13 juli 2015

Godin, held – Gustaaf Peek

Onvervuld verlangen 

Recensie door Martin Lok

Te veel is zelden goed. Te veel slaat dood. Zo ook in Godin, held, het boek dat Gustaaf Peek schreef over de liefde tussen Tessa en Marius. Verboden liefde, want beiden hadden officieel een andere relatie, maar werden steeds weer naar elkaar toegetrokken, als vliegen op honing. Hunkerend naar seks en naar elkaar. Seks die overvloedig en expliciet van de pagina’s afspat, maar uiteindelijk niet kan verhullen dat het werkelijke thema van Peek gemis en onbereikbaarheid is.

Tessa en Marius kennen elkaar sinds hun middelbare schooltijd, waarin ze samen hun eerste voorzichtige seksuele ervaringen opdeden. Als ze elkaar later op een reünie weer tegenkomen blijkt de aantrekkingskracht niet verdwenen. De eerste toenadering is weer net zo schuchter, maar maakt snel plaats voor een volledige wederzijdse overgave.

Peek vertelt hun liefdesgeschiedenis achterstevoren. Beginnend op de begrafenis van Tessa, 24 jaar nadat Marius was overleden. Om in vijftig hoofdstukken te eindigen bij daar waar het begon: bij het ongeduldig smachten van Tessa naar liefde. ‘De tijd ging haar te traag. Ze wilde ouder worden, een vrouw zijn en eindelijk de wereld betreden waar hij op haar zou wachten.’ ‘Hij mocht meer ervaring hebben, maar het belangrijkste zouden ze samen ontdekken.’

Dat ontdekken kwam wel goed. Peek beschrijft dat in talloze passages, die niet smakeloos zijn, maar wel uiterst expliciet en voor de lezer onontkoombaar: ‘Alleen mijn held mag in m’n mond spuiten, niemand anders. Niemand anders? Alleen mijn held. Kom maar, lieverd. Spuit maar, ik wil je proeven.’ Of: ‘Hij voelde Tessa’s voeten op zijn billen, zijn uitzicht op haar dreigde hem te ontroeren, hij wilde nog zo veel dichter bij haar zijn, haar geile praat kwam als een opluchting en hij hervond zich en antwoordde haar, ja hij zou haar neuken, hij was nog lang niet klaar met haar, hij had haar ook gemist, hij zou het haar laten  voelen, zijn pik was hard voor haar, was ze zijn vrouw, wilde ze zijn zaad in haar hete kut?’

Godin, held staat vol met dit soort passages. Je kunt er niet omheen. Als bezegeling van de onontkoombaarheid van de liefde tussen Tessa en Marius, waar ook Paul en Corinne (hun ‘officiële’ partners) niet tussen komen. Een liefde die is, maar tegelijkertijd ook niet. Ze beleven hem in een soort van gedroomde tijd. Ze consumeren voortdurend de liefde zonder elkaar echt te bezitten. Waardoor uiteindelijk niet de veelheid aan seks maar gemis en onbereikbaarheid het centrale thema van Godin, held blijkt te zijn.

Marius lijkt dat terdege te beseffen en spiegelt dit ook aan de onbereikbaarheid van zijn eigen gestalte vroeger in de spiegel. Het lijkt wel of hij zijn meest intense seksuele ervaringen niet heeft als Tessa bij hem is, maar als hij over haar denkt, droomt of fantaseert. Als hij zich aftrekt op een foto van haar, of in haar meisjeskamer waar hij heeft ingebroken. Of als hij later aan haar denkt en zich kwelt en tegelijkertijd opgeilt met een fantasie over haar onderwerping en vernedering, waarbij meerdere mannen seks met haar hebben: ‘ … in zijn dromen kon ze weer kinderen krijgen en elke man maakte haar zwanger, liet met elke stoot haar buik en borsten zwellen tot hijzelf, schreeuwend, huilend, klaarkwam achter zijn bureau, of in het bed waar hij haar ooit had vastgehouden tot hij sliep.’

