14 maart 2016

Club Brancuzzi – Maarten Buser

Een dans van geïntensiveerde verveling

Recensie door Menno Hartman

Een club, daar hoor je bij, of daar hoor je niet bij. Of het is een ‘Club’ met een hoofdletter en dan mag je erin, of je mag er niet in.

De debuutbundel van Maarten Buser speelt met het limbo naar de volwassenheid. De gang naar de Club en de uitnodiging daarvoor als een rite de passage, een brug die genomen moet worden om ergens aan te belanden waar je wilt zijn. Zijn drie hoofdpersonages, Sybille, Claude en ‘ik’ leiden een leven dat naar het schijnt in afwachting geleefd wordt:

Baken

Wat ik wil is een film, net interessant genoeg
om door te blijven kijken, en waarvan ik weet
dat ik rustig een stuk kan missen om glazen

appelsap te halen, zonder bang te hoeven zijn
dat bij terugkomst die twee opeens
hun verschrikte gezicht op hebben gezet

Zo beschrijft Buser in Club Brancuzzi een ménage á trois waarin dan eens Claude, dan eens de ‘ik’ zich lijkt te mogen verheugen in Sybilles aandacht. Misschien zijn alle combinaties wel mogelijk, maar kiezen, nee. De bundel is opgebouwd als de fasen van een avond in de stad: ‘De Uitnodiging’, ‘Wij drieën’, ‘Club Brancuzzi’, ‘Na het feestje’ en ‘Aftitelingsmuziek’. Buser weet een wat geërotiseerde sfeer steeds in vage afwachting te houden. Zodat het klassieke ‘get a room!’ de lezer wel eens op de lippen brandt, maar dat is natuurlijk het probleem wanneer er steeds drie zijn.

Helden en schurken

We wachten. Het gesprek is een schommel
waar we jeugdherinneringen op zetten,
en dan zwiepen we ‘m naar elkaar terug,

harder en harder, tot het touw knapt
nadat Claude over in bomen klimmen begon
‘Wil je soms alles herschrijven?, vraagt hij

Nu pas krijg ik door dat ik Sybille telkens het gesprek
binnen heb laten marcheren (ze heeft benen als
schaarbladen). Ik dacht dat het voor de vorm was:

pacten sluiten, geen meisjes toelaten in de boomhut
‘Ze is ook geen meisje,’ zegt Claude,
‘ze is gewoon Sybille’

Buser weet goed de tijd te intensiveren in deze bundel; het is ingedikte tijd deze avond van het feest. Claude is een kunstenaar, de drie brengen de tijd samen door met wachten, verdiepen zich – lichtjes oppervlakkig – in de raadselen van het zijn: ‘We moeten alles heruitvinden, dus we zijn.’ In de bundel voert het languissante drietal een dans op van geïntensiveerde verveling. Buser heeft een goed oog voor beeld: een kapstok met een damesjas ‘als een vuistslag’, een gang als ‘een bescheiden ravijntje’ een telefoon die zingt met een ‘stem als een vishaakje’, en Sybille die komt aangewankeld als ‘een speeldoosballerina die te zwaar is voor haar opwindmechaniekje’. Dit soort formuleringen maken het lezen van de bundel Club Bracuzzi werkelijk tot een plezier.

scu-constantin-brancusi-e28093-kiss-192325De hoofdpersonen melden maar liefst twee maal dat ‘Brancuzzi’ niet goed geschreven is, dus dan is wellicht Brancusi bedoeld, de grote Roemeense beeldhouwer van prachtige sereen ovale vrouwenhoofden en sensueel gevormde sculpturen.

Maarten Buser is het sterkst in deze bundel wanneer hij het anekdotische achter zich weet te laten. Hij is een vaardig beelddichter en glijdt nauwelijks uit de pas. Maar de wat dwingende verhaallijn van het feest dat niet doorging en de vriend met wie het misschien niet zo goed afliep, doen de kracht van zijn toch verrassende nieuwe stem tekort.

Zo is deze bundel als geheel nog niet helemaal scherp, maar zijn veel beelden zeer raak.

 

Club Brancuzzi
Maarten Buser
Verschenen bij: Uitgeverij Koppernik BV
ISBN: 9789492313102
64 pagina's
Prijs: € 15,00

Meer van Menno Hartman:

22 april 2016

De macht om te binden of te ontbinden

Over 'District en Circle' van Seamus Heaney
16 april 2016

Een goed observeerder

Over 'Wat huid is' van Peter du Gardijn

Recent

23 maart 2017

Mooie ontledingen van Alberts werk die aansluiten op zijn levensverhaal

Over 'Leven op de rand. Biografie A. Alberts' van Graa Boomsma
23 maart 2017

Erotiek en censuur in De Parelduiker

Over 'De parelduiker 2017/1 - Verboden' van Eindredactie: Hein Aalders
22 maart 2017

Klank en ritme geven sturing aan de gedichten

Over 'Haar vliegstro' van Peggy Verzett
21 maart 2017

Intrigerende zwakheden

Over 'De terranauten' van T. Coraghessan Boyle
20 maart 2017

De zee in Tilburg

Over 'Goudvissen en beton' van Maartje Wortel

Verwant

14 maart 2016

Er is een touw om je nek

Over 'Lunchpauzegedichten en Roofbloem ' van Maarten Buser
14 maart 2016

Google maps en de Zondvloed

Over 'De blanke gave ' van Maarten Buser
14 maart 2016

De moppentrommel van Wouter Godijn

Over 'De professor en de hyena ' van Maarten Buser