25 december 2017

Het eindejaarslijstje 2017 van Marijn Sikken

‘Dit is geen verhaal om verder te vertellen,’ staat er aan het einde van Beminde, het boek van Toni Morrison dat ik zo vaak herlees dat ik mijzelf plechtig voorneem naam en titel in 2018 niet meer in columns te noemen – help het me herinneren. Het is een zin die ik, als het om afgelopen jaar gaat, steeds in mijn hoofd heb. Waarmee ik natuurlijk niet wil zeggen dat er alleen maar ellende was maar er was wel erg veel in 2017, zoals dat met sommige jaren gaat.

‘Schrijvers schrijven niet om iets van zich af te schrijven,’ stelt Guus Kuijer in Hoe word ik gelukkig, ‘maar om iets naar zich toe te schrijven. Ze willen niet ergens afkomen, ze willen ergens inkomen.’ Erg mooi vond ik dat. Schrijvers verbinden zich met woorden aan het leven. Wat doen lezers? Die leven zich in. ‘Om te kunnen meeleven moet je kunnen lezen. Ik bedoel lezen in de ruimste zin des woords: het begrijpen van het verband tussen losstaande scènes.’ Zo bezien zijn er veel overeenkomsten tussen schrijvers en lezers, tussen mensen in het algemeen: we willen ons allemaal verbinden, ergens op aansluiten. En bovendien – weer die wijze Kuijer aan het woord hier: ‘Voor iemand die leest duurt het leven niet kort, daarvoor gebeurt er te veel.’

 

Hoe word ik gelukkig?
Guus Kuijer
een zelfhulpboek
Verschenen bij: Athenaeum
ISBN: 9789025308216
160 pagina's
Prijs: € 15,00

Het hele jaar door, wat er ook gebeurde, las ik me te pletter.

Via Boekwinkeltjes kocht ik een boek van Douglas Coupland dat ik nog niet had, ik deed het in vertaling, waar het Coupland betreft moet ik dat niet meer doen, Vriendin in coma klinkt nu eenmaal heel wat minder mooi dan Girlfriend in a coma. Hoe dan ook, in deze roman over het leven tot de volle macht en betrokkenheid leven, staat: ‘Het lichaam houdt herinneringen veel langer vast dan de geest.’ Dat is waar. Ik merk het aan hoe licht ik slaap en hoe gefragmenteerd ik, naarmate het jaareinde nadert, lees.

In Boven de straat hangt een witte lucht van Anne Büdgen bekent de verteller dat ze in golven leeft: ‘Soms ben ik dagen zo gelukkig dat kleuren me verblinden en alles in me op scherp staat. Daarna zak ik weg in een donkere diepte. Mijn lichaam blijft boven om te doen alsof het bestaat.’ Ook dat herken ik, al overheersen inmiddels goddank de golven van het geluk.

Het romandebuut van Büdgen is een van de 32 Nederlandse werken die ik tot nu toe las op een totaal van 78 boeken. 46 zijn er dus vertaald uit het Engels of Frans, meer smaken kent 2017 niet. Toch lijken die Nederlanders sterker aanwezig in mijn geheugen.

 

Boven de straat hangt een witte lucht
Anne Büdgen
Dagboek van Anna Meesink
Verschenen bij: Singel Uitgeverijen
ISBN: 9789029510653
200 pagina's
Prijs: € 19,99

In Het perpetuum mobile van de liefde heeft Renate Dorrestein het over een radeloze genegenheid. Meer dan die twee woorden komt er niet bij me naar boven, aan de schrijver ligt dat niet – als ik opzoek wanneer ik het boek over de zelfmoord van haar zusje las, blijkt dat precies in de periode te zijn waarin morfine mijn broodbeleg was.

Aan radeloze genegenheid valt weinig toe te voegen. Toch doen, want Tim Foncke schrijft in zijn even vreemde als geniale brievenboek De geachten: Liefde is proberen / aan iets anders te denken’. En die zin brengt me terug naar Renate Rubinstein. Het exemplaar van Mijn beter ik waarin mijn potloodstreepjes en uitroeptekens stonden is niet langer in mijn bezit, het nieuwe boek is nog leeg, alsof ik bang ben dat alles wat ik aanstreep iets zegt, iets betekent. ‘Als mensen iets willen geloven, hoef je zo veel minder moeite te doen,’ zegt de heldhaftige Bonnie in Superduif van Esther Gerritsen. Gelijk heeft ze. 2018 komt eraan en het wordt groots, dat weet ik zeker.

 

Mijn beter ik
Renate Rubinstein
herinneringen aan Simon Carmiggelt
Verschenen bij: Atlas Contact
ISBN: 9789045031859
208 pagina's
Prijs: € 19,99

De mooiste zin die ik dit jaar las is een vertaalde verhalenbundel, Ambulance van Johan Harstad. Ik heb de bundel niet hier, uitgeleend natuurlijk, geen idee meer welk verhaal, ik schreef de woorden maar gewoon over: ‘Er worden de hele tijd mensen geboren van wie je houdt, de hele tijd.’

Dat lijkt me absoluut iets om verder te vertellen. En: verbind je en leef.

Ambulance
Johan Harstad
Vertaling door: Paula Stevens
Verschenen bij: Podium
ISBN: 9789057596056
250 pagina's
Prijs: € 18,50

Recent

18 januari 2018

Laatste edities literaire tijdschriften 2017 - Parelduiker, Tirade en Terras

Over 'De parelduiker 2017/5: Jan Cremer' van Hein Aalders
17 januari 2018

Rusland, mijn Rusland

Over 'Tsjaikovskistraat' van Pieter Waterdrinker
16 januari 2018

Toverboek als inspirerende gids

Over 'Nachtefteling' van Martijn Benders
15 januari 2018

Ingewikkelde verschijnselen en processen voor leken verklaard

Over 'De rivier van het bewustzijn' van Oliver Sacks