Dat een kind van hen samen een onbereikbaarheid is, is iets dat ook Tessa zich realiseert. Een realiteit die ze tot in het spel doortrekt. Een spel dat ze maar wat te graag speelt. ‘Ze wil het spel doen, zij is een vrouw alleen, vruchtbaar; hij een vreemde die haar verrast. Hij wil dat ze het zegt. “Niet in me. Niet in me spuiten, niet doen. Maak me geen kind.”‘ Een spel dat Marius jaren later zal herhalen, als hij in Padua één dag voor zijn dood een escort-dame naar zijn hotelkamer laat komen. Hij wil dat ze zich Tessa noemt, en dat ze vlak voor dat hij klaarkomt ‘maak me een kind’ tegen hem zou zeggen. Een wens die tijdens de daad zou omslaan. ‘Hij schokte leeg in haar, terwijl zijn hand haar mond bedwong. Niets wilde hij meer horen van zijn verzoek, zijn vergissing, de vuile uitlopers van zijn oude, dode droom.’

Wat jammer is is dat bij Godin, held alle aandacht voor de vleselijke liefde de andere kanten van menselijke relaties ondersneeuwt. Het gemis en de onbereikbaarheid worden wel aangestipt, maar niet uitgediept. Peek laat ontzettend veel te raden over. Over Marius’ kinderwens. Over Tessa’s verdriet om haar zoon Onno, die om onduidelijke redenen zelfmoord pleegt. Over Corinne en Paul. Over de scheiding van Marius en Corinne; over de scheiding van Tessa en Paul, en over de schijnbare onverbrekelijkheid van Tessa’s en Marius’ officiële relaties. Wat op zich natuurlijk niet erg is; iets van eigen inkleuring mag altijd van een lezer worden verwacht. Maar Godin, held verwacht in dit opzicht wel erg veel. Te veel.

Om diezelfde lezer aan het einde net als Tessa met een onvervuld gevoel achter te laten. Ze baalt ervan dat ze voor haar laatste dag in dit leven geen uitspatting met een jongen had geregeld. Een jongen een uur lang helemaal voor haar. ‘Voor het laatste een pik, de zachte huid en onrust, al dat leven.’ Maar ook die vervulling was haar niet gegeven. Op 7 september – de dag waarop ook Marius was overleden – stopte haar hart. Ze was ouder geworden en betrad als vrouw een andere wereld waar hij op haar zou wachten.

 

 

Godin, held
Gustaaf Peek
Verschenen bij: Singel Uitgeverijen
ISBN: 9789021456829
304 pagina's
Prijs: € 19,99

Meer van Martin Lok:

30 mei 2017

Kunst als antwoord op existentiële vragen

Over 'Zout in de wond' van Jurriaan Benschop
26 oktober 2016

Een knap romandebuut

Over 'Drie dagen' van Nina Roos
14 juni 2016

'Bloed gaat nooit teloor'

Over 'De hartslag van Moskou' van Jiří Weil

Recent

29 mei 2017

Grasduinen in het poëzielandschap van Jozef Deleu

Over 'Het liegend konijn jaargang 15, nr. 1' van Onder redactie van Jozef Deleu
25 mei 2017

De andere kant van het land van beloften

Over 'Amerika, of de verdwenen jongen' van Franz Kafka
24 mei 2017

Het extreemrechtse drama

Over 'Ik had me de wereld anders voorgesteld' van Anil Ramdas
23 mei 2017

De man die niet kon liefhebben

Over 'Een onberispelijke man' van Jane Gardam
22 mei 2017

Herrijzende ster van Vaandrager en de tijd dat poëzie op straat lag

Over 'Vaan nu' van Bertram Mourits e.a.

Verwant

13 juli 2015

Escapades

13 juli 2015

De kracht van taal en aanpassingsvermogen

Over 'De onervarenen' van Gustaaf Peek