Ik waarschuw de politie – Irvin D. Yalom

Recensie door: Dominique Rothengatter

Irvin Yalom maakt in deze novelle een mooie mix van vertelkunst en scherp inzicht in de menselijke psyche.
Het verhaal gaat over de jarenlange vriendschap tussen de twee geneeskundestudenten, Bob Berger en Irvin Yalom zelf. De eerste is een succesvol hartchirurg geworden en de tweede psychiater. Beiden hebben de Tweede Wereldoorlog meegemaakt maar vanuit een héél ander perspectief. Yalom zat in Amerika waar zijn ouders op tijd naartoe verhuisd waren, terwijl Berger verbleef in het Europa waar de oorlog in volle hevigheid woede.

Jarenlang wil Bob Berger niet praten over de oorlog. Maar met het voorbijgaan van de jaren vertelt hij er telkens wat meer over. Yalom nuanceert dit door aan te geven dat hij deze verhalen in eerste instantie eigenlijk ook helemaal niet wilde horen. Hij stond dus ook niet open voor de eventuele verhalen van zijn vriend.
‘Maar wilde ik wel naar hem luisteren? Had ik ooit wel naar hem willen luisteren? Pas nadat psychiatrie mijn specialisme werd, ikzelf in analyse was gegaan en enkele subtiele mechanismen in de intermenselijke communicatie had begrepen, kreeg ik inzicht in een essentieel aspect van mijn relatie met Bob. Het was niet alleen dat Bob niet over zijn verleden wilde praten, ik wilde het ook niet weten.’
Tot Berger een traumatische ervaring heeft op het vliegveld van Caracas in Venezuela. De bijna-ontvoering op het vliegveld brengt de akelige ervaringen uit de oorlog weer naar boven.

Berger geeft op een afscheidsdiner aan te willen praten met zijn vriend Yalom. De laatste luistert en Berger vertelt hem zijn héle verhaal over de oorlog.
In reactie op zijn oorlogservaringen zoekt Bob in het dagelijkse leven juist het gevaar op. Als hartchirurg beheerst hij in de operatiekamer op gecontroleerde manier de flinterdunne grens tussen leven en dood. Berger wordt waar mogelijk een redder van levens. Maar ’s nachts lijdt hij aan akelige nachtmerries over de oorlog.
Dit verhaal laat zien hoe de menselijke psyche zich aanpast aan de meest confronterende en afschuwelijke omstandigheden. En hoe iemand desondanks of hierdoor uiteindelijk zo enorm succesvol wordt op een bepaald vakgebied. Het lijkt een overlevingsstrategie, waarmee Berger eigenlijk een heel mooie oplossing heeft gevonden om te leven met de ervaringen uit zijn oorlogsverleden.

Yalom geeft in dit korte verhaal op een confronterende maar zeker mooie wijze, een inkijkje in de oorlogservaringen van een Joodse hartchirurg. En net toen ik écht in het verhaal zat, was het alweer afgelopen. Dat vond ik jammer want ik had graag meer willen lezen over het boeiende gesprek tussen Yalom en Berger. De gedachte die me ongewild ergens bekroop was: ‘Is dit nu alles, ik wil meer’.

Het maakt dat ik zeker ook de andere werken van Yalom wil lezen, omdat hij me met dit verhaal geprikkeld en gefascineerd heeft. Kortom, voor iemand die houdt van een kundige blik in de wondere wereld van de menselijke psyche, is dit boek een échte aanrader!

Over de schrijver:
Irvin D. Yalom is een succesvol psychiater die woont en werkt in Californië. Zijn ouders vluchten vlak na de Eerste Wereldoorlog uit Rusland naar de Verenigde Staten alwaar Yalom in Washington, op 13 juni 1931 het levenslicht ziet.
In zijn jeugd ontdekt hij de bibliotheek in de buurt, waar hij zijn passie voor boeken ontwikkelt. Yalom vindt hierin een alternatieve, meer bevredigende wereld. Hij ontwikkelt al vroeg het besef dat het schrijven van een boek, het meest verfijnde is wat je als persoon kan doen.

Tijdens zijn loopbaan als psychiater schrijft Yalom diverse publicaties op zijn vakgebied die goed ontvangen zijn. Na zijn pensioen is hij romans gaan schrijven die bij een groot publiek aanslaan, zoals: De therapeut, De Schopenhauer-kuur en Nietzches Tranen.

Ik waarschuw de politie

Auteur: Irvin D. Yalom (& Robert L. Berger)
Verschenen bij: Uitgeverij Balans (2010)
Vertaald door: Frans van Delft
Prijs: € 5,-

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

24 december 2007

Verhalenwedstrijd levert fraai uitgeven bundel op
Recensie door Karel Wasch

Uitgeverij De Vleermuis uit Roermond organiseert jaarlijks een tweetal wedstrijden (poëzie en verhalen). De wedstrijd voor verhalen leverde dit jaar het fraai uitgegeven boek Zenit op. Daarin 44 verhaaltjes (aantal woorden was beperkt) van uiteenlopende snit en kwaliteit. Aan de wedstrijd deden in totaal 187 mensen met een verhaalinzending mee.

Lees meer