In memoriam Elis Juliana (1927-2013)

Door Ingrid van der Graaf

 Laatste van de ‘Grote drie’ van de Antilliaanse dichtkunst

De  Curaçaose dichter, schrijver en beeldend kunstenaar Elis Juliana overleed 23 juni jongstleden op 85 jarige leeftijd. Hij behoorde met Luis Daal en Pierre Lauffer tot de ‘Grote Drie’ van de Antilliaanse dichtkunst in het Papiaments en was de langst levende. Juliana onderscheidde zich van de andere twee door zijn ritmische dichtkunst die zich in eerste instantie moeilijk liet vertalen. Fred de Haas, muzikant en vertaler, slaagde erin het  werk van Juliana op een goede manier te vertalen. Een week voor zijn overlijden werd Elis Juliana nog benoemd tot eredoctor aan de Universiteit van Curaçao vanwege zijn bijzondere verdiensten voor de Curaçaose gemeenschap. Waarover hij zelf zei: ‘Mijn hele leven heb ik geprobeerd om het Curaçaose volk te verheffen. Of het mij is gelukt, is niet aan mij om te zeggen.’

In 1981 kwam Juliana voor het eerst naar Nederland op verzoek van Poetry International.  In het najaar van 2007 maakte uitgever Franc Knipscheer (In de Knipscheer) tijdens een bezoek aan Curaçao voor het eerst kennis met Juliana. Hij was zeer onder de indruk van Juliana en zijn werk en nam zich heilig voor iets van hem uit te gaan geven. Dat resulteerde in 2011 in de dichtbundel Hé Patu/Waggeleend, in een vertaling van Fred de Haas. Meer dan vijftig jaar geleden schreef Juliana dit ritmische klankgedicht dat uitgroeide tot een echte eilandklassieker.

Het literaire werk van Elis Juliana beslaat meer dan een halve eeuw. Thematiek in zijn poëzie is de maatschappij. Hij gaf kernachtig commentaar op de geestelijkheid en de mentaliteit van het volk. In een interview in De Avonden van de VPRO vertelt Fred de Haas dat Juliana een rolmodel was voor alle mensen van Curaçao: ‘Elis heeft zijn werk altijd in dienst gesteld van de bewustwording van zijn volk. En uit al zijn gedichten blijkt dat hij graag wilde dat mensen zich bewust zijn van hun plek in de geschiedenis’.

 

 

Recent

19 september 2018

Omdenken in optima forma

14 september 2018

Een meer van wanhoop

Literair Nederland - 10 jaar geleden

03 oktober 2008

Niet overtuigend maar wel sterk in het laatste deel
Recensie door Menno Hartman

Coen Peppelenbos debuteerde onlangs met de roman Victorie, een roman in drie delen. In het eerste deel wordt Merijn – broer van de hoofdpersoon – gevolgd nadat bekend is geworden dat de hoofdpersoon, Victor, dood is.

Het tweede deel van de roman gaat over Sarah. We volgen er de gedachten van een leraar Engels, die in zijn huis dit meisje vasthoudt, het vriendinnetje van Merijn en waarin duidelijk wordt dat deze Ten Haaf, Merijn gedood heeft door een grote steen naar hem te gooien, nadat hij hem met een camera had gezien.

Lees meer