen. Natuurlijk het liefst een blad dat net zo enthousiast tegenover de overname van een literair tijdschrift staat als de Groene Amsterdammer tegenover overname van De Gids stond. Men vreest namelijk dat het tijdschrift het in 2013 zonder subsidie niet zal redden. De redactie van Kortverhaal is van plan contact te leggen met Vrij Nederland of HP/De Tijd, aldus redactielid Peter Verstegen.

Maar eerst ligt hier nog het zomernummer van Kortverhaal (voorheen De Tweede Ronde) op tafel ter bespreking. Kortverhaal is het platform voor verhalenschrijvers hoewel per editie ook steeds werk van een dichter wordt opgenomen. In deze editie publiceert cabaretier en zanger Pieter Nieuwint (1945) acht maatschappijkritische gedichten die als liedjes bedoeld lijken en wat ongemakkelijk lezen. Onvermijdelijk onstaat er een (op den duur) dwingende cadans bij het lezen van deze gedichten, een soort melodisch stampen, gebruikelijk bij liedteksten in cabaretsetting. Na lezing van de 21 verhalen zijn de onder Light Verse geplaatste gedichten niet echt verlichtend of verruimend, – in die zin – dat ze niets toevoegen aan de inhoud van het tijdschrift maar er eerder iets aan ontnemen. Het is vooral door de rijmelarij en het maatschappijkritische in deze ‘gedichten’ dat ze vrij snel vervelen. Ter illustratie enkele strofen uit: Geen auto,
‘Over alles kun je mooie liedjes zingen / En dat breng ik in praktijk zolang ik leef / Maar nu wil ik wel eens wat kwijt over dingen / Waar ik echt geen bal om geef (…) / En het mooiste om te hebben is geen auto / Als ik een ding wil herhalen is het dit / Het allermooiste om te hebben is geen auto / Dat geef ik u bij dezen zwart op wit.’ Enzovoort.

Hoewel de verhalen van een heel ander kaliber zijn, zijn ze kwalitatief niet allen even sterk, en een enkele is ronduit zwak. Zoals De prijs van Theo de Jong. Dat als volgt begint: ‘Met een zucht trok hij de deur van het atelier achter zich dicht.’ Waarna het verhaal zich ‘zuchtend’ voltrekt voor de hoofdpersoon, de (miskende) kunstenaar Peer. Peer heeft veel te verzuchten omdat niemand hem en de kunstwereld, zoals hij die ziet, begrijpt. Dan wordt hem een prijs toegekend die uiteindelijk voor een naamgenoot in de kunsten is bestemd. Verrassend is het niet en met dialogen als: ‘Is het zo laat?’ en ‘Ik moet nog boodschappen doen. Wat wil je eten?’ is het een ronduit saai verhaal.

Maar daarentegen maakt een postuum verschenen verhaal van Henk Romein Meijer (1929-2008) veel goed. De redactie – bestaande uit Thomas Verbogt, Peter Verstegen en L.H. Wiener – wist de hand te leggen op een niet eerder verschenen verhaal van Romein Meijer, De eenwording van de wereld.  De reiswekker gaat af om half vijf en een kwartier later loop ik door de tuin van het Ajit Niwas Palace Hotel, waarvan de eigenaar nog de allure heeft van een radja en waar mijn douche het niet deed.’ Dat is nog eens een zin om een verhaal mee te beginnen. Als lezer ben je direct onder de indruk van een kordate reiziger die geen indruk onbeschreven laat. In dit reisverhaal beschrijft Henk Romein Meijer in realistische stijl en met een ironische ondertoon, een busreis in gezelschap van lokale inwoners van bijna 300 kilometer door India.

Het verhaal van de Ierse schrijver Joseph O’Connor (in vertaling van Astrid Staartjes) Persvrijheid, gaat over een man die op een dag bericht krijgt dat zijn vrouw is overreden  door de trein. De trein waarmee ze op weg zou gaan naar haar schoonmaakbaantje. De man begrijpt maar niet dat zijn vrouw, volgens de politiegegevens, de krant Daily Sentinal bij zich had. ‘Volgens de spoorwegen was het te wijten aan een wisselstoring. Volgens de vakbonden was het te wijten aan de spoorwegen. De politici verweten het elkaar. Maar als ik het ergens aan wijt, is het de Daily Sentinal.’ Waarna een zoektocht begint om een eind te maken aan de twijfels die bij hem bovenkomen over de oprechtheid van zijn vrouw toen ze nog leefde. Een verhaal met een verrassende ontwikkeling.

Een ander verhaal met een verrassende afloop is New York! New York! Here we come! van Inez van Eijk. Hoewel de personages niet helemaal van het papier komen is het een goed verteld verhaal over een echtpaar op leeftijd dat tijdens een vakantie in New York geconfronteerd wordt met de sleur van hun huwelijk. Een van beiden zal hieraan ontsnappen en één blijft achter. Maar hoe en wie er ontsnapt, is tot de laatste zin de vraag.

Verder nog meer vertaalde, in Nederland relatief onbekende schrijvers: Robert Gernhardt (Duitsland), Odön van Horvath (voormalig Oostenrijk-Hongarije), Lin Yicheng (China) en Thorvald Steen (Noorwegen). Het verhaal van Andrés Neuman (Spanje) Hoe ik John Lennon heb vermoord zet de hele theorie over die moord op zijn kop. Knap verteld.
Bijdragen van bekende schrijvers zoals Jan Donkers, Jaap Scholten, A.L. Snijders en L.H. Wiener zijn allen prettig te lezen. De schrijvers Wiebe Brouwer, Theo de Jong, John Toxopeus en Ron de Zeeuw publiceerden al eerder in De Tweede Ronde en de nieuwkomers in deze editie zijn Jeroen Blokhuis, Toine Lenssen, Rudi van der Veld en Joachim Wilbers.
Het verhaal Een keizerin in dirndl van Toine Lenssen,  (‘(…) ik tuur naar het doodslaan van het biertje in mijn glas.’) en het verhaal Foto’s van Joachim Wilbers zijn vermeldenswaardig.

Het is een opgaaf elke editie met aandachtige bijdragen te vullen die de lezer erbij houdt. In de zomereditie van Kortverhaal  is dit niet steeds gelukt.

 

Kort verhaal
Vier maal per jaar 160 pagina’s
Losse nummers: € 10,-
Abonnement, 4 nummers: € 31,50

Meer van Ingrid van der Graaf:

29 mei 2017

Grasduinen in het poëzielandschap van Jozef Deleu

Over 'Het liegend konijn jaargang 15, nr. 1' van Onder redactie van Jozef Deleu
25 april 2017

Tijdschrift voor vertalers met verrassende opbrengst

Over 'Tijdschrift PLUK - De oogst van nieuwe vertalers' van Onder redactie van o.a. Anne Folkertsma, Betty Klaasse, Barbara de Lange, Anne Lopes Michielsen, Lisa Thunnissen
10 april 2017

De Duivelsverzen als vertrekpunt

Over 'Altijd Augustus' van Maria Barnas

Recent

26 juni 2017

Logboek van een ziener

Over 'Andalusisch logboek' van Stefan Brijs
23 juni 2017

Een disharmonisch tegengeluid

Over 'De wolkenmuzikant' van Ali Bader
22 juni 2017

Een lekker tussendoortje

Over 'De spionne' van Jean Echenoz
21 juni 2017

Van een fascinerende wispelturigheid

Over 'J.B.W.P.Het leven van Johan Polak' van Koen Hilberdink
20 juni 2017

Een mens van vlees en bloed

Over 'Chelsea Girls' van Eileen Myles