16 maart 2010

Ik waarschuw de politie – Irvin D. Yalom

Recensie door: Dominique Rothengatter

Irvin Yalom maakt in deze novelle een mooie mix van vertelkunst en scherp inzicht in de menselijke psyche.
Het verhaal gaat over de jarenlange vriendschap tussen de twee geneeskundestudenten, Bob Berger en Irvin Yalom zelf. De eerste is een succesvol hartchirurg geworden en de tweede psychiater. Beiden hebben de Tweede Wereldoorlog meegemaakt maar vanuit een héél ander perspectief. Yalom zat in Amerika waar zijn ouders op tijd naartoe verhuisd waren, terwijl Berger verbleef in het Europa waar de oorlog in volle hevigheid woede.

Jarenlang wil Bob Berger niet praten over de oorlog. Maar met het voorbijgaan van de jaren vertelt hij er telkens wat meer over. Yalom nuanceert dit door aan te geven dat hij deze verhalen in eerste instantie eigenlijk ook helemaal niet wilde horen. Hij stond dus ook niet open voor de eventuele verhalen van zijn vriend.
‘Maar wilde ik wel naar hem luisteren? Had ik ooit wel naar hem willen luisteren? Pas nadat psychiatrie mijn specialisme werd, ikzelf in analyse was gegaan en enkele subtiele mechanismen in de intermenselijke communicatie had begrepen, kreeg ik inzicht in een essentieel aspect van mijn relatie met Bob. Het was niet alleen dat Bob niet over zijn verleden wilde praten, ik wilde het ook niet weten.’
Tot Berger een traumatische ervaring heeft op het vliegveld van Caracas in Venezuela. De bijna-ontvoering op het vliegveld brengt de akelige ervaringen uit de oorlog weer naar boven.

Berger geeft op een afscheidsdiner aan te willen praten met zijn vriend Yalom. De laatste luistert en Berger vertelt hem zijn héle verhaal over de oorlog.
In reactie op zijn oorlogservaringen zoekt Bob in het dagelijkse leven juist het gevaar op. Als hartchirurg beheerst hij in de operatiekamer op gecontroleerde manier de flinterdunne grens tussen leven en dood. Berger wordt waar mogelijk een redder van levens. Maar ’s nachts lijdt hij aan akelige nachtmerries over de oorlog.
Dit verhaal laat zien hoe de menselijke psyche zich aanpast aan de meest confronterende en afschuwelijke omstandigheden. En hoe iemand desondanks of hierdoor uiteindelijk zo enorm succesvol wordt op een bepaald vakgebied. Het lijkt een overlevingsstrategie, waarmee Berger eigenlijk een heel mooie oplossing heeft gevonden om te leven met de ervaringen uit zijn oorlogsverleden.

Yalom geeft in dit korte verhaal op een confronterende maar zeker mooie wijze, een inkijkje in de oorlogservaringen van een Joodse hartchirurg. En net toen ik écht in het verhaal zat, was het alweer afgelopen. Dat vond ik jammer want ik had graag meer willen lezen over het boeiende gesprek tussen Yalom en Berger. De gedachte die me ongewild ergens bekroop was: ‘Is dit nu alles, ik wil meer’.

Het maakt dat ik zeker ook de andere werken van Yalom wil lezen, omdat hij me met dit verhaal geprikkeld en gefascineerd heeft. Kortom, voor iemand die houdt van een kundige blik in de wondere wereld van de menselijke psyche, is dit boek een échte aanrader!

Over de schrijver:
Irvin D. Yalom is een succesvol psychiater die woont en werkt in Californië. Zijn ouders vluchten vlak na de Eerste Wereldoorlog uit Rusland naar de Verenigde Staten alwaar Yalom in Washington, op 13 juni 1931 het levenslicht ziet.
In zijn jeugd ontdekt hij de bibliotheek in de buurt, waar hij zijn passie voor boeken ontwikkelt. Yalom vindt hierin een alternatieve, meer bevredigende wereld. Hij ontwikkelt al vroeg het besef dat het schrijven van een boek, het meest verfijnde is wat je als persoon kan doen.

Tijdens zijn loopbaan als psychiater schrijft Yalom diverse publicaties op zijn vakgebied die goed ontvangen zijn. Na zijn pensioen is hij romans gaan schrijven die bij een groot publiek aanslaan, zoals: De therapeut, De Schopenhauer-kuur en Nietzches Tranen.

Ik waarschuw de politie

Auteur: Irvin D. Yalom (& Robert L. Berger)
Verschenen bij: Uitgeverij Balans (2010)
Vertaald door: Frans van Delft
Prijs: € 5,-

Recent

25 september 2017

Een waardig gedragen ongeluk

24 september 2017

What's in a design

22 september 2017

Modiano's spel met de lezer

20 september 2017

In de huid van een leeuwin

Literair Nederland - 10 jaar geleden

08 oktober 2007

Noeste gelovigen die de Texaanse prairie trotseren tegen beter weten in. Wrede indianen die hun voormalig territorium verdedigen. En de Amerikaanse burgeroorlog op de achtergrond. De nieuwste roman van Arthur Japin is een prachtig geschreven historische roman met een sympathieke maar chagrijnige oude vrouw in de hoofdrol. Een vrouw die dingen heeft moeten doorstaan die je niemand toewenst. Het moment dat de laatste indianenstam zich besluit over te geven wordt voor haar een reis naar het verleden.

Sallie “Granny” Parker en haar man, kinderen, schoonzonen en kleinkinderen trekken er rond 1835 op uit om een fort te bouwen in Texas. Als pioniersfamilie hebben ze een stuk grond gekregen midden in het leefgebied van een indianenstam: de Comanche. Deze staan bekend als een van de wreedste stammen van het land. Binnen de hoge muren van hun fort wanen de Parkers zich echter veilig. Tot die ene dag aanbreekt waarop de indianen haar halve familie doden en de rest ontvoeren.

Lees meer