11 juni 2015

Ja, sorry hoor

Ik moest aan de moeder van deze jongen denken

Column door Inge Meijer

Tussen de dingen die gebeuren in ons goed georganiseerde leven, blijft altijd ruimte bestaan waar geen grip op te krijgen is. Zoals in de ruimte tussen twee goed geconstrueerde zinnen een betekenis kan ontstaat die niet in woorden te vatten is. Lacunes waar niemand vat op krijgt en die nochtans in de menselijke geest ontstaan, daar waar de meest ingrijpende vergissingen en blunders leven die geen mens verzinnen kan. Ze zijn er gewoon. En er helpt geen sorry tegen.
Onlangs las ik de verhalenbundel Dit is jouw huis van Maartje Wortel. Ik kende haar wel maar had nog nooit een boek van haar gelezen. Het was er nog niet van gekomen. Maartje is goed in het beschrijven van typetjes. Waarmee niet gezegd is dat ze een schrijfster van typetjes is. Oh nee, ze is veel meer dan dat. In deze bundel kwam ik het type sorryzegger tegen die je overal tegenkomt maar waar je niet bij stilstaat. Het was in het verhaal Kranten. De man in dat verhaal leerde eerst sorry zeggen voor hij papa en mama kon zeggen. En toen hij leerde schelden, zei hij eerst sorry en daarna kut. Het was een man die veel vloekte, dat sorry zeggen kwam hem goed van pas. Dit personage heeft ze niet verzonnen. Dat lees je aan haar verhalen af: ze is een goed observeerder.

In de jaren zeventig vorige eeuw bleek ‘Sorry seems to be the hardest word’, te zijn. Elton John zong het met een oprecht droeve blik in zijn ogen: ‘It’s sad, so sad, it’s a sad sad situation’, toen was sorry zeggen nog een blijk van zwakte. Tegenwoordig is dat anders. Met schrikbarende eenvoud wordt er bijvoorbeeld geld uit de kas van een dakloze krant (Utrecht 2014) gepakt en bieden daarna en met dezelfde eenvoud publiekelijk excuus aan: ‘Ik heb een gigantisch stomme fout gemaakt’ (jaja, haha), in een landelijk dagblad. We zeggen net zo makkelijk sorry als goedemorgen. De kranten doen er haast dagelijks melding van. Maar wat moet je ermee, waar draagt het toe bij?

Ik moest denken aan een stuk in de krant over een 22 jarige jongen die zichzelf verhing aan het elektriciteitssnoer van de airco in het huis van zijn moeder. De toen zestienjarige Kalief Browder werd in 2010 opgepakt voor het stelen van een rugzak waarvan hij zegt die niet gestolen te hebben. Door onbegrijpelijke omstandigheden, die dus ontstaan in de ruimte tussen verschillende gebeurtenissen in en die niet te controleren zijn, werd deze jongen zonder enige vorm van proces tot de isoleercel veroordeeld. Hier werd hij gedurende twee jaar overgeleverd aan de nukken en grillen van bewakers en medegevangenen. In 2013 werd hij om onverklaarbare redenen vrijgesproken en mocht hij, een gebroken jongeman naar huis. Na twee jaar benam hij zich alsnog het leven. De burgemeester van New York betuigde publiekelijk zijn spijt hierover en zei dat: ‘hij niet voor niets is gestorven’. Want de leefomstandigheden in de gevangenis waren sinds het verhaal van Kalief Browden naar buiten was gekomen, aanzienlijk verbeterd. Ik moest aan de moeder van deze jongen denken. En aan wat de burgemeester had gezegd en een bittere walging kroop door me heen. Eén van Maartje Wortels types zou zeggen: ‘Ja sorry hoor. Kut.’

 

Recent

18 januari 2017

Streng en gewichtig

17 januari 2017

Ongrijpbare gedichten

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 januari 2007

Uit een goed nest,Miriam Toews
Een lekker, optimistisch verhaal voor tussendoor

Knute en haar dochter Summer Feelin’ wonen in Winnipeg en alles gaat niet echt lekker. Knute begint voortdurend aan een nieuwe baan maar ze wordt steeds ontslagen. Niet omdat ze niet wil werken, niet omdat ze niet hard werkt maar het lukt gewoon niet. Summer Feelin' vindt het vreselijk op school, gaat er met moeite naar toe, ze is veel liever thuis. En dan komt er een telefoontje, of Knute terug wil komen naar haar ouderlijk huis.

Lees meer