Joseph Roth en de wachtkamer

Column: Inge Meijer

‘Wie leest, doet geen kwaad’, of, ‘elke dag zonder lach is een verloren dag’. Oneliners van mijn vader. Daar moest ik aan denken toen ik in de wachtkamer van de afdeling dagbehandeling in het ziekenhuis zat. Wachtend op mijn kleine vriendin die een ingreep moest ondergaan, (waar ik het verder niet over kan hebben want dat wil zij niet), maar waarvoor ze wel onder volledige narcose moest. Voor ik de deur uitging, pakte ik nog snel het boek Job, het verhaal van een simpel man, van Joseph Roth uit de kast. Om het wachten wat te helpen. Het was een komen en gaan in de wachtkamer. Mensen namen plaats, werden opgehaald, naar een zaaltje gebracht, waar ze gehuld in een blauw operatie gewaad en in een bed op wieltjes plaatsnamen en richting OK werden gereden. Een door de zon gebruind en geplooid echtpaar met vriendelijke gezichten en grijze krullen, kwam de wachtkamer binnen. Alsof ze hun verblijf, in een of ander zuidelijk gelegen pensionado gebied, hadden moeten onderbreken voor een opname op de dagbehandeling, zo bruin waren ze. De vrouw wilde het duidelijk wél over haar ingreep hebben. Net als de meesten die voor een dagbehandeling in de wachtkamer zaten. Alleen mijn kleine vriendin niet. En dat prees ik in haar. De vriendelijke man nam plaats en begon roffelend met zijn vingers op de leuningen van zijn stoel te trommelen terwijl hij de ruimte rond keek. De vriendelijke vrouw merkte met een schok op dat ze de tijd was vergeten en of hij die bij zich had. De vriendelijke man roffelde: ‘Waar geen tijd is, is geen haast.’ En ik moest aan mijn vader denken. Hij kon een rappe versie van De Radetzkymars van Johan Strauss met zijn vingers roffelen: tadadamtadadamtadadamtamtam…. Zijn neiging tot vingertrommelen, was verworden tot een stereotiepe uiting van een hardnekkig deuntje dat hij niet meer uit zijn vingers kreeg. De Radetzkymarsch, van Joseph Roth stond in zijn boekenkast en was sinds een jaar of tien in mijn bezit. Mijn vader was een stille man die het liefst in afzondering zijn boeken las. In de roman Job, dat ik geopend in mijn handen hield terwijl ik wachtte op mijn kleine vriendin, wordt Mendel Singer voortdurend door zijn vrouw op zijn kop gezeten. De liefde tussen hen was zo koud geworden als de winters in die tijd. Mendel verliest alles, zijn vrouw en zijn vier kinderen. Leven in een wereld waarin dat, wat je deed, nooit genoeg was. Mijn vader had het goed voor elkaar door aan een boekenkast te bouwen waarachter hij zich verschuilen kon. Een verpleger kwam me halen om met hem mijn kleine vriendin bij de OK op te halen. Ik stopte Job in mijn tas en liep naar de klapdeuren die de steriele ruimte van de bacteriële scheidden. Ze klapten open en het gezicht van mijn kleine vriendin vertrok tot een smartelijk huilen toen ze me zag. Waarna ze begon te lachen, te lachen,… zo blij was ze dat het voorbij was. Ook deze dag had ze weer gewonnen. Mijn vader daarentegen kende veel verloren dagen maar deed geen mens kwaad.

 

Recent

12 januari 2018

Voelen met verstand

10 januari 2018

Te mooi om waar te zijn

Literair Nederland - 10 jaar geleden

21 januari 2008

Vertraagd licht en andere verhalen, PBnf

Het blijft altijd lastig een verhalenbundel te bespreken hoewel door deze verhalenbundel een rode draad loopt.

Op de flaptekst staat: De personages in deze verhalen treden elke dag de wereld monter tegemoet, om dan altijd weer te ontdekken dat het leven tegenstrijdige eisen stelt. De situaties waarin ze terechtkomen zijn verwarrend – tragisch voor hen, vaak hilarisch voor de lezer. In deze subliem geschreven verhalen komen heel verschillend mensen vooral zichzelf tegen, op een manier die zowel herkenbaar eigentijds als bijzonder indringend is.

Lees meer