21 juli 2010

Emma, Anna en Eline. Drie fatale vrouwen in het Fin de Siècle ? Maarten van Buuren

Maarten van Buuren, hoogleraar Franse Taal- en Letterkunde aan de Universiteit Utrecht heeft het nieuwe Couperus Cahier geschreven, Emma, Anna en Eline. Drie fatale vrouwen in het Fin de Siècle.
Van Buuren analyseert in drie afzonderlijke essays Emma Bovary, Anna Karenina en Eline Vere, heldinnen uit de wereldliteratuur, maar ook fatale vrouwen die leefden in een tijd van decadentie en degeneratie. De vraag die daarbij rijst is: voor wie waren deze dames fataal?

Volgens de schrijver is de ‘femme fatale’ een stereotype dat zich aftekent in de literatuur en de kunst van de tweede helft van de negentiende eeuw. Het is een intertekstueel patroon, dat voor die tijd kenmerkende elementen als decadentie, degeneratie en als fataal ervaren vrouwelijkheid omvat. Van Buuren stelt terecht de vraag: maar voor wie zijn deze vrouwen eigenlijk fataal? Voor de schare bewonderaars die om hen heen zwermt of zijn zij een gevaar voor zichzelf? Die laatste observatie lijkt juist te zijn, want ze maken alle drie een eind aan hun leven.
Heel nauwgezet beschrijft Van Buuren de neurose, het proces dat aan de basis van die levensbeëindiging staat. Lieten Flaubert, Tolstoj en Couperus zich tijdens het schrijven inspireren door wat de negentiende-eeuwse medici over neurose te melden hadden? De drie losstaande essays zijn bewerkingen van lezingen die Maarten van Buuren enige jaren geleden gaf voor Studium Generale Utrecht en die door Home Academy in samenwerking met NRC Handelsblad werd uitgegeven onder de titel: Overspelige vrouwen.

Couperus Cahiers
In 1995 verscheen het eerste Couperus Cahier als begin van een reeks essays en wetenschappelijke publikaties van het Louis Couperus Genootschap. Ieder Cahier belicht uitvoerig en diepgravend een bepaald aspect van het leven of werk van Louis Couperus. De Cahiers staan onder redactie van Maarten Klein, Hans Kreuzen, Petra Teunissen en Karin Peterson (eindredactie).

Ga voor meer informatie en bestelling van dit of andere Couperus Cahiers naar de website van het Couperus College.

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Geloven in een god die niet bestaat
Door Bernadet

Op de titel De Kunst van het Nietsdoen (2004) van Theo Fischer reageerden veel mensen met: ‘Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen.’ Daar ging het boek echter niet over. Het ging over Taoïsme; het niet steeds willen ingrijpen in de gebeurtenissen van je leven en de dingen naar je hand te willen zetten of bezweren.

Lees meer