20 oktober 2016

Iets om nooit te vergeten

‘Vrouw Garrigue slaakte een kreet en als antwoord zette de harmonika buiten het op een draf’, schrijft Henk Romijn Meijer in zijn roman Mijn naam is Garrigue. Een omschrijving die mij terugbracht naar een cursus in 2000, over de joodse godsdienstfilosoof Martin Buber, bij de Internationale School voor Wijsbegeerte in Leusden.

De docent had als onderdeel ‘Klezmer als chassidische uiting’ opgevoerd, waarbij hij zelf accordeon speelde. Ik zal het nooit vergeten. Hij kwam langzaam op gang en begon steeds sneller te spelen. Misschien wilde hij in extase raken, wie zal het zeggen. Zijn hoofd bewoog steeds sneller mee op de muziek. Een beetje eng vond ik het. Wat zou er gebeuren als hij letterlijk en figuurlijk over z’n toeren raakte?

Zoiets als bij de Tacoma Narrows Bridge gebeurde? Bij bepaalde windkracht begon de brug te deinen. Toen het op een dag echt stormde, ging het wegdek golven. Steeds heviger en door zijn eigen beweging nog meer aangewakkerd dan door de storm zelf. Zorgwekkend. Uiteindelijk stortte de brug in. Zou de accordeonist ook instorten als ’t te gek werd?

De dansers van tarantella’s hebben er wat op gevonden. De achtergrond van de tarantella is een fabel uit Zuid-Italië. Men geloofde (ten onrechte, schijnt) dat de beet van een tarantula-spin erg giftig was, en dat het slachtoffer er alleen vanaf kon komen door net zo lang en opzwepend te dansen tot (het was meestal een vrouw) ze instortte.
Als je op YouTube tarantella dansende vrouwen (en mannen) opzoekt, valt op dat ruim voor het moment suprême de danser(es) wordt afgelost door iemand uit de groep die eromheen staat.

Je kunt hier twee dingen uit afleiden: dat het er niet om gaat dat een danser, of musicus, in extase raakt en/of dreigt in te storten. En als het eerste wel voorkomt, zoals ik eens meemaakte tijdens een concert door klavecinist Gustav Leonhardt in Leeuwarden, en de musicus dit louter ten dienste van de muziek en de luisteraars weet aan te wenden, dan gebeurt er iets om nooit te vergeten.

En dan realiseer  ik me opeens dat het niet alleen eng was, die accordeonist tijdens die cursus, maar wat vooral indruk maakte, was dat hij zo eenzaam overkwam. Zoals hij daar zat in het midden , en niet te midden van zijn gehoor. Hij maakte er geen deel vanuit, had geen contact met ons. Vooral dát voelde niet goed.

Ik ben benieuwd wat de toehoorders zullen ervaren bij de concerten die tenor Marco Beasley deze maand samen met een luitist en gitarist in het land gaat geven. Op het programma staan enkele tarantella’s …

 

 

Recent

18 januari 2017

Streng en gewichtig

Literair Nederland - 10 jaar geleden

29 januari 2007

Dans en droom,Javier Marias
Meedeinen op een vloedgolf van gedachten

Na Koorts en Lans is Dans en Droom het tweede deel in de triologie ‘Jouw gezicht morgen’. Voor deze trilogie schiep de Madrileense auteur Marias (1951) een bijzonder personage, Jaime Deza, die de gave bezit om in de toekomst te kunnen kijken. Hij werkt, op aanraden van bevriend professor Wheeler, voor een geheime dienst in Engeland, MI6. Hij moet er, enkel op basis van observaties, het gedrag en de handelingen van de geobserveerden voorspellen (wie zal loyaal blijven aan zijn organisatie en geen verraad plegen, wat motiveert hen, zijn ze in staat om te doden…).

Lees meer