11 maart 2015

Knockemstiff – Donald Ray Pollock

Niemand in Knockemstiff wil daar zijn

Recensie door Mandy Kraakman

Denk je de meest naargeestige, zielloze plek in en je bent in Knockemstiff. Knockemstiff is een plaats in de Amerikaanse staat Ohio. Het stadje zou zijn naam hebben overgehouden aan een ruzie tussen twee vrouwen over dezelfde man. De een was zijn vrouw, de ander zijn vriendin. De predikant hoorde een van beide vrouwen zweren dat ze de ander ‘stijf zou slaan’ en zo zou het stadje zijn charmante naam hebben gekregen.

Het boek geeft in achttien verhalen een sfeerportret van het stadje. Al is er daar weinig sfeer te vinden. Het ene verhaal is nog zwarter dan het andere. In elk verhaal komen er weer andere ‘rednecks‘ voor die moorden, vechten en incest plegen. Niemand is er echt gelukkig en niemand gunt elkaar geluk. De dagen zijn er lang, helemaal voor degene die zonder baan zitten, en worden draaglijk gemaakt door een goede hoeveelheid alcohol en drugs.

Het boek begint bij het verhaal van Bobby. ‘Toen ik zeven was, leerde mijn vader me op een augustusavond in de Torch Drive-in hoe je een man aan gort moet slaan.’ De vader van Bobby is zwaar aan de drank, zoals iedereen in het boek, en is er ook niet vies van zijn vrouw een corrigerend pak slaag te verkopen. Hij vindt Bobby maar een watje en zal hem die avond leren hoe hij voor zichzelf op moet komen. De ongelukkige man die die avond de vader van Bobby treft, komt er niet goed vanaf. Terwijl de sirenes van de ambulance in de verte al klinken, zit Bobby met zijn ouders alweer in de auto terug om er zo snel mogelijk vandoor te gaan.

De hoofdstukken van het boek zijn op zichzelf staande verhalen. Hier en daar kom je dezelfde naam tegen van iemand die ook in het stadje woont, waardoor je weer weet dat al die nare verhalen zich op dezelfde nare plek afspelen. Het laatste verhaal in het boek gaat ook weer over Bobby. Zijn ‘stoere’ vader is inmiddels een oude, zieke man, maar het gevecht tussen de twee is nog steeds niet afgelopen. Bobby is op dit punt al vijf maanden nuchter, maar wanneer hij zijn ouderlijk huis betreedt, krijgt hij spontaan zin in een borrel. Ondanks alles vindt hij het toch jammer dat hij zijn vader nooit echt zal leren kennen voor hij zal overlijden.

Knockemstiff is erg knap geschreven. Een hoofdstuk is maar tussen de tien en twintig pagina’s lang, maar na de eerste bladzijde zit je al vol in het verhaal. De algemene sfeer in de verhalen blijft hetzelfde, maar voor het ene personage voel je sympathie terwijl je van de volgende hoofdpersoon alleen maar kan walgen. Elk verhaal heeft iets triest en er is een totaal gebrek aan hoop in het boek, maar je blijft de pagina’s gretig omslaan. Misschien door het besef dat dit echt de werkelijkheid is in sommige plaatsen en door het ongeloof dat dit echt iemands verhaal kan zijn. Elk hoofdstuk heeft een open einde, wat je even de illusie geeft dat het verhaal voor deze persoon nog een positieve wending kan nemen, maar tegelijkertijd weet je dat dit niet zo zal zijn.

. ‘Ik droom er ’s nachts van, opnieuw beginnen.’ ‘Ik was hier opgegroeid, maar ik had me er nooit thuis gevoeld.’ Iedereen droomt ervan in de auto te stappen, weg te rijden en nooit meer aan Knockemstiff te hoeven denken. Sommige krijgen deze kans en andere durven de mogelijkheid niet eens te overwegen. Maar of je je nu bij de eerste of de tweede groep kan scharen, maakt niet uit. Uiteindelijk durft niemand uit Knockemstiff te vertrekken. Niemand durft zich in het onbekende te storten en dus eindigt het verhaal voor iedereen hetzelfde: ‘Het deed er niet toe hoeveel kilometer we per dag aflegden, we eindigden ’s avonds altijd weer in de vallei…’

Donald Ray Pollock werd in 1954 geboren in Knockemstiff en heeft daar tot zijn vijftigste in de Mead Paper Mill gewerkt. Na zijn werk in de papierfabriek heeft hij zich aan de Ohio State University ingeschreven voor een cursus Engels. Zijn eerste roman, The Devil All the Time, werd heel goed ontvangen en met verschillende prijzen bekroond. Ook Knockemstiff  kreeg positieve reacties. Het boek heeft de PEN/Robert W. Bingham Prize ontvangen en ook de Devil’s Kitchen Award gewonnen. Is Donald Ray Pollock dan de eerste in het verhaal die zich wel uit Knockemstiff heeft kunnen redden?

Knockemstiff
Roman in achttien verhalen

Auteur: Donald Ray Pollock
Vertaald door: Charles Bors, Mon Faber, Jona Hoek en Stefanie Liebreks
Aantal pagina’s: 224
Prijs: € 18,95

Knockemstiff
Donald Ray Pollock
ISBN: 9783954380145

Meer van Mandy Kraakman:

7 december 2016

Als antwoord op verveling

Over 'Wij houden alleen van onszelf' van Marte Kaan
3 oktober 2016

Van Wodka tot Wolga  

Over 'Petersburgse vertellingen' van Marente de Moor
8 september 2016

Wel een naam, geen karakter

Over 'Het talent van Gil de Andrade' van Célia Houdart

Recent

23 oktober 2017

Zingende gedichten onovertroffen in hun beeldspraak

Over 'Nacht & navel' van Yannick Dangre
20 oktober 2017

Soepel en licht vallende poëzie

Over 'Wax Hollandais' van Abdelkader Benali
18 oktober 2017

‘Een luchtig sprookje’

Over 'Waterscheerling' van Rascha Peper
17 oktober 2017

Van poldercrimineel tot godfather in Frankrijk

Over 'Ondijk/Punt' van Barry Smit
16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

Over 'De Tanimbar-legende' van Aya Zikken

Verwant

11 maart 2015

Inleiding tot de duurste orgie uit de geschiedenis

Over 'Een dag in mei ' van Donald Ray Pollock
11 maart 2015

Versplinterd leven

Over 'Het boek van mijn levens' van Donald Ray Pollock